Làng Kon Rơ Bang 2 nằm dọc theo sông Đăk Bla hiền hòa và thơ mộng. (Ảnh: Ngọc Chí)Làng Kon Rơ Bang 2, xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi nằm dọc theo sông Đăk Bla hiền hòa và thơ mộng. Làng có 209 hộ, với 1.027 nhân khẩu, chủ yếu là dân tộc Ba Na. Nhà rông của làng được xây dựng từ năm 1918, làm bằng vật liệu truyền thống 100%. Đây là ngôi nhà rông có lịch sử lâu đời nhất ở xã Ngọk Bay.
Bà Y Blai, Bí thư Chi bộ làng Kon Rơ Bang 2, xã Ngọk Bay cho biết: Với sự hỗ trợ tài chính, vật liệu xây dựng của chính quyền địa phương và sự đóng góp của dân làng, sau một thời gian sửa chữa, nhà rông của làng đã hoàn thành. Nhà rông có tổng diện tích 80 m2, chủ yếu làm từ nguyên liệu tự nhiên với tổng kinh phí hơn 900 triệu đồng.
Việc sửa chữa nhà rông hoàn tất, đồng bào Ba Na ở làng Kon Rơ Bang 2 vui mừng tổ chức Lễ mừng nhà rông mới. Đây là nghi lễ truyền thống mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện lòng biết ơn đối với Yàng (trời), cầu mong cho mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, dân làng có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Già A Đẹp (bên phải) thực hiện nghi thức cúng Yàng trong Lễ mừng nhà rông mới. (Ảnh: Ngọc Chí)Ngay từ sáng sớm, khi sương mờ còn giăng lối, bà con trong làng đã thức giấc và tập trung về nhà rông để chuẩn bị cho Lễ mừng nhà rông mới. Giữa sân nhà rông, một cây nêu cao vút được trang trí cầu kỳ bằng những hoa văn độc đáo, rực rỡ sắc màu. Dưới cây nêu là lễ vật gồm thịt trâu, gà, ghè rượu. Dân làng cùng quây quần bên nhau để thực hiện nghi lễ cúng Yàng dưới sự dẫn dắt của già làng A Đẹp.
Già A Đẹp, người chủ trì Lễ mừng nhà rông mới chia sẻ: Khi lễ vật chuẩn bị xong, dân làng và đội cồng chiêng, múa xoang trong trang phục truyền thống sẽ cùng đánh bài chiêng lễ. Đồng thời, cầu xin Yàng bảo vệ nhà rông được vững chãi qua nhiều năm; bảo vệ dân làng khỏi ốm đau, cho hạt lúa đầy kho, cho con trâu đầy chuồng.
Đồng bào Ba Na làng Kon Rơ Bang 2 thực hiện nghi Lễ mừng nhà rông mới. (Ảnh: Ngọc Chí)Khi nghi lễ kết thúc, đó cũng là lúc phần hội bắt đầu. Những chàng trai tấu lên những bài chiêng với nhịp điệu rộn rã, lúc trầm bổng như tiếng suối, lúc mạnh mẽ như thác đổ; những cô gái trong bộ váy áo thổ cẩm tinh xảo, nhịp chân uyển chuyển theo vòng tròn quanh cây nêu. Cồng chiêng, múa xoang như một sợi dây vô hình gắn kết mọi thành viên trong làng.
Ông A Bát, làng Kon Rơ Bang 2, xã Ngọk Bay chia sẻ: Hôm nay, bà con rất vui, bởi việc sửa chữa nhà rông đã hoàn thành. Dân làng có nơi sinh hoạt, giao lưu văn hóa, văn nghệ. Việc tổ chức Lễ mừng nhà rông mới cũng chính là giúp cho thế hệ trẻ biết và giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Em Y Chi Ô, làng Kon Rơ Bang 2 tham gia biểu diễn Lễ mừng nhà rông mới cho biết: Em và các bạn cùng trang lứa trong làng đều rất vui mừng vì được biểu diễn tại Lễ mừng nhà rông mới. Đây không chỉ là cơ hội để em và các bạn được hiểu rõ hơn về nét độc đáo của nhà rông, mà còn thấy được vai trò của bản thân trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Khi nghi Lễ mừng nhà rông mới kết thúc, đó cũng là lúc phần hội bắt đầu. Những chàng trai tấu lên bài chiêng trầm hùng, những cô gái múa xoang uyển chuyển theo vòng tròn quanh cây nêu. (Ảnh: Ngọc Chí)Trong không gian ấm cúng của ngôi nhà rông mới, những ché rượu cần thơm nồng được bày ra. Người Ba Na hiếu khách mời nhau những ngụm rượu đầu tiên. Bên bếp lửa bập bùng giữa nhà rông, già làng kể cho con cháu nghe về lịch sử của dân tộc, về ý nghĩa của từng hoa văn trên cột gỗ, về cách giữ gìn bản sắc dân tộc giữa dòng chảy của thời đại. Đây chính là cách người Ba Na truyền lửa văn hóa qua các thế hệ.
Mùa xuân này ở làng Kon Rơ Bang 2 thật đặc biệt, cái nắng vàng của Tây Nguyên như vàng hơn, hương rượu cần như ngọt hơn vì nó chứa đựng niềm tin vào một tương lai tươi sáng. Hơn thế, Lễ mừng nhà rông mới còn khẳng định tinh thần đoàn kết, sức sống mãnh liệt của văn hóa truyền thống dân tộc Ba Na trên vùng đất Tây Nguyên hùng vĩ.
