Làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh
Dấu mốc trong quan hệ Việt Nam-Anh
(Nguồn: Bộ Ngoại giao)
11/9/1973: Thiết lập quan hệ ngoại giao.
9/2010: Ký Tuyên bố chung về việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh.
30/9/2020: Ra Tuyên bố chung mới về Đối tác chiến lược với 7 lĩnh vực hợp tác ưu tiên, khẳng định hướng tới nâng quan hệ lên mức cao hơn trong 10 năm tới.
29/12/2020: Chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do trên nguyên tắc kế thừa EVFTA.
Được thiết lập năm 1973, quan hệ giữa Việt Nam và Anh phát triển mạnh mẽ. Tháng 3/2008, lãnh đạo hai nước đã ra Tuyên bố chung khẳng định thúc đẩy quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, hiệu quả và ổn định theo hướng “Quan hệ Đối tác vì sự phát triển”. Nhân chuyến thăm Anh của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm tháng 9/2010, hai nước ký Tuyên bố chung về việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh.
Nhân chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng thứ nhất, Bộ trưởng Ngoại giao và Phát triển Anh Dominic Raab (9/2020), hai bên đã ra Tuyên bố chung mới về Đối tác chiến lược với 7 lĩnh vực hợp tác ưu tiên và khẳng định hai bên hướng tới nâng quan hệ lên mức cao hơn trong 10 năm tới.
Hợp tác kinh tế-thương mại là điểm sáng
Về quan hệ hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư, quan hệ thương mại Việt Nam và Anh tăng nhanh từ những năm 1990 đến nay. Năm 2022, kim ngạch thương mại Việt Nam-Anh đạt khoảng 6,836 tỷ USD, tăng 3% so với năm 2021.
Đối với Việt Nam, Anh là đối tác thương mại lớn thứ 3 tại thị trường châu Âu. Hai bên đã chính thức ký FTA vào ngày 29/12/2020 trên nguyên tắc kế thừa EVFTA với những điều chỉnh cần thiết để bảo đảm phù hợp với khuôn khổ thương mại song phương giữa Việt Nam và Anh.
Về đầu tư, Anh đứng trong top 20 nước hàng đầu có vốn đầu tư FDI tại Việt Nam. Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, lũy kế đến ngày 20/10/2022, Anh có 494 dự án còn hiệu lực đầu tư vào Việt Nam. Trong khi đó, đến tháng 6/2022, Việt Nam có 13 dự án đầu tư sang Anh và 3 dự án tăng vốn với tổng vốn 13,9 triệu USD.
Những nhịp cầu gắn kết giữa hai nước
Hợp tác Việt Nam-Anh cũng gặt hái nhiều kết quả tốt đẹp trong các lĩnh vực khác. Về hợp tác quốc phòng-an ninh, hai bên trao đổi nhiều đoàn quốc phòng và an ninh; đẩy mạnh hợp tác đào tạo, trao đổi thông tin, mua bán trang thiết bị. Bộ trưởng Quốc phòng Anh lần đầu tiên thăm chính thức Việt Nam vào tháng 7/2021.
Về khoa học-công nghệ, Anh tham gia hoạt động hợp tác sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, nghiên cứu và đổi mới thúc đẩy phát triển kinh tế và an sinh xã hội ở Việt Nam. Ngày 3/6/2015, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Đại sứ Anh tại Hà Nội đã ký Bản ghi nhớ giữa Chính phủ hai nước về nghiên cứu và đổi mới sáng tạo (Chương trình Newton Việt Nam) nhằm nghiên cứu, thúc đẩy phát triển kinh tế và an sinh xã hội ở Việt Nam với hỗ trợ 10 triệu Bảng Anh cho giai đoạn từ 2015-2019 (đã hết hạn vào tháng 6/2020).
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm với người đồng cấp Anh Dominic Raab, ngày 22/6/2021. (Ảnh: baoquocte.vn)Về giáo dục-đào tạo, Anh chú trọng phát triển hợp tác với Việt Nam, với sự hiện diện của Cơ quan phát triển văn hóa-giáo dục (Hội đồng Anh) tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh; tích cực thúc đẩy sự tham gia của hệ thống các trường hàng đầu của Anh trong liên kết đào tạo cũng như xây dựng, phát triển các cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam.
Hiện cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống tại Anh có khoảng 110.000 người, bao gồm cả 12.000 học sinh, sinh viên, nghiên cứu sinh. Cộng đồng người Việt ở Anh nhìn chung sống hòa nhập, ổn định, 90% sống tập trung tại các thành phố lớn như London, Birmingham, Manchester… Một số hội đoàn người Việt có những hoạt động tích cực, góp phần củng cố đoàn kết cộng đồng và hướng về xây dựng quê hương.
Trên nền tảng mối quan hệ tốt đẹp truyền thống giữa hai nước, tinh thần đoàn kết và sẻ chia tiếp tục được nhân dân Việt Nam và Anh nêu cao trong bối cảnh đại dịch Covid-19 hoành hành. Anh là nước đóng góp nhiều cho COVAX với vaccine do AstraZeneca/Đại học Oxford cùng phát triển. Anh đã hỗ trợ Việt Nam hơn 2.749.000 liều vaccine AstraZeneca qua cả kênh song phương và COVAX. Ngày 21/8/2021, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gửi thư cho Bộ trưởng Ngoại giao và Phát triển Anh Dominic Raab và Bộ trưởng Y tế Anh Sajid Javid đề nghị, trên tinh thần quan hệ Đối tác Chiến lược, cung cấp máy thở không xâm lấn (CPAP) với số lượng lớn nhất có thể cho Việt Nam.
Vaccine do AstraZeneca/Đại học Oxford cùng phát triển.Hợp tác đa phương chặt chẽ
Về hợp tác trên diễn đàn quốc tế và khu vực, hai bên đã có sự hợp tác chặt chẽ và hiệu quả trong thời gian Việt Nam là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an các nhiệm kỳ 2008-2009 và 2020-2021. Hai bên cùng là thành viên Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2014-2016.
Anh thúc đẩy hợp tác và tranh thủ vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020 của Việt Nam để mở rộng quan hệ với ASEAN. Việt Nam ủng hộ đề nghị Anh trở thành Đối tác đối thoại của ASEAN và ủng hộ và tích cực hỗ trợ Anh trong tiến trình đàm phán gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
