“Thủ lĩnh của sự thay đổi” giúp học sinh DTTS tự tin hơn vào chính mình

Khơi dậy sự chủ động cho học sinh DTTS

Trường THCS và THPT Bắc Hà, xã Lùng Phình, tỉnh Lào Cai thuộc vùng đặc biệt khó khăn. Gần 100% học sinh trong trường là con em đồng bào các dân tộc Mông, Phù Lá, Dao. Nhiều em do rào cản ngôn ngữ, mặc cảm, tự ti nên không dám bày tỏ ý kiến cá nhân của riêng mình. Đặc biệt, nhiều em không có cơ hội phát triển các kỹ năng thể hiện bản thân, trở nên rụt rè, ngại ngùng khi giao tiếp hoặc từ chối tham gia các hoạt động của nhà trường.

Từ năm 2022, thực hiện Dự án 8 “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết các vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: từ năm 2021- 2025 (Chương trình MTQG 1719), Hội liên hiệp Phụ nữ xã Lùng Phình đã phối hợp với Nhà trường thành lập mô hình CLB “Thủ lĩnh của sự thay đổi” cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 với 30 thành viên tham gia. Từ các buổi sinh hoạt của CLB, các em có thể nâng cao quyền tham gia, năng lực và kỹ năng sống.

Em Lý Thị Thảo, học sinh lớp 9, thành viên CLB “Thủ lĩnh của sự thay đổi” chia sẻ: "Trước đây em rất nhút nhát, ngại nói trước đám đông. Nhưng từ khi tham gia câu lạc bộ, em dần tự tin hơn, biết bảo vệ bản thân và giúp bạn bè giải quyết các mâu thuẫn nhỏ trong lớp.”

Đến nay, CLB “Thủ lĩnh của sự thay đổi” đã tổ chức được 27 buổi sinh hoạt cho các thành viên tham gia giao lưu với các CLB "Thủ lĩnh của sự thay đổi" trên địa bàn; tổ chức 6 buổi tuyên truyền quy mô toàn trường với khoảng 2.500 lượt học sinh và phụ huynh tham dự với các nội dung như: An toàn giao thông, an toàn mạng xã hội, bạo lực học đường, phòng chống nạn tảo hôn…Những buổi sinh hoạt định kỳ, tọa đàm, vở kịch tình huống… đã tạo nên môi trường học tập tích cực, lành mạnh. Thông qua đó, các em dần hiểu rằng, giới tính không quyết định năng lực hay cơ hội.

Thầy giáo Phạm Hữu Trượng, dẫn trình viên CLB “Thủ lĩnh của sự thay đổi” Trường THCS&THPT Bắc Hà đánh giá: Chúng tôi nhận thấy sự thay đổi rõ rệt trong hành vi của học sinh. Các em tích cực phát biểu hơn, biết bảo vệ quyền lợi của mình và bạn bè, đặc biệt là các em nữ. Tỷ lệ học sinh tham gia hoạt động tập thể, văn hóa, văn nghệ, thể thao cũng tăng lên rõ rệt.

“Mô hình đã góp phần thay đổi tư duy, nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền và vai trò của trẻ em. Tỉ lệ học sinh nhà trường tốt nghiệp lớp 9 tiếp tục học tập tại các trường phổ thông được nâng cao hơn so với thời gian trước”, thầy Phạm Hữu Trượng nhấn mạnh.

Mô hình giáo dục hiệu quả

Không dừng lại ở khuôn khổ nhà trường, tại nhiều địa phương sau khi tham gia các CLB “Thủ lĩnh của sự thay đổi” các em học sinh đã chủ động, tích cực trong các hoạt động cộng đồng, bớt đi sự rụt rè, nhút nhát, tự tin hơn khi giao tiếp. Các sáng kiến, đề xuất của học sinh trong một số vấn đề của trẻ em nhận được sự ủng hộ tích cực từ giáo viên, phụ huynh, nhà trường và chính quyền địa phương.

Em Hoàng Bảo Minh, học sinh lớp 9A2, Trường THCS Thanh Hà, tỉnh Phú Thọ chia sẻ: Khi tham gia CLB "Thủ lĩnh của sự thay đổi", điều khiến em ấn tượng và thích thú nhất chính là những buổi sinh hoạt mà em được thoải mái bày tỏ ý kiến, chia sẻ quan điểm cá nhân mà không sợ bị đánh giá. Quan trọng nhất là em đang dần tạo ra sự thay đổi, dù rất nhỏ nhưng là những bước đi đầu tiên để sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng.

Cô Hoàng Thị Tuyết Chinh, Phó Hiệu trưởng, Trưởng nhóm dẫn trình viên tại Trường THCS Thanh Hà, tỉnh Phú Thọ cho biết: CLB không chỉ là một sân chơi là nơi để học hỏi kỹ năng mềm như thuyết trình, làm việc nhóm, lãnh đạo... Nhờ đó, những “thủ lĩnh nhỏ” từng rụt rè đã dần dạn dĩ hơn. Đó chính là môi trường năng động, đầy cảm hứng và tinh thần vì cộng đồng.

Trong báo cáo tổng kết Dự án 8 của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, trong giai đoạn 2021 - 2025, các cấp Hội Phụ nữ tại các tỉnh thành trên cả nước đã thành lập và duy trì 2.026 CLB “Thủ lĩnh của sự thay đổi”, đạt 113% chỉ tiêu giai đoạn 1 đề ra.

CLB tạo ra một diễn đàn, sân chơi thực sự, thông qua đó các em được nâng cao năng lực, giao lưu, chia sẻ, tạo sự thay đổi tích cực, giúp trẻ em tự tin, chủ động hơn trong việc tham gia nêu ý kiến hoặc chia sẻ với thầy cô, cha mẹ, bạn bè về việc học tập, vui chơi, quan hệ bạn bè.

Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mô hình "Thủ lĩnh của sự thay đổi" là một điểm sáng trong công tác giáo dục kỹ năng sống, giáo dục giới và quyền trẻ em tại vùng đồng bào DTTS. Mô hình này đang từng bước được lồng ghép vào chương trình giáo dục phổ thông theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.