Những mái nhà mới và việc bảo đảm các quyền của người Khmer ở Vĩnh Bình
Với nhiều hộ đồng bào Khmer ở xã Vĩnh Bình (An Giang), căn nhà mới không chỉ giúp ổn định nơi ở mà còn tạo thêm niềm tin để phát triển sản xuất, cải thiện cuộc sống.
Chính sách đến đúng nơi, đúng nhu cầu
Xã Vĩnh Bình được hình thành trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của các xã Vĩnh Bình Bắc, Vĩnh Bình Nam và Bình Minh. Toàn xã hiện có hơn 8.600 hộ, với hơn 30.000 người, đồng bào DTTS chiếm gần 12% số hộ toàn xã; trong đó có gần 9% là dân tộc Khmer.
Đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và mua bán nhỏ lẻ. Vì vậy, với những hộ thiếu đất sản xuất, thiếu vốn hoặc nhà ở xuống cấp, khả năng tự vươn lên còn gặp nhiều trở ngại.
Theo ông Danh Cho - Trưởng phòng Văn hóa xã Vĩnh Bình, kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS đã có những bước khởi sắc; đời sống vật chất, tinh thần ngày càng được cải thiện. Tuy nhiên, địa phương vẫn phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp, trình độ dân trí chưa đồng đều.
Thực tế đó cho thấy, bảo đảm quyền con người không chỉ dừng ở việc tạo cơ hội bình đẳng, mà còn cần những chính sách cụ thể để người dân có điều kiện biến cơ hội thành sinh kế, thu nhập và có cuộc sống ổn định.
Từ mái nhà đến quyền được an cư
Câu chuyện của bà Sơn Thị Oanh, ngụ ấp Xẻo Gia, là một minh chứng rõ nét. Gia đình bà có 4 khẩu nhưng không có đất sản xuất, chỉ có khoảng 2.000m² đất ở. Trước đây, gia đình thuộc diện hộ nghèo, thu nhập bấp bênh, thiếu vốn sản xuất, nhà ở tạm bợ, cuộc sống nhiều khó khăn.
Từ việc tích hợp các chính sách hỗ trợ, trong đó chủ yếu là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; Giai đoạn I: Từ 2021 đến 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719), gia đình bà được hỗ trợ 10 triệu đồng. Từ đó, bà đã chuyển đổi ngành nghề để chăn nuôi heo thương phẩm.
Ngoài ra, bà còn được hỗ trợ 60 triệu đồng xây dựng nhà ở kiên cố và tiếp cận 50 triệu đồng vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư sản xuất, kinh doanh.
Có nhà ở ổn định, có vốn sản xuất, gia đình bà Oanh mạnh dạn cải tạo chuồng trại, nuôi heo thương phẩm kết hợp trồng rau. Mô hình tạo nguồn thu nhập ổn định, giúp gia đình chủ động hơn về tài chính và vươn lên thoát nghèo bền vững.
“Bây giờ gia đình tôi không còn là hộ nghèo, mà còn có nguồn thu ổn định”, bà Oanh chia sẻ.
Tương tự, hộ bà Thị Cạnh ( 76 tuổi) ngụ Ấp Đồng Tranh, là người dân tộc Khmer thuộc đối tượng được bảo trợ xã hội do tuổi cao, bệnh tật, mọi sinh hoạt cá nhân đều được người con gái duy nhất chăm sóc.
Năm 2024, bà Cạnh được xét hỗ trợ 40 triệu đồng từ Chương trình MTQG 1719, chính quyền địa phương vận động thêm 20 triệu và ngày công xây dựng ngôi nhà, để chị Thị Ganh - con bà Cạnh yên tâm lo chăm sóc cho mẹ già.
Bảo đảm quyền được phát triển từ những nhu cầu thiết yếu
Theo bà Trần Thu Sương, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Bình, việc triển khai các chính sách hỗ trợ tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với quyền được phát triển kinh tế của đồng bào DTTS.
Không chỉ hỗ trợ từng hộ, chính quyền xã còn tập trung nguồn lực vào những nhu cầu thiết yếu của cộng đồng. Đến nay, xã đã huy động và giải ngân hơn 3,33 tỷ đồng từ nguồn vốn Chương trình MTQG 1719. Trong đó có chuyển đổi ngành nghề cho 36 hộ, hỗ trợ bồn nước cho 30 hộ, xây dựng công trình nước sạch tập trung, hỗ trợ nhà ở cho 12 hộ, đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho 140 lượt người.
Những con số ấy cho thấy cách tiếp cận chính sách ngày càng đi vào những vấn đề trực tiếp của đời sống: Người dân có nhà để ở, có nước sạch để sử dụng, có nghề để làm, có vốn để sản xuất và có điều kiện cải thiện thu nhập.
Ở góc độ giám sát và đồng hành cùng quá trình phát triển địa phương, ông Võ Thanh Xuân, Phó Bí thư Thường trực, Chủ tịch HĐND xã Vĩnh Bình đánh giá: Các dự án, công trình từ Chương trình MTQG 1719 tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần giúp nhiều hộ thoát nghèo bền vững và giải quyết những nhu cầu thiết yếu trong vùng đồng bào DTTS.
Từ một hộ nghèo thiếu đất sản xuất đến một gia đình có nhà ở kiên cố, có sinh kế và nguồn thu nhập ổn định; từ những nhu cầu riêng lẻ đến các công trình phục vụ cộng đồng, câu chuyện ở Vĩnh Bình cho thấy một minh chứng cụ thể của bảo đảm nhân quyền - khi chính sách được chuyển hóa thành những điều kiện thiết thực để mỗi người dân có thể sống an toàn, phát triển kinh tế và từng bước tự chủ cuộc sống.
