Người có uy tín hơn 30 năm dành tâm sức cho bản Dao Bằng Cả
Hơn 30 năm qua, ông Đặng Văn Thương, Người có uy tín ở xã Quảng La (TP. Quảng Ninh) vẫn dành nhiều tâm sức cho công việc của thôn Bằng Cả. Với bà con, ông là chỗ dựa tin cậy, người luôn hết lòng vì những việc chung của thôn bản.
Người đi đầu trong hành trình thoát nghèo
Từng có nhiều năm công tác tại Huyện ủy Hoành Bồ (Quảng Ninh, trước sáp nhập) đến khi nghỉ hưu năm 1994, ông Đặng Văn Thương, SN 1957 luôn dành nhiều tâm sức cho công việc của thôn Bằng Cả, nơi hơn 97% trong tổng số 530 hộ dân là đồng bào Dao.
Trên vùng đất còn nhiều khó khăn ấy, ông đã góp sức vận động bà con thay đổi tập quán sản xuất, phát triển kinh tế và gìn giữ bản sắc văn hóa.
Từng trải qua nhiều vị trí công tác, am hiểu pháp luật và phong tục của đồng bào, ông Thương hiểu rằng muốn người dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm, trước hết phải tạo dựng được niềm tin. Với ông, lời nói chỉ thực sự có sức thuyết phục khi đi cùng hành động.

Không chỉ chú trọng công tác tuyên truyền, vận động, ông Thương chủ động cải tạo đất đồi, phát triển kinh tế gia đình. Trên diện tích hơn 1ha, ông trồng keo lai, thanh long, mang lại nguồn thu từ 100-150 triệu đồng mỗi năm.
Từ mô hình của ông, nhiều hộ dân trong thôn đã đến học hỏi, mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, phát triển kinh tế rừng, trồng keo, quế, thanh long kết hợp chăn nuôi.
Với những thay đổi trong phương thức sản xuất, bà con trong thôn Bằng Cả đã từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.
Chị Đặng Thị Bàn, người dân thôn Bằng Cả cho biết, trước đây, gia đình chủ yếu làm nương rẫy, thu nhập bấp bênh. Nhờ học hỏi kinh nghiệm sản xuất từ ông Thương và những hộ đi trước, gia đình chị mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, phát triển mô hình trồng thanh long, mang lại nguồn thu khoảng 110 triệu đồng mỗi năm.
Điều khiến ông Thương vui nhất không chỉ là những diện tích đất đồi được khai thác hiệu quả, mà còn là sự thay đổi trong suy nghĩ của bà con. Nhiều gia đình đã chủ động tìm hướng phát triển kinh tế, quan tâm hơn đến việc học hành của con cháu, từng bước vươn lên ổn định cuộc sống.
Giữ hồn văn hóa Dao giữa nhịp sống mới
Cùng với việc vận động bà con phát triển kinh tế, ông Thương còn đau đáu với chuyện gìn giữ những phong tục, nét đẹp văn hóa của người Dao Thanh Y trước những đổi thay của cuộc sống.

Ở Bằng Cả, những điệu múa cầu mùa, múa rồng, múa gà, múa chiêu binh cùng các làn điệu hát giao duyên đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ, trở thành nét đẹp trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng.
Tuy nhiên, trước những đổi thay của đời sống hiện đại, một số phong tục, lễ hội truyền thống từng đứng trước nguy cơ mai một. Là người am hiểu văn hóa dân tộc, ông Thương luôn trăn trở tìm cách khôi phục, gìn giữ những giá trị được cha ông trao truyền.
Năm 2018, ông cùng một số vị cao niên trong thôn phối hợp với chính quyền địa phương phục dựng Lễ cầu mùa, Lễ cúng cơm mới và một số làn điệu dân ca, dân vũ truyền thống của người Dao Thanh Y.
Việc khôi phục các nghi lễ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử, phong tục và những nét đẹp của dân tộc mình.
Với ông Thương, giữ gìn bản sắc không có nghĩa là duy trì những tập tục lạc hậu. Trong các cuộc họp thôn hay khi gặp gỡ từng gia đình, ông kiên trì vận động bà con thực hiện hương ước, quy ước, không thách cưới, không tảo hôn, chung tay đẩy lùi các phong tục không còn phù hợp; khuyến khích người dân đến cơ sở y tế khi đau ốm, quan tâm đến việc học tập của con em.
Với sự gần gũi, gương mẫu và am hiểu phong tục, tập quán của đồng bào DTTS, những lời vận động của ông Thương luôn được bà con lắng nghe, hưởng ứng.
Qua đó, ông góp phần cùng chính quyền địa phương xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn những giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào Dao.
Theo ông Trần Văn Tuyên, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng La, với vai trò Người có uy tín, ông Đặng Văn Thương luôn phát huy tốt vai trò trên các lĩnh vực. Những việc làm thiết thực của ông đã góp phần tạo sự đồng thuận, gắn kết trong cộng đồng.
Câu chuyện của ông Thương là một trong những minh chứng rõ vai trò của đội ngũ Người có uy tín trong việc gắn kết cộng đồng, vận động bà con phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa.
Đây cũng là những nội dung được chú trọng trong Tiểu dự án 1, Dự án 10, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025, nhằm phát huy vai trò Người có uy tín, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Hơn ba thập kỷ kể từ ngày nghỉ công tác, ông Đặng Văn Thương vẫn gắn bó với những việc chung của Bằng Cả. Với bà con người Dao, ông không chỉ là Người có uy tín mà còn là chỗ dựa tin cậy, người đã góp sức vào những đổi thay của thôn suốt nhiều năm qua.



