Thủ tướng: Gỡ bằng được "thẻ vàng" IUU và phát triển ngành thủy sản bền vững, trách nhiệm

Cùng dự phiên họp kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các tỉnh, thành phố ven biển có Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Trưởng Ban Chỉ đạo; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Đây là cuộc họp đặc biệt quan trọng để rà soát lại các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU mà Ban Bí thư, lãnh đạo Chính phủ đã giao cho các bộ, ngành, địa phương; ngay trước thời điểm phái Đoàn Thanh tra Ủy ban châu Âu (EC) sang Việt Nam dự kiến từ ngày 9–19/3/2026, đây là đợt kiểm tra lần thứ 5 trong 9 năm qua.

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 18/CĐ-TTg, ngày 25/2/2026 về tập trung chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra của EC, quyết tâm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" đối với thủy sản Việt Nam; đã giao nhiệm vụ rất cụ thể với từng bộ, ngành, địa phương.

Tại phiên họp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã báo cáo về kế hoạch và nội dung làm việc với Đoàn kiểm tra của EC (việc thực hiện các khuyến cáo của EC; kết quả và giải pháp phát triển ngành thủy sản bền vững, đặc biệt là kết quả chuyển đổi nghề trên phạm vi cả nước). Các bộ, ngành liên quan báo cáo nội dung theo chức năng, nhiệm vụ được giao; đặc biệt là công tác phối hợp.

Các địa phương tập trung báo cáo về kết quả chống khai thác IUU, kế hoạch làm việc với Đoàn EC; việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm phát triển ngành thủy sản bền vững trên địa bàn, chuyển đổi nghề khai thác thủy sản (số lượng tàu giảm, số lao động chuyển đổi, chính sách hỗ trợ, nguồn lực thực hiện, khó khăn vướng mắc và giải pháp thời gian tới); việc cam kết không để phát sinh tàu cá vi phạm trong thời gian Đoàn EC làm việc; các địa phương chưa ban hành chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thuỷ sản đã cam kết rõ việc phải hoàn thành ngay trong tuần này.

Kiểm điểm nhiệm vụ thời gian qua, nhất là theo Công điện 18/CĐ-TTg trong tuần vừa qua, theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU nhằm gỡ "thẻ vàng" của EC và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực, thể hiện quyết tâm chính trị, nỗ lực hành động rất cao của cả hệ thống chính trị, người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành kế hoạch kiểm tra, tổ chức các đoàn công tác tại địa phương; bước đầu phát hiện, chấn chỉnh một số hồ sơ "khép không xử phạt" chưa bảo đảm căn cứ pháp lý, yêu cầu rà soát, xử lý lại theo đúng quy định.

Về quản lý đội tàu, 100% tàu cá (hơn 80 nghìn tàu) đã được đăng ký, cập nhật trên VNFishbase; tàu cá "3 không", không đủ điều kiện hoạt động được kiểm soát, giao lực lượng tại cơ sở quản lý chặt chẽ vị trí neo đậu.

Về theo dõi, kiểm soát hoạt động tàu cá qua cảng, trong tuần đã kiểm tra 10.745 lượt tàu rời cảng, 6.666 lượt tàu cập cảng; giám sát 7.795 tấn sản lượng thủy sản qua Hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT).

Về truy xuất nguồn gốc, cấp 164 giấy biên nhận, 25 giấy SC, 4 giấy CC đối với sản phẩm khai thác trong nước; thẩm định 5 hồ sơ nhập khẩu (302 tấn); lũy kế từ đầu năm đến nay 62 hồ sơ (3.203 tấn). Đến ngày 01/03/2026, có 17/17 địa phương đã yêu cầu doanh nghiệp trên địa bàn tự kê khai, khai báo rà soát về chế biến, xuất khẩu thủy sản và thành lập đoàn liên ngành về kiểm tra công tác quản lý truy xuất nguồn gốc.

Trong tuần, không phát sinh thêm tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Công tác thông tin, truyền thông về nỗ lực chống khai thác IUU của Việt Nam tiếp tục được đẩy mạnh.

Các đại biểu cho rằng, tuần này là giai đoạn cao điểm hoàn thiện các công việc để đón Đoàn Thanh tra của EC vào làm việc; tinh thần là chuẩn bị kỹ lưỡng, báo cáo toàn diện, kết quả thực chất, giải trình thuyết phục, không có thời gian cho sự chậm trễ, chờ đợi; không có chỗ cho mọi sai sót, khuyết điểm; không chấp nhận sự chủ quan, lơ là, thiếu trách nhiệm. 

Mọi việc phải khẳng định rõ "quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt" của cả đất nước trong việc gỡ thẻ vàng EC và phát triển ngành thủy sản Việt Nam bền vững, có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.

Triển khai nghiêm túc, thực chất, hiệu quả, liên tục, thường xuyên

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến; biểu dương sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương nhất là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ…

Thủ tướng nêu rõ, mục tiêu kép, mục tiêu cao nhất là vừa phát triển ngành thủy sản bền vững, lâu dài (giảm đánh bắt xa bờ vốn nhiều rủi ro và tăng cường nuôi trồng, chế biến sâu, tạo việc làm, sinh kế, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân); vừa gỡ thẻ vàng IUU theo khuyến cáo của EU. Điều này góp phần vào tăng trưởng từ 10% trở lên, vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, vì lợi ích hợp pháp, chính đáng và hạnh phúc, ấm no của nhân dân, vì danh dự, uy tín của đất nước, của quốc gia.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần là lắng nghe với tất cả sự chân thành, chia sẻ bằng trái tim và hành động với kết quả cụ thể; làm một cách nghiêm túc, thực chất, hiệu quả, liên tục, thường xuyên, không hình thức, không đối phó, không qua loa, đại khái, không phải làm theo đợt, theo phong trào; với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, đã nói là làm, đã cam kết phải thực hiện, không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm; "không để lỗi của một cá nhân, một tập thể ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả đất nước".

Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, Thủ tướng nêu rõ, vẫn còn những tồn tại, hạn chế phải tập trung khắc phục triệt để ngay trong tuần này. Việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu quản lý hoạt động khai thác thuỷ sản cần phải được triển khai liên thông, đồng bộ hơn, bảo đảm tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Việc xử lý theo 5 khuyến cáo của EC phải tiếp tục hoàn thiện rõ ràng, cụ thể hơn trong Báo cáo. Tiến độ chuyển đổi nghề ở một số địa phương còn chậm, chưa báo cáo kịp thời.

Thủ tướng nêu rõ, nguyên tắc là xử lý dứt điểm các tồn tại này, làm việc nào dứt việc đó, làm việc gì ra việc đó; tất cả các nội dung liên quan đến phát triển bền vững ngành thủy sản phải được báo cáo cụ thể, có giải pháp cụ thể, địa chỉ cụ thể, con người cụ thể, không chung chung.

Về nhiệm vụ chung trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu làm tốt hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục để nâng cao ý thức, nghĩa vụ, trách nhiệm, huy động sự tham gia nghiêm túc, tích cực, thực chất, hiệu quả của người dân và doanh nghiệp, vì chính lợi ích của người dân và doanh nghiệp.

Xác định phát triển ngành thủy sản bền vững, chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của cấp ủy, chính quyền các tỉnh, thành phố, xã, phường, đặc khu ven biển. Chuẩn bị kỹ lưỡng chương trình, kịch bản, nội dung làm việc với Đoàn EC; hồ sơ, dữ liệu phải chính xác, đầy đủ, thống nhất. Tuyệt đối không để phát sinh sai phạm liên quan các khuyến cáo của EU.

"Không để lỗi của một cá nhân, một tập thể ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả đất nước"

Về nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, cơ quan, địa phương tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ được giao, Chỉ thị của Ban Bí thư, Nghị quyết của Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng, gần nhất là Công điện số 18/CĐ-TTg.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chuẩn bị báo cáo tổng thể về phát triển ngành thủy sản bền vững; tập trung vào các giải pháp dài hạn như lộ trình giảm cường lực khai thác; quản lý đội tàu; kiểm soát sản lượng; ứng dụng công nghệ; nâng cao đời sống ngư dân.

Chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Công an khẩn trương xây dựng, đề xuất thành phần, địa điểm, nội dung làm việc của Lãnh đạo Chính phủ với Đoàn công tác EC; tích hợp trong tổng thể chương trình, kịch bản, kế hoạch tiếp Đoàn; báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định.

Hoàn thiện toàn bộ chương trình, kịch bản làm việc; tổ chức tập huấn, thống nhất nội dung giải trình; rà soát, xử lý dứt điểm các tồn tại về hồ sơ, dữ liệu trước ngày Đoàn EC sang làm việc. Có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể các địa phương chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu; tổ chức tiếp Đoàn đúng quy định, thực chất, chân thành, trách nhiệm.

Các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Ngoại giao, Quốc phòng, Công an, Khoa học và Công nghệ phối hợp chặt chẽ, thống nhất số liệu, thông tin; không để xảy ra mâu thuẫn, thiếu nhất quán trong quá trình làm việc. Cử cán bộ có chuyên môn sâu, trực tiếp theo dõi công tác chống IUU tham gia làm việc cùng Đoàn công tác; sẵn sàng trao đổi, giải trình đầy đủ các nội dung Đoàn quan tâm.

Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Biên phòng kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập bến; bố trí cao điểm tuần tra tại vùng biển giáp ranh; không để phát sinh vi phạm. Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố các vụ việc vi phạm nghiêm trọng theo khuyến cáo của EC; kiểm soát chặt chủ tàu, ngư dân tại nơi cư trú; phối hợp làm rõ trách nhiệm tại các địa phương có tỉ lệ "khép hồ sơ" cao.

UBND các tỉnh, thành phố ven biển báo cáo cụ thể công tác chuyển đổi nghề, phát triển ngành thủy sản bền vững, giảm số lượng tàu khai thác, tạo việc làm, sinh kế cho người dân; cam kết không để phát sinh vi phạm mới, rà soát, xử lý dứt điểm tàu cá vi phạm; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ truy xuất nguồn gốc. Chuẩn bị chu đáo nội dung khi Đoàn kiểm tra thực tế tại địa phương; phân công rõ người chịu trách nhiệm. Các địa phương chưa ban hành chính sách chuyển đổi nghề phải hoàn thành việc này ngay.

Các tập đoàn VNPT, Viettel rà soát dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", bảo đảm kịp thời, hiệu quả. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam cương quyết vào cuộc không để doanh nghiệp nhập những lô hàng thủy sản vi phạm khai thác IUU, cương quyết không vì lợi ích nhỏ mà hy sinh lợi ích lớn; xây dựng quỹ hỗ trợ chuyển đổi nghề cho người dân. Các cơ quan báo chí đẩy mạnh thông tin, truyền thông về các hoạt động chống khai thác IUU của Việt Nam, tôn vinh những điển hình hay, cách làm tốt, đặc biệt là hướng dẫn đánh bắt trên biển đúng quy định pháp luật Việt Nam và quốc tế.

Cả hệ thống chính trị nêu cao tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao nhất; hành động quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả; chuẩn bị tốt nhất cho đợt kiểm tra của Đoàn EC; không để những sai sót, khuyết điểm của một cá nhân, tập thể nào ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả nước trong quyết tâm gỡ bằng được thẻ vàng EC và phát triển ngành thủy sản Việt Nam bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà – Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU – trực tiếp xem xét cụ thể tình hình, chỉ đạo xử lý các vấn đề phát sinh, báo cáo ngay Thủ tướng Chính phủ những vấn đề vượt thẩm quyền; tổ chức kiểm tra, giám sát, động viên tại một số địa phương trọng điểm.