Hiện thuế và giá thuốc lá ở Việt Nam ở mức thấp so với các quốc gia trên thế giới cũng như so với mặt bằng chung của các nước trong khu vựcMỗi năm Việt Nam có hơn 84.500 ca tử vong do hút thuốc chủ động và 18.800 ca tử vong do các bệnh gây ra bởi phơi nhiễm với khói thuốc thụ động. Phần lớn những người chết vì bệnh liên quan đến thuốc lá là những người trong độ tuổi lao động, nghĩa là tử vong sớm. Sức khỏe kém và tử vong sớm do thuốc lá ảnh hưởng đến quy mô và chất lượng lao động của Việt Nam. Vấn đề này sẽ trở nên rõ rệt hơn trong 10 - 20 năm tới, khi nhóm người hút thuốc lớn hiện nay bắt đầu trải nghiệm những tác động sức khỏe của việc sử dụng thuốc lá.
Gánh nặng bệnh tật do sử dụng thuốc lá gây ra đe dọa khả năng Việt Nam đạt được các mục tiêu quốc gia về kiểm soát thuốc lá và y tế, cũng như cam kết đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) liên quan đến sức khỏe.
Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Y tế thế giới đánh giá, chính sách giá và thuế là một trong những chính sách quan trọng nhất để kiểm soát tiêu dùng thuốc lá và có vai trò chiếm tới 50% trong việc giảm hút thuốc.
Việt Nam đã 3 lần tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá: Năm 2008 tăng mức thuế suất từ 55% lên 65%; năm 2016 tăng từ 65% lên 70%; và năm 2019 tăng từ 70% lên 75%. Nhưng với mức tăng thuế suất thấp (5 - 10% với mỗi lần tăng), cơ sở tính thuế dựa trên giá xuất xưởng thấp và khoảng cách thời gian giữa các lần tăng thuế tương đối dài nên mức tăng giá do tăng thuế là không đáng kể.
Tác hại của thuốc lá ảnh hưởng đến sức khỏe con ngườiĐể đạt được hiệu quả giảm tiêu dùng thuốc lá, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo cần cải cách chính sách thuế thuốc lá theo hướng: Bổ sung thuế tuyệt đối (để chuyển sang hệ thống thuế hỗn hợp) với mức đủ lớn và tăng thuế theo một lộ trình đều đặn để giá thuốc lá theo kịp mức tăng thu nhập và dần hướng tới mức thuế tối ưu là chiếm 75% giá bán lẻ để góp phần đạt mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá.
Chiến dịch truyền thông mang thông điệp: Tăng thuế thuốc lá - Giảm bệnh tật, đói nghèo diễn ra trong tháng 4 và tháng 5/2025 sẽ nhấn mạnh lợi ích kép của việc tăng thuế: giảm tiêu dùng thuốc lá, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Chiến dịch sẽ được triển khai trên các phương tiện truyền thông đại chúng, bao gồm truyền hình, báo in, báo điện tử, mạng xã hội (Facebook, YouTube, Tiktok), hệ thống gần 9.000 màn hình LED tại thang máy các tòa nhà cao tầng ở Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh, cùng với sự tham gia của các tổ chức đoàn thể.
