Lễ hội “Trống đôi, cồng ba, chiêng năm” tại Phú Yên

“Trống đôi, cồng ba, chiêng năm” là bộ nhạc cụ có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống văn hóa tinh thần, nhất là trong những sinh hoạt văn hóa và lễ hội của đồng bào dân tộc Ba Na và dân tộc Chăm ở thôn Xí Thoại, xã Xuân Lãnh nói riêng và cộng đồng các dân tộc thiểu số của tỉnh Phú Yên nói chung.

Sự hòa quyện của ba loại nhạc cụ này trong âm điệu, tiết tấu và ngôn ngữ hình thể của người biểu diễn đã tạo nên một nghệ thuật trình diễn nghệ thuật hết sức độc đáo. Âm thanh của trống đôi, cồng ba, chiêng năm có nhiều điệu thức khác nhau như: Lúc chào mừng hay đón khách thì tiết tấu nhanh, vui tươi, rộn ràng; bước vào cuộc giao lưu giai điệu lại lắng xuống, nhịp điệu trở về khoan thai, tình cảm; khi tiễn khách, âm điệu êm ái, thiết tha như muốn níu chân người…

Ngoài ra, âm thanh của trống đôi, cồng ba, chiêng năm còn mang những giá trị nhân văn vô cùng sâu sắc. Trong lễ cầu hôn, nó tựa như lời nhắc nhở đôi trai gái yêu thương nhau, thủy chung.

“Trống đôi, cồng ba, chiêng năm” thôn Xí Thoại được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2015. Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa này, từ năm 2017 đến năm 2019, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND huyện Đồng Xuân tổ chức Lễ hội “Trống đôi, cồng ba, chiêng năm” vào tháng Giêng hằng năm.

Từ năm 2020 đến nay, Lễ hội này do UBND huyện Đồng Xuân tổ chức, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Lễ hội “Trống đôi, cồng ba, chiêng năm” năm nay, ngoài 7 đoàn nghệ nhân các DTTS của Đồng Xuân còn có đoàn của xã Phước Tân (huyện Sơn Hoà) và 2 đoàn đến từ xã Canh Hòa và Canh Hiệp, huyện Vân Canh (tỉnh Bình Định).

Tại Lễ hội, một số sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Ba Na, Chăm được tái hiện sinh động, lồng ghép với trình diễn “trống đôi, cồng ba, chiêng năm”; nhảy aráp; giới thiệu về văn hóa ẩm thực; thi dệt thổ cẩm truyền thống, đan lát và thi đấu các môn thể thao dân gian…