OCOP Tuyên Quang: Mở hướng kinh tế nông thôn bền vững
Những năm qua, Chương trình OCOP tại Tuyên Quang không chỉ xây dựng một thương hiệu cho sản phẩm, mà đã trở thành “luồng sinh khí” thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi từ tư duy sản xuất truyền thống sang kinh tế nông nghiệp bền vững
Những ngày cuối tháng Tư, tin vui đến với ngành Nông nghiệp Tuyên Quang khi sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái (1 tôm, 1 lá) của Hợp tác xã (HTX) Sơn Trà được công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Sự thay đổi căn bản trong tư duy của người sản xuất
Để đi đến hành trình thăng hạng xuất sắc này, HTX Sơn Trà đã tổ chức sản xuất theo quy trình công nghệ tiên tiến, xây dựng chuỗi giá trị khép kín, sản xuất theo hướng hữu cơ, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, từng bước mở rộng thị trường.
Sau khi thực hiện sáp nhập, tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 456 sản phẩm OCOP còn hạn chứng nhận. Sự lan tỏa của Chương trình là rất lớn, khi 124 xã, phường trên địa bàn tỉnh đều có sản phẩm OCOP.
Đến tháng 4/2026, mặc dù có sự biến động về thời hạn chứng nhận, toàn tỉnh vẫn duy trì được 357 sản phẩm OCOP còn hiệu lực của 231 chủ thể.
Thành công lớn nhất của Chương trình OCOP tại Tuyên Quang, không chỉ nằm ở số lượng sản phẩm, mà là sự thay đổi căn bản trong tư duy của người sản xuất.
Các chủ thể đã chủ động đầu tư máy móc, nâng cấp quy trình sản xuất để đảm bảo an toàn thực phẩm, áp dụng các tiêu chuẩn như: VietGAP, hữu cơ, HACCP, ISO...
Nhiều đặc sản địa phương sau khi được gắn sao đã có những thay đổi rõ rệt về mẫu mã, bao bì và khả năng truy xuất nguồn gốc. Sự tin tưởng của người tiêu dùng giúp sản phẩm OCOP của Tuyên Quang không chỉ chiếm lĩnh thị trường nội tỉnh, mà còn vươn xa ra các tỉnh thành lân cận.
Chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng và thăng hạng “sao”
Trong kỷ nguyên công nghệ, Tuyên Quang đã nhanh chóng bắt nhịp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý Chương trình OCOP. Hiện nay, Văn phòng Điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đang tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kịch bản quản lý tích hợp lên hệ thống Giám sát, điều hành thông minh (IOC) của tỉnh.
Hệ thống cho phép theo dõi, minh bạch hóa toàn bộ thông tin sản phẩm trên nền tảng số. Tự động cập nhật tình trạng sản phẩm còn hạn, hết hạn, sản lượng, vùng nguyên liệu và thông tin chủ thể.
Mặt khác, hệ thống còn giúp cơ quan quản lý đưa ra các quyết định hỗ trợ và quảng bá chính xác, kịp thời dựa trên dữ liệu thực tế.
Trong chiến lược nâng tầm sản phẩm OCOP thời gian tới, tỉnh định hướng không chỉ dừng ở việc gia tăng số lượng, mà chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng và thăng hạng “sao”.
Trọng tâm trước hết là, tạo “đòn bẩy” cho các chủ thể ngay từ giai đoạn đầu thông qua việc duy trì chính sách hỗ trợ trực tiếp đối với sản phẩm đạt chuẩn từ 3 sao; đồng thời, mở rộng các kênh tín dụng ưu đãi để người dân, HTX chủ động đầu tư thâm canh, hình thành vùng nguyên liệu quy mô lớn đối với những ngành hàng chủ lực như chè, cam và chăn nuôi đại gia súc.
Song song với đó, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học kỹ thuật được xác định là trục xuyên suốt. Các chủ thể OCOP sẽ được hỗ trợ chuẩn hóa quy trình sản xuất, áp dụng truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, đồng thời, nâng cao năng lực kinh doanh trên nền tảng số như, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử nhằm rút ngắn khâu trung gian, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước chuyển về tư duy sản xuất kinh doanh trong bối cảnh kinh tế số. Đặc biệt, tỉnh sẽ ưu tiên thăng hạng cho sao, thay vì dàn trải, tỉnh sẽ ưu tiên các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh rõ nét như thịt bò Mông, lợn đen, mật ong bạc hà hay bưởi Soi Hà, từng bước hoàn thiện tiêu chuẩn để đạt 4 - 5 sao cấp quốc gia.
Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền và sự chủ động từ các chủ thể, Chương trình OCOP tại Tuyên Quang đang chuyển mình mạnh mẽ.
Đây không chỉ là câu chuyện về những tấm giấy chứng nhận, mà là hành trình kiến tạo một nền kinh tế nông thôn hiện đại, nơi bản sắc địa phương được nâng tầm thành giá trị kinh tế bền vững.
