Xã Ngọk Réo, tỉnh Quảng Ngãi có 89% dân số là đồng bào DTTS. (Ảnh: Ngọc Chí)Trong căn nhà nhỏ đơn sơ bên cạnh con đường chính dẫn vào làng Kon Stiu 1, xã Ngọk Réo, già A Nian, năm nay đã 77 tuổi vẫn đang miệt mài làm ra những chiếc gùi, rổ, nia truyền thống của người Xơ Đăng. Đôi mắt không còn sáng, đôi tay nhiều nếp nhăn theo thời gian, nhưng già vẫn chẻ, chuốt từng chiếc nan rất mượt mà. Từ những cây lồ ô, nứa, mây thô sơ, qua bàn tay của già A Nian đã trở thành những sản phẩm có ích, phục vụ cuộc sống của chính người dân nơi đây.
Già A Nian vẫn đang miệt mài làm ra những chiếc gùi, rổ, nia truyền thống của người Xơ Đăng. (Ảnh: Ngọc Chí)“Những chiếc gùi, rổ, nia tôi làm ra thì bán chủ yếu cho bà con trong làng. Có nhiều cái nhỏ thì có cán bộ xã hỗ trợ mang ra trưng bày và bán ở các phiên chợ, thu nhập cũng không nhiều. Nhưng nghề này đã gắn bó với tôi gần 50 năm nên tôi phải lưu giữ. Tôi cũng đang cố gắng truyền dạy lại cho thế hệ trẻ để nó không mất đi”, già A Nian tâm sự.
62 tuổi và gắn bó với nghề dệt thổ cẩm cũng khá lâu, bà Y Der, thôn Kon Stiu 1, xã Ngọk Réo luôn tự hào về nghề dệt truyền thống của người Xơ Đăng. Ngoài thời gian làm nương rẫy, bà luôn miệt mài, tỷ mẫn bên khung cửi, làm ra những tấm thổ cẩm với nhiều hoa văn, màu sắc mang nét đặc trưng riêng của người Xơ Đăng.
Bà Y Der luôn tự hào và quyết tâm gìn giữ nghề dệt truyền thống của người Xơ Đăng. (Ảnh: Ngọc Chí)Bà Y Der chia sẻ: Với đồng bào Xơ Đăng, nghề dệt thổ cẩm không chỉ để phục vụ cho đời sống hằng ngày mà còn là hồn cốt của dân tộc, thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ. Tôi luôn nhắc nhở và chỉ dạy để các con, cháu của mình phải biết dệt thổ cẩm, không thể để nó mai một đi.
Các thiếu nữ người Xơ Đăng ở xã Ngọk Réo luôn tự hào khi được mặc trang phục làm bằng thổ cẩm do các nghệ nhân trong xã làm ra. (Ảnh: Ngọc Chí)Sau sáp nhập, xã Ngọk Réo có diện tích hơn 17.000 ha, 14 thôn, dân số 11.793 người (đồng bào DTTS chiếm 89%). Xác định việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS, trong đó có các nghề thủ công truyền thống là một nhiệm vụ quan trọng gắn với phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, trong những năm qua, UBND xã Ngọk Réo đã phối hợp cùng với các thôn, làng tiến hành khảo sát, thống kê, tuyên truyền và vận động đồng bào DTTS tích cực giữ nghề, truyền nghề cho thế hệ trẻ
Hiện nay trên địa bàn xã có 7 nghệ nhân duy trì nghề dệt thổ cẩm, 11 nghệ nhân duy trì nghề đan lát và thành lập được 1 Tổ hợp tác sản xuất rượu nếp than tại thôn Kon Jong, với 24 thành viên.
Một số sản phẩm dệt, đan lát, rượu ghè do đồng bào Xơ Đăng làm ra được đưa đến giới thiệu tại điểm du lịch Suối Đăk Lôi, xã Ngọk Réo. (Ảnh: Ngọc Chí)Ông Đặng Ngọc Tiến, Chủ tịch UBND xã Ngọk Réo, cho biết: Để tiếp tục giữ gìn và phát huy các nghề truyền thống, đồng thời tạo sinh kế cho các nghệ nhân, xã đã xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy nghề truyền thống trên địa bàn xã.
Đồng thời, huy động các nguồn lực xã hội và từ các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ cho các nghệ nhân tham gia truyền dạy nghề truyền thống; tích cực giới thiệu sản phẩm thủ công truyền thống thông qua các hội chợ, hội thi, liên hoan văn hóa, các chương trình xúc tiến thương mại, chương trình OCOP và khuyến khích các hộ gia đình tham gia mô hình du lịch cộng đồng, trong đó lồng ghép việc biểu diễn dệt vải, đan lát, nấu rượu ghè để phục vụ du khách.
