Rà soát từ sớm, chuẩn bị cho mục tiêu nông thôn mới
Trước yêu cầu của Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, nhiều xã trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đang chủ động rà soát, đánh giá thực trạng, xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp.
Chủ động đánh giá thực trạng
Ngày 29/12/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 51 về Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 - 2030.
Theo đó, Bộ tiêu chí gồm 10 tiêu chí, 47 chỉ tiêu và được phân thành 3 nhóm xã (xã nhóm 1, xã nhóm 2, xã nhóm 3) với các yêu cầu phù hợp theo điều kiện phát triển của từng địa bàn.
Đây là bước đột phá, chấm dứt cách tiếp cận "một bộ tiêu chí cho mọi xã", tạo tính linh hoạt, sát thực tiễn, nâng cao khả năng hoàn thành.
10 tiêu chí gồm: 1- Quy hoạch. 2- Hạ tầng kinh tế - xã hội. 3- Phát triển kinh tế nông thôn. 4- Đào tạo nguồn nhân lực nông thôn. 5- Văn hóa, giáo dục, y tế. 6- Giảm nghèo và an sinh xã hội. 7- Khoa học công nghệ và chuyển đổi số. 8- Môi trường và cảnh quan nông thôn. 9 - Xây dựng hệ thống chính trị và hành chính công. 10- Tiếp cận pháp luật và an ninh, quốc phòng.
Ngay sau khi nghiên cứu Bộ tiêu chí mới, các địa phương trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã khẩn trương rà soát, đánh giá hiện trạng để xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp.
Tại xã Hữu Lũng, địa phương đã giao các bộ phận chuyên môn tiến hành rà soát, đánh giá sơ bộ mức độ đáp ứng các tiêu chí. Ông Nguyễn Xuân Tân - Trưởng Phòng Kinh tế xã Hữu Lũng, cho biết, qua rà soát bước đầu, xã hiện đạt 2 tiêu chí, gồm, Đào tạo nguồn nhân lực nông thôn và Xây dựng hệ thống chính trị, hành chính công.
Trên cơ sở đó, địa phương sẽ tham mưu UBND xã xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030 phù hợp với điều kiện thực tế.
Theo kế hoạch của UBND tỉnh Lạng Sơn, Hữu Lũng là một trong những địa phương phấn đấu đạt chuẩn NTM trong năm 2026. Vì vậy, việc rà soát đánh giá lại các tiêu chí theo Bộ tiêu chí mới có ý nghĩa quan trọng, giúp địa phương xác định rõ những nội dung cần tập trung thực hiện trong thời gian tới.
Không chỉ các xã đăng ký đạt chuẩn NTM giai đoạn 2026 - 2030, nhiều địa phương đã đạt chuẩn trước đây, cũng đang tiến hành rà soát lại các tiêu chí nhằm duy trì và nâng cao chất lượng, tránh nguy cơ tụt chuẩn khi áp dụng bộ tiêu chí mới.
Ông Nông Văn Tùng - Phó Chủ tịch UBND xã Điềm He, cho biết: Để chuẩn bị Chương trình xây dựng NTM giai đoạn tiếp theo, xã đã chỉ đạo tổ chức rà soát lại các chỉ tiêu, tiêu chí. Qua rà soát sơ bộ, xã hiện đạt 20/47 chỉ tiêu. Từ kết quả này, xã có căn cứ xác định những nội dung còn hạn chế, chưa đạt để xây dựng lộ trình thực hiện.
Giữ vững nền tảng từ cơ sở
Song song với việc rà soát tiêu chí, các địa phương vẫn duy trì những hoạt động thường xuyên gắn với xây dựng NTM, nhất là các phần việc có sự tham gia trực tiếp của người dân.
Điển hình như tại xã Vân Nham, sau khi sáp nhập từ các xã Nhật Tiến, Minh Tiến và Vân Nham, địa phương vừa duy trì các tiêu chí đã đạt, vừa tập trung khắc phục hậu quả thiên tai để ổn định sản xuất và đời sống người dân.
Từ đầu năm 2026 đến nay, người dân đã đóng góp khoảng 8.000 ngày công lao động; nạo vét 32 km kênh mương; phát quang, vệ sinh trên 70 km đường giao thông nông thôn; sửa chữa nhiều đoạn đường bị hư hỏng do mưa lũ...
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng chủ động lồng ghép các nguồn lực để đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ người dân phục hồi sản xuất, tạo nền tảng thực hiện các tiêu chí về thu nhập, tổ chức sản xuất và môi trường trong giai đoạn mới.
Theo kế hoạch, năm 2026, tỉnh Lạng Sơn phấn đấu có 5 xã đạt chuẩn NTM, gồm: Bắc Sơn, Chi Lăng, Hữu Lũng, Lộc Bình, Đình Lập.
Theo ông Hoàng Đăng Dũng - Trưởng phòng Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, việc các xã chủ động rà soát, đánh giá sơ bộ các tiêu chí NTM ngay từ sớm có ý nghĩa quan trọng.
Qua đó, các địa phương bước đầu xác định được những tiêu chí còn thiếu, những lĩnh vực cần ưu tiên nguồn lực đầu tư, cũng như phát huy vai trò chủ thể của người dân trong quá trình xây dựng NTM.
Đáng chú ý, giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu cao hơn không chỉ ở việc hoàn thành các tiêu chí, mà còn phải duy trì bền vững kết quả đạt được.
Theo Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, xã chỉ được công nhận đạt chuẩn NTM khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo quy định và bảo đảm sự hài lòng của người dân. Đồng thời, những địa phương không duy trì được chất lượng tiêu chí có thể bị xem xét thu hồi quyết định công nhận đạt chuẩn.
Vì vậy, việc chủ động rà soát, đánh giá thực trạng ngay từ cơ sở, không chỉ giúp các địa phương chuẩn bị tốt cho giai đoạn mới, mà còn góp phần giữ vững những thành quả xây dựng NTM đã đạt được trong nhiều năm qua.
