Thái Nguyên tạo đột phá về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo
Thái Nguyên đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, hỗ trợ doanh nghiệp và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nhằm thúc đẩy tăng trưởng mới.
Hoàn thiện thể chế, tạo động lực đổi mới sáng tạo
Ngay sau khi Nghị quyết 57 -NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ban hành, tỉnh Thái Nguyên đã khẩn trương cụ thể hóa các nhiệm vụ bằng những chương trình, kế hoạch hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.
Từ ngày 1/7/2025 đến nay, tỉnh đã ban hành 8 văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, xây dựng kế hoạch triển khai Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội, Nghị định số 88/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025.
Đặc biệt, năm 2026 được xem là năm bản lề, với hàng loạt chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mang tính đột phá. Theo đó, các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo có thể được Nhà nước tham gia tới 70% vốn đầu tư; chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) được tính 200% khi xác định thu nhập chịu thuế; doanh nghiệp được hỗ trợ tiếp cận hạ tầng nghiên cứu, chia sẻ rủi ro doanh thu và rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt dự án xuống chỉ còn từ 5 đến 7 ngày.
Tỉnh Thái Nguyên đã ban hành kế hoạch cải thiện và nâng cao Chỉ số PII năm 2026 với mục tiêu duy trì vị trí dẫn đầu khu vực và phấn đấu lọt vào nhóm 10 địa phương có chỉ số đổi mới sáng tạo cao nhất cả nước.
Bên cạnh đó, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 11/2026/NQ-HĐND quy định nội dung và mức chi cho các chương trình, nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.
Trong năm 2026, tỉnh tiếp tục ban hành thêm 11 văn bản quan trọng, gồm 6 nghị quyết và 5 quyết định nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động khoa học công nghệ.
Những chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực hấp thụ và làm chủ công nghệ mới.
Cùng với việc hoàn thiện cơ chế chính sách, Thái Nguyên đang tích cực thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội. Theo thống kê, toàn tỉnh đã triển khai 71 mô hình đổi mới sáng tạo của 46 cơ quan, đơn vị.
Đến nay, 23 mô hình đã hoàn thành và bước đầu phát huy hiệu quả, tạo sức lan tỏa trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước, sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội.
Nhờ những nỗ lực đó, chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2025 của Thái Nguyên xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố trong cả nước và đứng đầu khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.
Đây được xem là kết quả đáng ghi nhận, đối với một địa phương đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và công nghệ.
Tỉnh đã ban hành kế hoạch cải thiện và nâng cao Chỉ số PII năm 2026, với mục tiêu duy trì vị trí dẫn đầu khu vực và phấn đấu lọt vào nhóm 10 địa phương có chỉ số đổi mới sáng tạo cao nhất cả nước.
Song song với đó, nhiều hoạt động thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo cũng được tổ chức thường xuyên. Cuộc thi “Đổi mới sáng tạo - Vì Thái Nguyên thân yêu” lần thứ nhất năm 2025 đã thu hút đông đảo tổ chức, cá nhân tham gia và trao giải cho 10 công trình xuất sắc.
Tiếp nối thành công đó, cuộc thi lần thứ hai năm 2026 đã chính thức được phát động với kỳ vọng tìm kiếm thêm nhiều ý tưởng sáng tạo có khả năng ứng dụng cao.
Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thanh niên tỉnh Thái Nguyên năm 2025 cũng trở thành diễn đàn kết nối các ý tưởng khởi nghiệp, các nhà đầu tư và chuyên gia, góp phần hình thành cộng đồng đổi mới sáng tạo năng động trong giới trẻ.
Hình thành hạt nhân đổi mới sáng tạo của vùng
Một trong những dấu ấn quan trọng nhất của Thái Nguyên đó là việc thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng trực thuộc Đại học Thái Nguyên.
Trung tâm được thành lập theo Quyết định số 1868/QĐ-ĐHTN ngày 8/4/2026 với định hướng trở thành đầu mối kết nối giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp trong các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa kết quả khoa học công nghệ.
Việc hình thành trung tâm không chỉ xuất phát từ nhu cầu phát triển của tỉnh Thái Nguyên, mà còn mang ý nghĩa liên kết vùng sâu sắc, tạo không gian kết nối nguồn lực khoa học công nghệ của toàn khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.
.jpg)
Theo PGs.Ts. Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên: Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng là mô hình hợp tác mới thể hiện tư duy phát triển mới, lấy tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng. Trung tâm được định hướng trở thành nơi hội tụ các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà quản lý, sinh viên và cộng đồng khởi nghiệp.
Đồng thời, trung tâm sẽ là đầu mối thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các sản phẩm khoa học công nghệ phục vụ trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và khu vực.
Toàn tỉnh Thái Nguyên đã triển khai 71 mô hình đổi mới sáng tạo của 46 cơ quan, đơn vị. Đến nay, 23 mô hình đã hoàn thành và bước đầu phát huy hiệu quả.
Đại học Thái Nguyên cũng cam kết huy động tối đa đội ngũ chuyên gia, hệ thống phòng thí nghiệm, các nhóm nghiên cứu mạnh cùng mạng lưới hợp tác quốc tế để đồng hành cùng tỉnh triển khai hiệu quả mô hình này.
Ông Hoàng Văn Thiên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên, khẳng định: Trong thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý các nhiệm vụ khoa học công nghệ theo hướng xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, người dân và địa phương.
Mỗi nhiệm vụ khoa học công nghệ phải tạo ra sản phẩm cụ thể, có địa chỉ ứng dụng rõ ràng và khả năng nhân rộng cao. Khoa học công nghệ không chỉ dừng lại ở nghiên cứu mà phải đi vào cuộc sống, tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế.
Tỉnh sẽ tập trung nguồn lực cho các chương trình có tính lan tỏa lớn như: Chuyển đổi số ngành chè; xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc số cho sản phẩm OCOP và nông sản chủ lực; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ bản sao số trong sản xuất công nghiệp; phát triển y tế số, giáo dục số; xây dựng Khu công nghệ thông tin tập trung Yên Bình và Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng Việt Bắc...
Với những bước đi bài bản, đồng bộ và tầm nhìn dài hạn, Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những địa phương tiên phong trong triển khai Nghị quyết 57.
Từ nền tảng thể chế thuận lợi, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện; cùng sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu, tỉnh Thái Nguyên đang mở ra không gian phát triển mới dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo động lực tăng trưởng cho cả vùng Trung du và miền núi phía Bắc trong giai đoạn tới.
