Thành cổ hơn 230 năm tuổi lo xói lở trước mùa mưa bão
Thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), được khởi dựng từ năm 1793, đang được trùng tu, tôn tạo với tổng vốn hơn 225,5 tỷ đồng. Khi dự án đã đạt khoảng 75% khối lượng, những vướng mắc về mặt bằng cùng nguy cơ xói lở trong mùa mưa bão đang đặt ra nhiều lo ngại.
Nguy cơ chậm tiến độ
Dự án tu bổ, tôn tạo Thành cổ Diên Khánh được khởi công từ tháng 12/2024, với nhiều hạng mục như hộ thành hào, trạm bơm, cầu Cổng Hậu, đường bê tông, hệ thống thoát nước mưa và tu bổ tuyến thành đất.
Để triển khai dự án, địa phương phải giải phóng gần 7,5ha đất của 122 hộ dân. Đến nay, hơn 7,2ha đã được thu hồi, song diện tích thực tế đủ điều kiện để nhà thầu tổ chức thi công mới khoảng 6,7ha.
Theo Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa, các hạng mục hộ thành hào, trạm bơm, cầu Cổng Hậu, đường bê tông và hệ thống thoát nước mưa đều đã hoàn thành trên 90%. Công tác tu bổ tuyến thành đất đạt khoảng 80%, tổng khối lượng toàn dự án đạt khoảng 75%.
Dù phần việc còn lại không nhiều, khả năng hoàn thành dự án đúng kế hoạch trong năm 2026 vẫn chịu áp lực lớn do vướng mặt bằng.
Công trình nằm trong khu vực đông dân cư nên việc thu hồi đất gặp nhiều khó khăn. Mặt bằng được bàn giao từng phần, khiến nhà thầu không thể đồng loạt triển khai các hạng mục.
Một số hộ dân đã nhận tiền bồi thường nhưng chưa thể di dời vì đang chờ xây dựng nhà tại khu tái định cư. Vì vậy, các khu vực như Công viên số 1, Công viên số 2 và cổng phía Nam vẫn chưa thể triển khai theo kế hoạch.
Ông Nguyễn Thanh Hiến, Giám đốc Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa, cho biết dự án đã được UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh tại Quyết định số 328/QĐ-UBND ngày 28/1/2026 và phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công điều chỉnh tại Quyết định số 2628/QĐ-UBND ngày 29/7/2026.
Ban Quản lý dự án đang hoàn tất các thủ tục để tiếp tục triển khai phần khối lượng còn lại.
“Để dự án về đích đúng hạn trong năm 2026, chúng tôi đang kiến nghị địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân sớm bàn giao mặt bằng. Đồng thời, nhà thầu được yêu cầu tổ chức thi công theo hình thức cuốn chiếu, có mặt bằng đến đâu tập trung nhân lực, thiết bị hoàn thành đến đó, nhất là các hạng mục cần bảo vệ trước mùa mưa bão”, ông Hiến cho biết.
Lo xói lở, ô nhiễm trước mùa mưa
Tại công trường, một số đoạn thành đất vừa được đắp cao nhưng chưa được phủ cỏ hoàn chỉnh, trong khi mùa mưa bão đang đến gần.
Đây là vấn đề khiến nhiều người dân sống quanh khu vực thành cổ lo ngại, bởi mưa lớn kéo dài có thể gây xói lở lớp đất mới đắp, ảnh hưởng đến mái thành và khu vực hộ thành hào.
Ông Nguyễn Văn Tròn, người dân địa phương, cho rằng việc bảo vệ các đoạn thành mới đắp cần được thực hiện sớm.
“Thành đất mới đắp mà chưa được phủ cỏ thì gặp mưa lớn rất dễ bị xói. Người dân chỉ mong đơn vị thi công sớm hoàn thiện các biện pháp bảo vệ để tránh ảnh hưởng đến công trình”, ông Tròn nói.
Bên cạnh nguy cơ xói lở, một số người dân còn phản ánh tình trạng nước thải sinh hoạt chảy vào khu vực hộ thành hào.
Theo anh Nguyễn Tấn Thành, nếu hệ thống thu gom, xử lý nước thải không được hoàn thiện đồng bộ, nước thải sinh hoạt có thể ảnh hưởng đến chất lượng nước, vệ sinh môi trường và cảnh quan của khu di tích sau khi được tôn tạo.
Về vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Hiến cho biết nhà thầu đang triển khai trồng cỏ trên tuyến thành đất theo khối lượng đã được phê duyệt trong hồ sơ thiết kế.
Theo ông Hiến, lớp cỏ vừa tạo cảnh quan vừa giúp liên kết bề mặt mái ta-luy, hạn chế xói lở. Hệ thống thoát nước cũng đang được tiếp tục hoàn thiện nhằm hạn chế tình trạng nước thải chảy ra khu vực di tích.
Sau hơn 230 năm tồn tại, Thành cổ Diên Khánh vẫn là một trong những công trình lịch sử quan trọng của Khánh Hòa. Vì vậy, cùng với yêu cầu bảo đảm tiến độ, việc bảo vệ các hạng mục đang thi công trước mùa mưa bão và xử lý tốt vấn đề môi trường được xem là những yếu tố quan trọng để dự án đạt hiệu quả lâu dài.
