Nghệ nhân Hồ Văn An luôn tâm huyết giữ gìn những nét đẹp văn hóa dân tộc Co vùng cao Quảng Ngãi. Ảnh: Như ĐồngỞ thôn 3, xã Đông Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi, ông Hồ Văn Tường (56 tuổi) là một trong những điển hình tiêu biểu. Hơn 3 năm qua, ông kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà” nhắc nhở người dân đoàn kết, tập trung sản xuất, chăn nuôi, ổn định đời sống.
Đáng chú ý, trước đây tình trạng tảo hôn còn xảy ra, nhưng nhờ ông Trường kiên trì tuyên truyền, phân tích những hệ lụy lâu dài, nhận thức của người dân đã thay đổi rõ rệt. Ông Tường chia sẻ: Tôi thường nhắc các cháu phải cố gắng học hành, có việc làm ổn định rồi mới lập gia đình. Gần đây, trong thôn không còn tình trạng tảo hôn như trước. Sự thay đổi ấy không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dân số mà còn mở ra cơ hội tốt hơn cho thế hệ trẻ vùng cao.
Cũng theo ông Tường, trong những năm gần đây, cùng với nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia và chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, diện mạo vùng đồng bào Co ở Đông Trà Bồng từng bước khởi sắc. Nhiều hộ có nhà cửa khang trang hơn, đời sống vật chất và tinh thần được cải thiện, niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của Đảng ngày càng được củng cố.
Tại thôn 1, xã Đông Trà Bồng, già Hồ Văn Bình (68 tuổi) cũng là Người có uy tín mẫu mực, được bà con yêu quý. Với gần 40 năm tuổi Đảng và hơn 10 năm là Người có uy tín tại thôn, ông Bình luôn có mặt trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt cộng đồng để kiên trì tuyên truyền, giải thích cho người dân hiểu đúng, làm đúng quy định của địa phương.
Trước đây, những va chạm nhỏ như trâu, bò phá hoại hoa màu hay tranh chấp đất đai từng khiến tình làng, nghĩa xóm đôi lúc rạn nứt. Không quản ngại đường xa, ông Bình cùng cán bộ thôn thường xuyên đến từng hộ gia đình, phân tích phải trái, nhắc nhở bà con sống chan hòa, “tối lửa tắt đèn có nhau”. Nhờ sự kiên trì ấy, nhiều mâu thuẫn được hóa giải ngay từ cơ sở, tình đoàn kết trong thôn ngày càng bền chặt.
Không dừng lại ở đó, ông Bình còn vận động người dân thay đổi tư duy sản xuất, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện địa phương. Từ sự đồng thuận trong cộng đồng, tỷ lệ hộ nghèo của thôn giảm mạnh, hiện chỉ còn khoảng 2%. Bà con ngày càng tin tưởng vào chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tích cực học chữ, chăm lo làm ăn, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Nhờ các chính sách hỗ trợ của Đảng và Nhà nước, đời sống kinh tế - văn hóa đồng bào Co ở Quảng Ngãi ngày càng phát triển. Ảnh: Như ĐồngKhông chỉ là “người giữ nhịp” đoàn kết, nhiều Người có uy tín còn là “người giữ lửa” văn hóa dân tộc. Ông Hồ Ngọc An, 68 tuổi, thôn 2, xã Trà Bồng là một trong những gương mặt tiêu biểu.
Hơn 20 năm tuổi Đảng, ông An luôn gương mẫu trong các phong trào ở địa phương. Nhưng điều khiến bà con nể phục hơn cả là tâm huyết của ông trong việc bảo tồn văn hóa dân tộc Co. Gia đình ông được xem như hạt nhân văn hóa của thôn, với 8 người con đều tham gia đội văn nghệ, trình diễn cồng chiêng, múa ca đấu trong các dịp lễ hội.
Ông An hiện là Chủ nhiệm Câu lạc bộ bảo tồn văn hóa dân tộc Co của xã Trà Bồng với 30 thành viên. Nhờ sự vận động của ông, làng Trà Dòn vẫn lưu giữ khoảng 80 bộ chiêng cổ, đàn brood cùng nhiều trang phục truyền thống. Vào cuối tuần, những người lớn tuổi lại tập trung truyền dạy cách đánh cồng chiêng cho thanh, thiếu niên. Cứ thế, lớp trước dạy lớp sau, âm thanh đại ngàn vẫn vang lên giữa núi rừng, nối dài mạch nguồn văn hóa Co.
Ông An còn dành thời gian tìm hiểu, ghi chép những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình để truyền lại cho thế hệ trẻ. Trong các dịp lễ, Tết, ông là nghệ nhân được tin tưởng giao tạo hình, trang trí cây nêu - biểu tượng thiêng liêng trong đời sống tâm linh người Co. “Lớp trẻ bây giờ nhiều em chưa biết làm cây nêu. Vì vậy, tôi vừa dạy, vừa làm mẫu để con cháu nhìn vào mà học, giữ lại di sản ông cha để lại”, ông An chia sẻ.
Với ông, gìn giữ văn hóa luôn song hành với xây dựng đời sống mới. Ông thường xuyên vận động bà con học tập và làm theo Bác, xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc, xóa bỏ hủ tục, nhưng vẫn tự hào bảo tồn bản sắc dân tộc.