Phú Thọ: Đưa pháp luật đến gần đồng bào DTTS, giữ bình yên từ cơ sở
Với hơn một triệu người DTTS sinh sống, Phú Thọ chú trọng đổi mới cách tuyên truyền pháp luật theo ngôn ngữ, phong tục từng cộng đồng; phát huy vai trò của người dân trong giữ gìn an ninh, trật tự, xây dựng bản làng an toàn và phát triển.
Nhiều hình thức để đưa pháp luật đến gần người dân
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Phú Thọ có 72 xã, phường thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi; trong đó 52 xã khu vực III, 11 xã khu vực II và 9 xã khu vực I.
Toàn tỉnh có 51 dân tộc cùng sinh sống, trong đó có 1.129.651 người DTTS. Địa bàn rộng, ngôn ngữ và điều kiện tiếp cận thông tin khác nhau đòi hỏi cách tuyên truyền sát từng cộng đồng.
Ở những nơi người dân quen dùng tiếng mẹ đẻ, tuyên truyền bằng ngôn ngữ gần gũi đặc biệt cần thiết. Các địa phương đã lồng ghép pháp luật vào họp thôn, sinh hoạt cộng đồng và tình huống đời thường.
Nội dung tuyên truyền cũng hướng đến các vấn đề người dân thường gặp như phòng, chống tội phạm, xuất nhập cảnh, hôn nhân, gia đình và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Nhiều mô hình được xây dựng theo đặc điểm từng địa bàn như “Tiếng loa an ninh - Pháp luật đến từng người dân”, “Pháp luật tiếng Mường - Lời luật gần dân”, hay “Loa bản - Câu chuyện xuất, nhập cảnh hằng tuần” tại xã Mai Châu. Nhờ đó, các quy định trở nên dễ nghe, dễ hiểu và dễ trao đổi.
Đáng chú ý như, mô hình của Công an xã Kim Bôi khai thác nền tảng YouTube để tuyên truyền bằng 7 thứ tiếng DTTS, mở thêm kênh tiếp cận thông tin cho người dân. Kết hợp trực tuyến và trực tiếp giúp thông tin đến với nhiều nhóm người dân.
Nội dung tuyên truyền cảnh báo về tình trạng lừa đảo trên mạng, tín dụng đen, ma túy, bạo lực học đường. Từ tháng 6 đến tháng 8/2026, Công an xã phối hợp tổ chức 15 buổi, thu hút hơn 500 lượt đoàn viên, thanh thiếu niên và người dân. Những tình huống gần đời sống giúp pháp luật dễ nhớ.
Thời gian qua, các địa phương cũng đã đẩy mạnh sử dụng Fanpage, tin nhắn SMS, nhóm Zalo cộng đồng và các kênh thông tin điện tử. Hệ thống truyền thanh duy trì tại 148/148 xã, phường trên địa bàn Phú Thọ, chuyển tải thông tin thường xuyên.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã tổ chức, lồng ghép 2.169 cuộc tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại vùng đồng bào DTTS và miền núi, thu hút hơn 1 triệu 889 nghìn lượt người tham gia.
Quan trọng hơn số lượt tham gia, là khả năng hiểu và vận dụng pháp luật của người dân trong đời sống. Do vậy, phổ biến pháp luật luôn được gắn chặt với công tác tuyên truyền vận động quần chúng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở.
Phát huy vai trò cộng đồng, giữ bình yên thôn bản
Tại thôn Mỹ Á, xã Thu Cúc, nơi đồng bào Mông chiếm phần lớn dân số, bảo đảm an ninh, trật tự luôn được đặt song hành với phát triển sản xuất, nâng cao đời sống và gìn giữ bản sắc văn hóa. Trong đó, vai trò lãnh đạo chỉ đạo của Chi bộ, trưởng thôn được tăng cường và đảng viên tiên phong vào cuộc từ những việc thiết thực.
Anh Mùa A Cáng - Trưởng thôn kiêm Phó Bí thư Chi bộ Mỹ Á, cho biết, mỗi buổi sinh hoạt đều bàn các nhiệm vụ cụ thể. Từ vận động chăm sóc hoa màu, phòng bệnh cho gia súc đến giải pháp tuyên truyền xóa bỏ hủ tục, phòng ngừa việc lợi dụng vấn đề tôn giáo để lôi kéo người dân..., các nội dung đều được trao đổi, phân công và theo dõi thực hiện.
Để tăng khả năng phối hợp, Chi bộ còn lập nhóm Zalo nhằm cập nhật thông tin, chỉ đạo và nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đảng viên. Công cụ số giúp phối hợp thuận tiện, còn sự gần dân, hiểu dân giúp vận động chấp hành pháp luật hiệu quả hơn.
Thôn Mỹ Á còn duy trì mô hình “Bản Mông bình yên” từ năm 2021, được Bộ Công an ghi nhận. Trên nền tảng đó, tháng 6/2026, Phòng An ninh nội địa Công an tỉnh Phú Thọ phối hợp với chính quyền xã Thu Cúc ra mắt mô hình dân vận khéo “Bản Mông văn hóa, an toàn và phát triển”. Mô hình gắn phòng ngừa tội phạm với đoàn kết cộng đồng, giữ bản sắc và xóa bỏ hủ tục.
Từ Mỹ Á, phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục được triển khai nhân rộng trong toàn tỉnh, với 38 loại mô hình bảo đảm an ninh, trật tự và 75 điển hình tiên tiến. Các cách làm như “Tiếng chuông bình yên”, “Camera an ninh” được vận dụng phù hợp từng địa bàn, huy động người dân cùng giữ gìn trật tự.
Việc gắn tuyên truyền pháp luật với phong trào quần chúng cho thấy, một hướng tiếp cận phù hợp ở vùng đồng bào DTTS: Pháp luật cần được truyền đạt dễ hiểu, nhưng cũng phải hiện diện trong ứng xử, trong giải quyết mâu thuẫn và sinh hoạt hằng ngày. Người có uy tín, trưởng thôn và cán bộ cơ sở đóng vai trò kết nối, lắng nghe và giải đáp.
Thời gian tới, Phú Thọ tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nhất là tại vùng đồng bào DTTS và miền núi; gắn nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật với giữ vững an ninh, trật tự, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Để từ đó, tiếp tục phát huy sức mạnh cộng đồng, gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo nền tảng vững chắc để vùng đồng bào DTTS và miền núi phát triển toàn diện, bền vững.
