Rapper người Mông Theeng Vang và khát vọng mang âm hưởng núi rừng ra thế giới

Rap là thể loại âm nhạc xuất phát từ đường phố phương Tây, vốn đề cao cái tôi cá nhân và sự phóng khoáng. Văn hóa Mông gắn liền với sự trầm lắng, trữ tình của núi rừng đại ngàn. Tưởng chừng như hai yếu tố này là những đường thẳng song song, nhưng với Hoàng Văn Thành (nghệ danh Theeng Vang), đây lại là sự kết hợp hoàn hảo để kể câu chuyện của chính mình.

Sinh ra và lớn lên tại xã Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng, chàng trai trẻ Hoàng Văn Thành chọn cho mình nghệ danh "Theeng Vang". 

Chia sẻ về cái tên nghe vừa lạ vừa quen này, anh cho biết: "Tên thật của tôi là Hoàng Văn Thành. 'Theeng' chính là tên Thành viết theo phiên âm Latinh quốc tế, còn 'Vang' là họ của tôi. Trong tiếng Mông, họ Hoàng chính là họ Vàng".

Quyết định lấy nghệ danh này không chỉ để khán giả dễ dàng nhận biết anh là người dân tộc Mông, mà còn là cách Thành trân trọng cái tên cha mẹ đặt cho, cũng như niềm tự hào về dòng họ của mình. Cái tên này đã gắn liền với những may mắn đầu tiên của anh khi các ca khúc như Koj Puas Ntseeg Koj Tus Kheej (Bạn có tin vào bản thân mình không) hay Txoj Kev Nco (Những hoài niệm) được cộng đồng đón nhận nồng nhiệt.

"Lội ngược dòng" tìm lại vốn từ để viết Rap

Sinh ra trong một gia đình có "gen" nghệ thuật, với bố là thầy khèn và mẹ là người am hiểu dân ca, Theeng Vang được nuôi dưỡng trong bầu không khí âm nhạc từ tấm bé. Tuy nhiên, hành trình đến với Rap của anh không hề bằng phẳng.

Khoảng thời gian học nội trú từ lớp 6 đến lớp 12, do ít giao tiếp bằng tiếng Mông nên vốn từ của Theeng Vang dần bị thu hẹp. "Việc thiếu vốn từ để viết nên những bài nhạc có lẽ chính là khó khăn lớn nhất của tôi khi làm nghề", nam Rapper thú nhận.

Không chấp nhận để rào cản ngôn ngữ làm mai một đam mê, Theeng Vang đã tự mình "lội ngược dòng". Anh tìm nghe lại các bài dân ca, xem phim ảnh và học hỏi từ người lớn tuổi để nạp lại vốn từ vựng, từ đó mới có thể gieo vần và tìm ra những ngữ điệu (Flow) uyển chuyển đặc trưng của tiếng Mông, khác biệt hoàn toàn với tiếng Anh hay tiếng phổ thông.

Khi nhạc Rap là "chiếc cầu nối" văn hóa

Năm 2020, Theeng Vang phát hành những bản Rap tiếng Mông đầu tiên. Ban đầu, anh vấp phải những ý kiến trái chiều. Nhiều người lớn tuổi chưa quen với sự mới mẻ, thậm chí không hiểu hết những ẩn ý trong lời nhạc. "Họ chỉ đang quen nghe những thể loại nhạc cổ điển hơn nên cũng có nhiều người chưa chấp nhận được sự mới mẻ này", Theeng Vang chia sẻ. 

Đặc biệt, việc lồng ghép hình ảnh nương rẫy, trang phục truyền thống vào MV là cách chàng trai trẻ gửi thông điệp: "Người trẻ phải gìn giữ và phát triển bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc".

Trách nhiệm cộng đồng và khát vọng vươn xa

Không chỉ là một nghệ sĩ, Theeng Vang còn là một gương mặt tích cực trong các hoạt động cộng đồng. Anh thường xuyên đồng hành cùng Câu lạc bộ Sinh viên Mông Tình nguyện tại Hà Nội, tham gia các đêm nhạc gây quỹ như "Tết Mông Xuống Phố" hay các chương trình "Đông ấm". Sự xuất hiện của anh giúp kết nối các mạnh thường quân, lan tỏa yêu thương đến bà con vùng cao.

Với Theeng Vang, Rap còn là một công cụ giáo dục hiệu quả. Anh tin rằng, thông qua những giai điệu sôi động, phù hợp với giới trẻ, các thông điệp về pháp luật, lối sống đẹp và bài trừ hủ tục sẽ được truyền tải một cách tự nhiên và dễ thấm nhất.

Nói về tương lai, chàng Rapper người Mông không giấu giếm tham vọng lớn: "Cá nhân mình khát khao sẽ đem được âm nhạc Rap tiếng Mông biểu diễn nhiều sân khấu lớn hơn tại Việt Nam... và lưu diễn tại những nước có cộng đồng người Mông sinh sống như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Lào, Thái Lan, Pháp, Úc…".

Kết thúc cuộc trò chuyện, Theeng Vang gói gọn con người và âm nhạc của mình trong 3 từ: "Tận tâm - Chiêm nghiệm - Trân trọng". Đó là sự tận tâm với từng câu chữ, sự chiêm nghiệm từ vốn sống và sự trân trọng đối với văn hóa cội nguồn, những yếu tố đã làm nên một Theeng Vang đầy bản sắc giữa dòng chảy nhạc Việt đương đại.