Bà Lê Thị Thanh Xuân, dân tộc Mnông là đại biểu Quốc hội khóa XIV, XVHành trình vượt rào cản của những nữ đại biểu DTTS
Trở thành đại biểu Quốc hội là vinh dự lớn với mỗi người, nhưng với các nữ đại biểu là người DTTS, đó còn là hành trình vượt qua nhiều rào cản về giới, vùng miền và cơ hội tiếp cận tri thức. Từ buôn làng, họ mang theo tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của đồng bào các DTTS đến nghị trường quốc gia; qua mỗi nhiệm kỳ, không ngừng rèn luyện bản lĩnh, tích lũy tri thức, định hình hình ảnh người đại biểu gần dân, hiểu dân, vì dân, đặt lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân lên trên hết trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.
Từ Quốc hội khóa I đến nay, có thể thấy sự tiếp nối giữa các thế hệ đại biểu, trong đó kinh nghiệm nghị trường gắn liền với bài học lắng nghe và thấu hiểu đời sống Nhân dân. Từ chỗ chỉ có đại diện của 17 dân tộc ở khóa I, đến nay Quốc hội đã có đại biểu của 51/54 dân tộc anh em, phản ánh ngày càng đầy đủ tiếng nói của các cộng đồng dân tộc trong đời sống chính trị - xã hội.
Sự hiện diện ngày càng rõ nét của đại biểu là người DTTS, đặc biệt là nữ đại biểu, không chỉ khẳng định chủ trương đúng đắn trong công tác cán bộ, mà còn cho thấy bước chuyển căn bản về vị thế các DTTS: Từ chỗ bên lề đời sống chính trị, nay đã trực tiếp tham gia hoạch định chính sách, được trao quyền, tôn trọng và tạo điều kiện phát triển, gìn giữ bản sắc trong dòng chảy hiện đại hóa.
Đắk Lắk là địa phương tiêu biểu cho hành trình ấy, với nhiều nữ đại biểu Quốc hội là người DTTS qua các nhiệm kỳ. Sinh ra từ buôn làng, thấm đẫm văn hóa và nhịp sống cộng đồng, họ mang vốn sống ấy vào nghị trường, gắn trách nhiệm đại biểu với khát vọng phát triển bền vững cho Tây Nguyên và đất nước.
Trong chiều sâu văn hóa Tây Nguyên, hình ảnh các nữ tù trưởng trong sử thi từng dẫn dắt buôn làng. Hôm nay, tinh thần ấy được tiếp nối nơi những nữ đại biểu Quốc hội, hiện diện trong đời sống chính trị hiện đại, góp phần hình thành các quyết sách từ thực tiễn Nhân dân.
Dẫu vậy, con đường ấy chưa bao giờ bằng phẳng. Bà H’Luộc N’Tơ, đại biểu Quốc hội các khóa XI, XII, XIII chia sẻ, ngay cả trong không gian văn hóa mẫu hệ, khi phụ nữ DTTS ra ứng cử đại biểu Quốc hội, họ vẫn phải đối diện với không ít hoài nghi và định kiến. Chính từ những rào cản ấy, bản lĩnh của người nữ đại biểu càng được tôi luyện.
Muốn bếp lửa không tắt thì phải có người tiếp củi. Quốc hội hôm nay rất cần những đại biểu dám nghĩ, dám nói, dám chịu trách nhiệm - những người đủ bản lĩnh mang tiếng nói của cử tri từ buôn làng, phố thị đến nghị trường trong bối cảnh hoạt động Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp”.
Hơi thở đại ngàn trong những quyết sách quốc gia
Với bà H’Luộc N’Tơ, “làm đại biểu Quốc hội, nếu không đi chân trần vào rừng, vào buôn thì sẽ không hiểu được điều gì cả” - lời nói mộc mạc ấy đã trở thành phương châm hành động. Hơn 20 năm trước, bà đã đi bộ hàng chục cây số, vượt rừng, lội suối để vào buôn Lách Ló nằm sâu trong rừng đặc dụng Nam Ka để được nghe dân nói, hiểu dân nghĩ.
Buôn Lách Ló từng là căn cứ kháng chiến, sau ngày thống nhất, đứng trước bài toán di dời, ổn định đời sống. Thay vì áp đặt mệnh lệnh hành chính, bà chọn cách sống cùng dân, đối thoại với dân. Từ sự thấu hiểu ấy, những kiến nghị sát thực tiễn đã được chuyển tải đến Quốc hội và Chính phủ. Năm 2008, dự án ổn định đời sống cho người dân buôn Lách Ló với nguồn vốn hơn 30 tỷ đồng được triển khai, mở ra hướng phát triển mới cho một buôn làng từng biệt lập giữa đại ngàn.
Không chỉ từ những câu chuyện cụ thể, tiếng nói của các nữ đại biểu Quốc hội người DTTS còn góp phần định hình những chính sách lớn. Trong những năm Đắk Lắk đối mặt với làn sóng di cư tự do và nạn phá rừng, bà Mai Hoa Niê, đại biểu Quốc hội khóa X, XI cùng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh kiên trì kiến nghị các chính sách định canh định cư, bảo vệ rừng gắn với sinh kế bền vững. Từ đó, nhiều công trình quan trọng được đầu tư như đập hồ Ea Súp thượng, Ea Súp hạ, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, ổn định sản xuất và đời sống cho người dân vùng biên giới Tây Nam.
Song song với phát triển kinh tế - xã hội, các nữ đại biểu Quốc hội của tỉnh Đắk Lắk còn dành nhiều tâm huyết cho lĩnh vực văn hóa. Từ những cảnh báo về nguy cơ mai một cồng chiêng, Nhà nước đã đầu tư nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận. Đó là minh chứng cho tiếng nói từ buôn làng, khi được lắng nghe và trân trọng, có thể đi vào chính sách quốc gia.
Bà Lê Thị Thanh Xuân, người Mnông, đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV chia sẻ, người Tây Nguyên có câu: “Muốn bếp lửa không tắt thì phải có người tiếp củi”. Quốc hội hôm nay rất cần những đại biểu dám nghĩ, dám nói, dám chịu trách nhiệm - những người đủ bản lĩnh mang tiếng nói của cử tri từ buôn làng, phố thị đến nghị trường trong bối cảnh hoạt động Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp.
Theo bà, với nữ đại biểu người DTTS, đó không chỉ là hành trình thực thi nhiệm vụ chính trị, mà còn là quá trình không ngừng học hỏi, bồi đắp tri thức, rèn luyện bản lĩnh để thực hiện trọn vẹn ba chức năng của Quốc hội: Lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước. Chính từ nền tảng ấy, tiếng nói của họ nơi nghị trường không chỉ mang trọng trách đại diện, mà còn chắt lọc hơi thở cuộc sống từ buôn làng, bản làng, góp phần làm sâu sắc hơn các quyết sách vì con người và vì sự phát triển bền vững.
Hoa pơlang lại nở đỏ mỗi độ Xuân về. Trong sắc Xuân ấy, hình ảnh những nữ đại biểu Quốc hội người DTTS vẫn bền bỉ tiếp tục hành trình của mình - hành trình làm đại biểu của Nhân dân, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc và của nền dân chủ Việt Nam.
