Phú Thọ: Nông nghiệp thích ứng mở hướng tăng trưởng bền vững

Ổn định sản xuất

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ, 10 tháng đầu năm 2025, tổng diện tích gieo trồng cây trồng hàng năm toàn tỉnh đạt 304,2 nghìn ha, giảm 0,48% (giảm 1,48 nghìn ha) so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, cây lúa 147,67 nghìn ha (giảm 0,61%), cây ngô 55,94 nghìn ha (giảm 0,92%), cây rau các loại 39,0 nghìn ha (giảm 0,3%).

Tuy diện tích giảm, nhưng nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật và cơ giới hóa trong sản xuất nên năng suất, sản lượng hầu hết các loại cây trồng đều tăng so với cùng kỳ năm 2024: Năng suất lúa tăng 4,0%; năng suất ngô tăng 3,1%; năng suất rau tăng 8,4%. Tổng sản lượng lương thực có hạt đạt 1.144,6 nghìn tấn, đạt 99,9% kế hoạch năm; tăng 3,0% (tăng 33,78 nghìn tấn) so với cùng kỳ.

Hiện nhiều địa phương như Lâm Thao, Tam Nông, Thanh Ba đang đẩy mạnh mô hình sản xuất lúa chất lượng cao kết hợp rau an toàn, mang lại thu nhập gấp 1,5–2 lần so với trước đây. Việc xây dựng vùng chuyên canh cũng giúp giảm chi phí sản xuất, tăng giá trị gia tăng và khả năng liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Bên cạnh trồng trọt, ngành chăn cũng chịu ảnh hưởng của thời tiết. Đến tháng 10/2025, tổng đàn lợn của tỉnh còn khoảng 1,65 triệu con, giảm 12,6% so cùng kỳ. Đàn trâu đạt 162,7 nghìn con (giảm 4,5%), bò 253 nghìn con (giảm 4,6%), trong khi gia cầm tăng nhẹ 2,6%, đạt 37,2 triệu con.

Tuy nhiên, nhờ chuyển đổi phương thức chăn nuôi theo hướng khép kín, an toàn sinh học và liên kết chuỗi, sản lượng thịt hơi các loại 10 tháng đầu năm vẫn đạt 397,6 nghìn tấn, tăng 3,8% so với cùng kỳ. Sản lượng trứng tăng 0,1%, sữa bò tươi tăng 1,3%.

Các doanh nghiệp và hợp tác xã chăn nuôi đang được khuyến khích đầu tư công nghệ xử lý chất thải, tái sử dụng phụ phẩm làm phân bón hữu cơ, góp phần giảm phát thải và chi phí đầu vào. Việc này không chỉ bảo đảm môi trường mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.

Dù mưa bão ảnh hưởng đến một số vùng nuôi trồng, lĩnh vực thủy sản của Phú Thọ vẫn đạt mức tăng trưởng ấn tượng. 10 tháng đầu năm 2025, sản lượng thủy sản toàn tỉnh đạt 72,28 nghìn tấn, tăng 5,6% so với cùng kỳ, hoàn thành hơn 84% mục tiêu tăng trưởng cả năm.

Trong đó, sản lượng nuôi trồng chiếm tỷ trọng lớn với 65,9 nghìn tấn; khai thác tự nhiên 6,4 nghìn tấn. Mô hình nuôi cá lồng trên sông, hồ thủy lợi đang phát huy hiệu quả tại các xã Thanh Thủy, Hạ Hòa, Đoan Hùng, giúp hàng trăm hộ dân có thu nhập ổn định từ 150-200 triệu đồng/năm.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, kinh tế thủy sản đang trở thành lĩnh vực tiềm năng mới, đóng góp ngày càng lớn cho cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh. Nhiều mô hình sản xuất liên kết theo chuỗi đã hình thành, giúp người dân tiếp cận thị trường tiêu thụ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ môi trường, lâm nghiệp còn là một trong những ngành có tốc độ tăng trưởng ổn định nhất của Phú Thọ. Trong 10 tháng đầu năm, diện tích trồng rừng tập trung đạt 19,8 nghìn ha (tăng 4% so cùng kỳ), vượt 29% kế hoạch năm. Diện tích cây phân tán đạt 5,2 triệu cây, tăng 23%; sản lượng gỗ khai thác đạt 1,56 triệu m³, tăng 2%.

Với chiến lược phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với chế biến gỗ và dược liệu dưới tán rừng, tỉnh đang khuyến khích người dân liên kết với doanh nghiệp trồng rừng theo tiêu chuẩn FSC (quản lý rừng bền vững). Điều này không chỉ giúp tăng giá trị xuất khẩu, mà còn tạo thêm việc làm, thu nhập cho hàng nghìn lao động nông thôn.

Theo thống kê, ngành lâm nghiệp hiện đóng góp gần 15% giá trị tăng thêm của khu vực nông - lâm - thủy sản Phú Thọ, góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của tỉnh.

Hướng đến kinh tế nông nghiệp bền vững

Từ thực tế sản xuất 10 tháng đầu năm, ngành nông nghiệp Phú Thọ đang đẩy mạnh chuyển dịch từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy hiệu quả, thị trường và công nghệ làm trung tâm.

Ông Nguyễn Huy Nhuận, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh: Phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, hữu cơ, tuần hoàn, gắn với phát triển công nghiệp chế biến, liên kết vùng để tạo lập các chuỗi giá trị nông sản bền vững. Thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động logicstic và xuất khẩu nông sản.

Theo kế hoạch, năm 2025, giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản của Phú Thọ dự kiến chiếm khoảng 17% GRDP toàn tỉnh. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, nông nghiệp vẫn là “trụ đỡ” vững chắc, bảo đảm an ninh lương thực, ổn định xã hội và tạo sinh kế cho hơn 60% dân số nông thôn.

Phú Thọ đang từng bước hình thành các vùng kinh tế nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch nông nghiệp, như vùng chè Long Cốc, vùng cam Cao Phong, bưởi Đoan Hùng, vùng nuôi cá lồng Hồ Hòa Bình, vùng nuôi cá đặc sản Thanh Thủy vv. Những mô hình này không chỉ tạo giá trị kinh tế mà còn quảng bá hình ảnh, thúc đẩy tiêu thụ nông sản đặc trưng của địa phương.

Với nền tảng tích cực từ năm 2025, ngành nông nghiệp Phú Thọ đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng 3-3,5%, nâng tỷ lệ giá trị sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao lên 35%.

Khi nông nghiệp không còn chỉ là sản xuất mà trở thành một lĩnh vực kinh tế năng động, hiệu quả, có giá trị gia tăng cao, Phú Thọ hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao đời sống người dân nông thôn trong giai đoạn mới.