Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu trước khi Quốc hội thông qua dự thảo luật. Ảnh: QHLuật quy định về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo; tổ chức tôn giáo; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, cá nhân có liên quan đến hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo.
Nguyên tắc hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo là: Tuân thủ Hiến pháp và quy định của pháp luật; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc; bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, tiết kiệm, chống lãng phí, bảo vệ tài nguyên, môi trường; không vi phạm các quy định bị cấm.
Luật quy định các hành vi bị nghiêm cấm. Cụ thể, luật quy định cấm phân biệt đối xử, kỳ thị vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo; cấm ép buộc, mua chuộc hoặc cản trở người khác theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo; cấm xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo.
Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo không được xâm phạm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, môi trường; trái đạo đức xã hội; xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng, tài sản; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác; cản trở việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân; chia rẽ dân tộc; chia rẽ tôn giáo; chia rẽ giữa người theo tín ngưỡng, tôn giáo với người không theo tín ngưỡng, tôn giáo, giữa những người theo các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau cũng nằm trong những hành vi cấm.
Luật cũng cấm lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi. Đáng chú ý, luật cấm sử dụng không gian mạng, trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo.
Khi hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, tổ chức, cá nhân, người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, tổ chức được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo, nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung phải thông báo, đăng ký hoặc đề nghị về việc thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của luật này.
Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm hướng dẫn, giám sát, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo.
Tổ chức, cá nhân khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng có trách nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và pháp luật có liên quan.
Tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng có trách nhiệm triển khai các giải pháp kỹ thuật, phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền gỡ bỏ, ngăn chặn các nội dung vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo.
Tổ chức, doanh nghiệp có mạng viễn thông có trách nhiệm ngăn chặn truy cập các nội dung vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Đại biểu Quốc hội tại phiên họp chiều nay. Ảnh: QHVề việc quản lý, sử dụng tài sản thuộc cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo, luật quy định tài sản thuộc cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo bao gồm tài sản được hình thành từ đóng góp của thành viên tổ chức; quyên góp, tặng cho của tổ chức, cá nhân hoặc các nguồn khác theo quy định của pháp luật.
Tài sản thuộc cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, công khai, minh bạch và phù hợp với quy định của pháp luật.
Cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo được hình thành theo tập quán, do các thành viên của cộng đồng dân cư cùng nhau đóng góp, quyên góp, được tặng cho chung hoặc từ các nguồn khác phù hợp với quy định của pháp luật nhằm phục vụ nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo của cộng đồng dân cư là tài sản thuộc sở hữu chung của cộng đồng dân cư.
Việc chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê, thế chấp, góp vốn tài sản bằng quyền sử dụng đất thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.
Việc tiếp nhận và quản lý các khoản tài trợ từ tổ chức, cá nhân nước ngoài của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc; việc quyên góp của người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc thực hiện theo quy định của pháp luật.
Đất tín ngưỡng, đất tôn giáo được quản lý và sử dụng theo quy định của pháp luật về đất đai.
Chuyển 8 thẩm quyền, thủ tục hành chính từ Bộ Dân tộc và Tôn giáo xuống UBND cấp tỉnh
Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật trước khi Quốc hội thông qua, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang cho biết, Chính phủ đã rà soát dự thảo luật, tiếp tục đẩy mạnh phân cấp thủ tục hành chính, bảo đảm cấp Bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.
Theo đó, Chính phủ chuyển 8 thẩm quyền, thủ tục hành chính từ Bộ Dân tộc và Tôn giáo xuống UBND cấp tỉnh, bao gồm:
- Thủ tục đề nghị cấp đăng ký pháp nhân phi thương mại cho tổ chức tôn giáo trực thuộc có địa bàn hoạt động ở nhiều tỉnh (khoản 2 Điều 27)
- Thủ tục đề nghị tự giải thể tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc có địa bàn hoạt động ở nhiều tỉnh theo hiến chương (khoản 2 Điều 28)
- Thủ tục đề nghị giải thể cơ sở đào tạo tôn giáo theo quyết định của tổ chức tôn giáo (Điều 38)
- Thủ tục đề nghị tổ chức hội thảo, hội nghị có yếu tố nước ngoài (khoản 2 Điều 40)
- Thủ tục đề nghị tổ chức hội thảo, hội nghị liên tôn giáo (khoản 2 Điều 40)
- Thủ tục đề nghị mời chức sắc, nhà tu hành là người nước ngoài hoặc người Việt Nam làm chức sắc cho tổ chức tôn giáo ở nước ngoài giảng đạo của tổ chức được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo (khoản 3 Điều 44)
- Thủ tục đề nghị cử chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tín đồ tham gia hoạt động tôn giáo ở nước ngoài (khoản 2 Điều 46)
- Thủ tục đề nghị phong phẩm hoặc suy cử phẩm vị cho người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam của tổ chức tôn giáo ở Việt Nam (điểm b khoản 1 Điều 47)
Ngày 17/4/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã có văn bản gửi Chủ tịch UBND 34 tỉnh, thành phố đề nghị tham gia ý kiến đối với việc chuyển các thẩm quyền này.
Đến ngày 21/4/2026, Bộ Dân tộc đã nhận được 25/34 ý kiến của các tỉnh, thành, trong đó có 21 ý kiến đồng ý chuyển 8 thẩm quyền, thủ tục hành chính; 4 ý kiến đề nghị chuyển một phần các thẩm quyền nêu trên.
