Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Nguồn lực và sự phát triển vùng dân tộc thiểu số

GS.TS Hoàng Chí Bảo - 07:00, 14/02/2021

Thực hiện di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta đang lãnh đạo toàn dân tiếp tục đổi mới sáng tạo, hội nhập sâu rộng vào đời sống quốc tế, phát huy nội lực và các nguồn lực nội sinh, tận dụng có hiệu quả các nhân tố ngoại lực để phát triển nhanh và bền vững. Quan trọng và quyết định sự phát triển của nước ta vẫn là nhân tố con người, nguồn lực con người (1). Song chúng ta đang đứng trước một thực tế là, trình độ và chất lượng phát triển còn chênh lệch giữa các vùng, miền, nhất là ở các vùng sâu, vùng xa, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Lễ Tuyên dương HSSV, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu là hoạt động thường niên, do UBDT chủ trì, phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thực hiện. Đây là hoạt động nhằm động viên, tạo sức lan tỏa, truyền cảm hứng cho các em HSSV, thanh niên DTTS cả nước thi đua, học tập, phấn đấu trưởng thành về mọi mặt.
Lễ Tuyên dương HSSV, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu là hoạt động thường niên, do UBDT chủ trì, phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thực hiện. Đây là hoạt động nhằm động viên, tạo sức lan tỏa, truyền cảm hứng cho các em HSSV, thanh niên DTTS cả nước thi đua, học tập, phấn đấu trưởng thành về mọi mặt.

Nước ta là nước có kết cấu đa dân tộc. 53 dân tộc thiểu số dù chỉ chiếm tỷ lệ 14,6% dân số nhưng cộng đồng các dân tộc thiểu số lại có vai trò hết sức to lớn và có tầm quan trọng đặc biệt trong sự nghiệp đổi mới, trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong việc giữ vững ổn định chính trị - xã hội, thúc đẩy hội nhập và phát triển trong cả nước. Cần phải có chính sách và sự đầu tư đặc biệt của cả nước, sự quan tâm thường xuyên của Đảng và Nhà nước để đưa vùng đồng bào dân tộc thiểu số phát triển, đạt mặt bằng phát triển chung của cả nước. Thiết thực nhất là đầu tư các nguồn lực cho phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thực hiện đúng tư tưởng bình đẳng về cơ hội phát triển cho đồng bào dân tộc thiểu số(2). Cần có chiến lược phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số một cách toàn diện, tiếp tục thực hiện chính sách quốc gia về xóa đói giảm nghèo và trong tình hình hiện nay phải chú trọng giảm nghèo bền vững theo cách tiếp cận nghèo đa chiều, quan tâm đặc biệt tới các vùng nghèo, các hộ nghèo đặc biệt khó khăn đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn cao. Tính đến năm 2018, số hộ nghèo vùng dân tộc thiểu số vẫn còn tới 52,7% tổng số hộ nghèo cả nước (3). Nguy cơ tái nghèo cao, khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính còn thấp, nhất là đối với nông dân vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi, vùng dân tộc thiểu số. Tình trạng di cư tự phát của đồng bào dân tộc thiểu số chưa được giải quyết hiệu quả (4). Đáng lưu ý là, vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ có nguy cơ tái nghèo mà còn có nguy cơ tái mù chữ, lại đang có mức độ chênh lệch cao về hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số còn rất nhiều hạn chế, khó khăn, nhất là về giáo dục, từ cơ sở vật chất của nhà trường và các điểm trường đến đội ngũ giáo viên, tình trạng học sinh bỏ học còn khá phổ biến. Đó là những biểu hiện rõ nhất về bất bình đẳng dân tộc, bất bình đẳng về cơ hội phát triển. Chúng ta đã có nhiều cố gắng, nỗ lực thực hiện phương châm xóa đói, giảm nghèo, tăng giàu đối với các cộng đồng dân cư nhưng trong nhận thức còn nhiều bất cập. Nếu chỉ thấy và tập trung xóa đói, giảm nghèo về kinh tế mà xem nhẹ đói nghèo về văn hóa (giáo dục, y tế, chất lượng sống, mức độ thụ hưởng văn hóa tinh thần) thì không bao giờ có thể xóa bỏ được tình trạng lạc hậu, chậm phát triển ở vùng dân tộc thiểu số.

Do đó, phải từ đổi mới tư duy, nhận thức, quan niệm mà đổi mới cơ chế, chính sách, biện pháp đầu tư nguồn lực phát triển vùng dân tộc thiểu số.

Cần phải chú trọng giải quyết các vấn đề sau đây:

Trên cơ sở phân biệt rõ ngân sách Trung ương với ngân sách địa phương, có đầu tư lớn, đủ lực, đủ mạnh từ ngân sách Trung ương kết hợp với nguồn ngân sách địa phương được sử dụng có hiệu quả mà huy động nguồn lực tài chính đủ sức làm biến đổi căn bản sự phát triển kinh tế - xã hội - văn hóa vùng dân tộc thiểu số.

Trách nhiệm lớn nhất và chủ đạo phải từ phía Nhà nước với sự cộng đồng trách nhiệm của toàn xã hội, của các cấp, các ngành, các doanh nghiệp cùng chung sức chăm lo phát triển vùng dân tộc thiểu số.

Đầu tư nguồn lực không chỉ đơn giản là tạo cho mỗi hộ nghèo “một ngôi nhà, một bể nước, một con bò” như trước đây mà phải dùng vốn đầu tư được huy động từ nhiều lực lượng để kiến thiết cơ sở hạ tầng (điện, đường, trường, trạm), tạo ra nhiều việc làm, bảo đảm sinh kế, thu nhập cho đồng bào từ đất, rừng, tài nguyên và các tiềm năng sẵn có được khơi dậy tại chỗ.

Đầu tư nguồn lực cho phát triển giáo dục, cho y tế cộng đồng, cho văn hóa hết sức cần thiết, nhưng quan trọng nhất là đầu tư cho sự phát triển con người, cả thể lực, trí lực, tâm lực. Đặc biệt đầu tư cho hệ thống các trường dân tộc nội trú từ huyện tới tỉnh, phát triển mô hình các loại trường vừa học vừa làm, các trung tâm dạy nghề, hướng nghiệp để tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ tại chỗ các yêu cầu phát triển địa phương. Nhà nước phải có đầu tư lớn và đề cao trách nhiệm trong việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số, nhất là cán bộ trẻ, trí thức trẻ người dân tộc thiểu số, phục vụ trực tiếp tại quê hương, địa phương họ. Tiếp tục đưa trí thức trẻ, giỏi về phục vụ tại vùng dân tộc thiểu số kèm theo chính sách đãi ngộ, tạo động lực cho họ cống hiến tài năng, làm việc lâu dài tại vùng dân tộc thiểu số. Mọi lĩnh vực cần đầu tư như vậy đều liên quan đến nguồn lực tài chính, vật chất, tinh thần và con người mà Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị phải thường xuyên quan tâm, cộng đồng trách nhiệm, cùng hướng theo mục tiêu phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

--------------------

 (1, 2, 3 và 4): Đảng Cộng sản Việt Nam, “Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng”. Báo cáo chính trị và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, trang 14, 15, 28, 45, 113 và 114.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Những mái trường được xây dựng ở vùng DTTS là công trình của tình dân tộc, nghĩa đồng bào

Những mái trường được xây dựng ở vùng DTTS là công trình của tình dân tộc, nghĩa đồng bào

“Những mái trường được xây dựng ở vùng đồng bào DTTS, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo… không chỉ xây dựng bằng bê tông cốt thép, gạch ngói, cát sỏi… mà còn bằng tình yêu thương, bằng tình dân tộc, nghĩa đồng bào, bằng trách nhiệm rất cao với đồng bào các dân tộc”, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Lào Cai

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Ngày 12/1, Đoàn công tác do Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan làm Trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại tỉnh lào Cai.
Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 tăng 9,3% - Đời sống người dân tiếp tục cải thiện

Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 tăng 9,3% - Đời sống người dân tiếp tục cải thiện

Xã hội - Hoàng Minh - 1 giờ trước
Theo Báo cáo tình hình KT-XH quý IV và năm 2025 của Tổng cục Thống kê (Bộ Tài chính), thu nhập bình quân đầu người theo giá hiện hành trong năm 2025 ước đạt khoảng 5,9 triệu đồng/người/tháng, tăng 9,3% so với năm 2024.
Hình thành, xây dựng và phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ mang bản sắc và tri thức Việt Nam

Hình thành, xây dựng và phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ mang bản sắc và tri thức Việt Nam

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Chiều 12/1, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo.
Gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật múa của dân tộc Khơ Mú ở Mường Lát

Gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật múa của dân tộc Khơ Mú ở Mường Lát

Sắc màu 54 - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Ngày 12/1, Trung tâm Xúc tiến Du lịch và Văn hóa, Điện ảnh Thanh Hóa phối hợp với UBND xã Mường Lát tổ chức lớp tập huấn phục dựng, sưu tầm và phát triển nghệ thuật múa dân tộc Khơ Mú năm 2026.
EVNNPC tổ chức Techshow và Hội thảo Khoa học Công nghệ năm 2026: Tạo đòn bẩy nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh

EVNNPC tổ chức Techshow và Hội thảo Khoa học Công nghệ năm 2026: Tạo đòn bẩy nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh

Khoa học - Công nghệ - PV - 2 giờ trước
Ngay trong những ngày đầu tiên của năm mới, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) tổ chức Triển lãm Khoa học Công nghệ Techshow EVNNPC 2026 và Hội thảo Khoa học Công nghệ với chủ đề “Các ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý vận hành lưới điện phân phối”. Sự kiện là điểm nhấn quan trọng trong chuỗi hoạt động tổng kết sản xuất kinh doanh năm 2025 và định hình định hướng phát triển giai đoạn 2026 - 2030: Khai phóng tiềm năng - tầm vóc EVNNPC.
Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

“Tuổi trẻ chỉ có một lần trong đời - sống và cống hiến như thế nào cho xứng đáng, không phí hoài tuổi trẻ”. Đây là vấn đề mà các bạn trẻ DTTS tại miền núi phía Tây tỉnh Gia Lai đang trăn trở, lựa chọn và quyết định.
Quảng Ninh: Liên tiếp triệt phá các đường dây buôn lậu lớn

Quảng Ninh: Liên tiếp triệt phá các đường dây buôn lậu lớn

Trang địa phương - Mỹ Dung - 2 giờ trước
Ngày 12/1, tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Quảng Ninh, Bộ Tư lệnh BĐBP đã tổ chức Lễ trao thưởng cho 3 tập thể và 8 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Khẩn cấp xây mới các trạm y tế vùng cao Nghệ An do ảnh hưởng thiên tai

Khẩn cấp xây mới các trạm y tế vùng cao Nghệ An do ảnh hưởng thiên tai

Sức khỏe - An Yên - 2 giờ trước
Tỉnh Nghệ An vừa có chủ trương xây dựng khẩn cấp các công trình y tế tại các xã miền Tây - nơi chịu nhiều tác động của thiên tai và còn nhiều khó khăn về điều kiện chăm sóc sức khỏe. Điều này, được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố "lá chắn" y tế cơ sở, giúp người dân miền núi tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe an toàn, kịp thời hơn trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kiểm tra thực tế về thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kiểm tra thực tế về thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”

Thời sự - T.Nhân - H.Trường - 2 giờ trước
Ngày 12/1, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã đi kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai thực hiện “Chiến dịch Quang Trung” và công tác khắc phục hậu quả thiệt hại do ảnh hưởng của thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Xuân đến với người lính ở những pháo đài giữa biển Tây Nam

Xuân đến với người lính ở những pháo đài giữa biển Tây Nam

Thời sự - Như Tâm - 2 giờ trước
Tiếp tục hoạt động thăm, chúc Tết lực lượng vũ trang vùng biển Tây Nam, Đoàn công tác của các tỉnh, thành phố, doanh nghiệp và cơ quan báo chí mang theo hơi ấm đất liền vượt biển khơi thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trên đảo Hòn Khoai và Hòn Chuối thuộc tỉnh Cà Mau. Sắc Xuân hòa quyện cùng màu áo lính, kết nối bền chặt tình quân - dân nơi tuyến đầu cực Nam của Tổ quốc.
Nhiều hoạt động chăm lo Tết Bính Ngọ cho người lao động

Nhiều hoạt động chăm lo Tết Bính Ngọ cho người lao động

Xã hội - Minh Thu - 3 giờ trước
Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam hỗ trợ 2.500 vé tàu, vé máy bay và 2.500 suất quà là tiền mặt để đoàn viên, người lao động tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh về quê đón Tết. Đồng thời, sẽ tổ chức các hoạt động chăm lo Tết cho đoàn viên, người lao động của các cấp công đoàn.