Thủ tướng Lê Minh Hưng: Đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách làm để huy động nguồn lực cho tăng trưởng 2 con số

Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng; Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; lãnh đạo các bộ, cơ quan.

Cuộc họp tập trung đánh giá những kết quả, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; phân tích kỹ các động lực tăng trưởng, các điểm nghẽn của nền kinh tế, khả năng huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực và việc thực hiện các nhiệm vụ bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 02 con số đã được giao rất cụ thể tại Kết luận 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2.

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, Bộ Tài chính là cơ quan tham mưu chiến lược, kế hoạch, quy hoạch về phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư phát triển, tài chính quốc gia, giữ vai trò nòng cốt trong huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, kiểm soát nợ công, củng cố an ninh tài chính quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã thể hiện rõ vai trò là cơ quan tham mưu, tổng hợp, chủ trì xây dựng các Chiến lược, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kịch bản tăng trưởng; tham mưu các giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô, bảo đảm nguồn lực, đáp ứng nhu cầu chi; đóng vai trò quan trọng trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy khởi nghiệp; tích cực tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài; vừa qua đã phản ứng chính sách nhanh, nhiều đổi mới liên quan thuế xăng dầu, xử lý các dự án, đất đai, thuế hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ...; phát triển thị trường chứng khoán, bảo hiểm, kế toán, kiểm toán, năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam đã nâng hạng từ cận biên lên mới nổi.

Phát biểu kết luận, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao nỗ lực và những kết quả quan trọng đạt được của Bộ Tài chính, nhất là sau khi sắp xếp lại tổ chức, bộ máy với khối lượng công việc rất lớn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng cũng chỉ rõ, tình hình thế giới, khu vực biến động nhanh, khó lường, tác động tiêu cực, nhanh, trực tiếp đến điều hành kinh tế vĩ mô, chính sách tài khóa và việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số; cùng với đó là những tồn tại, hạn chế nội tại. Nhưng càng khó khăn, thách thức càng phải quyết tâm cao, đoàn kết, thống nhất, kiên định mục tiêu, thực hiện thắng lợi mục tiêu đề ra, trong đó có mục tiêu tăng trưởng “2 con số", Thủ tướng phát biểu.

Thủ tướng cũng chỉ rõ, cần chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ, kiến tạo môi trường để thúc đẩy các hoạt động sản xuất, đầu tư kinh doanh; năng lực dự báo, tư duy phản ứng chính sách phù hợp tình hình mới.

“Tinh thần chỉ đạo từ Trung ương, Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước xuống lãnh đạo các bộ ngành là phải chuyển đổi tư duy tiếp cận, xử lý công việc; trước những yêu cầu mới, vấn đề mới, lãnh đạo các đơn vị trong ngành phải nhìn nhận, tiếp cận đầy đủ và đổi mới tư duy trong tham mưu, hoạch định và điều hành chính sách vĩ mô, trong đó có chính sách tài chính”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Để thực hiện mục tiêu đề ra, Thủ tướng nêu rõ, cần có giải pháp huy động nguồn lực nhà nước và nguồn lực xã hội, nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển kinh tế xã hội (tổng vốn gấp khoảng 1,7 – 2 lần nhiệm kỳ trước; trong khi vốn ngân sách nhà nước chỉ khoảng 20-22%); thông qua phát triển thị trường chứng khoán, vốn, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, như bảo đảm kỷ cương, trật tự để thị trường chứng khoán hoạt động công khai, minh bạch, tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và công chúng; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, sử dụng vốn tiết kiệm, tăng cường hiệu quả chi ngân sách, đầu tư công, sắp xếp xử lý tài sản công, đặc biệt là nhà đất công tại Hà Nội và TPHCM; phát triển các thành phần kinh tế: doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, thu hút FDI; tăng cường quản lý thuế, chống thất thu, nuôi dưỡng nguồn thu, mở rộng cơ sở thuế; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu trong quản lý, điều hành, tăng cường chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, tái cấu trúc quy trình thủ tục; hoàn thiện thể chế phát triển.

Triển khai Đề án xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế

Về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Thủ tướng yêu cầu trong thời gian tới, Bộ Tài chính cần nỗ lực, cố gắng quyết tâm cao hơn nữa, hành động quyết liệt, tập trung thực hiện hiệu quả các Nghị quyết, Kết luận, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Trong đó, nhóm nhiệm vụ thứ nhất là tập trung xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, toàn diện; rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện quy chế, đổi mới lề lối làm việc, phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo, giảm thủ tục nhằm tạo bước chuyển căn bản trong chất lượng hiệu quả hoạt động các đơn vị trong Bộ, tăng cường đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Thứ hai, nghiên cứu kỹ lưỡng, quán triệt nghiêm túc, khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương, các Nghị quyết của Quốc hội và Chương trình hành động Chính phủ thành các chương trình, kế hoạch hành động cụ thể của Bộ Tài chính với mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp rõ ràng, phân công rõ tổ chức, cá nhân thực hiện, lãnh đạo Bộ trực tiếp chỉ đạo với thời hạn hoàn thành cụ thể; đây là cơ sở để đánh giá cán bộ theo quy định.

Rà soát bổ sung và giao mục tiêu tăng trưởng kế hoạch tài chính quốc gia, vay trả nợ công, đầu tư công trung hạn trên từng lĩnh vực như đầu tư, tăng trưởng các ngành và chuyển đổi số, đổi mới công nghệ... cho các địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước năm 2026 và giai đoạn 5 năm, hoàn thành trong tháng 4/2026.

Bộ Tài chính và các cơ quan rà soát, đề xuất sửa đổi các nghị định về chức năng, nhiệm vụ; lưu ý quy định rõ một cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế, khu thương mại tự do… và quản lý doanh nghiệp nhà nước.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là tập trung xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, tổng rà soát hệ thống pháp luật trong lĩnh vực quản lý; trong đó đề xuất hợp nhất 2 Luật: Ngân sách nhà nước và Đầu tư công, sửa đổi Luật Đấu thầu, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật Hải quan..., trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2. Trình ban hành kịp thời các văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết, không để khoảng trống pháp lý.

Xây dựng để triển khai Đề án xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế (hoàn thành trong quý III/2026) và phối hợp với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương xây dựng xây dựng Nghị quyết về mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để Hội nghị Trung ương 3 xem xét, quyết định. Trong năm 2026, tổng kết đánh giá các cơ chế, chính sách đặc thù tại một số địa phương để làm cơ sở thể chế hóa, triển khai áp dụng trên phạm vi toàn quốc.

Trong quý II, hoàn thành lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch bảo đảm đồng bộ, thống nhất với yêu cầu tăng trưởng hai con số; hoàn thiện pháp luật để xử lý triệt để tài sản công; rà soát, bổ sung hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật của ngành.

Thứ tư, khẩn trương hoàn thiện các kịch bản điều hành tăng trưởng với các phương án khác nhau; tăng cường phối hợp liên ngành trong điều hành kinh tế vĩ mô, quản lý giá, nhất là Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương.

Thứ năm, về thu, chi ngân sách nhà nước, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương và tính trung lập của chính sách thuế. Nghiên cứu hoàn thiện quy định về các sắc thuế, mở rộng và chống xói mòn cơ sở thuế, khai thác các nguồn thu còn dư địa, chống thất thu, chú trọng nuôi dưỡng nguồn thu, tạo động lực cho phát triển.

Thực hiện hiệu quả các chính sách về miễn, giảm thuế, phí, lệ phí để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân; triển khai có hiệu quả quy định về nâng ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh không phải nộp thuế lên 1 tỷ VND. Đẩy mạnh tiết kiệm chi thường xuyên, tăng chi cho đầu tư phát triển.

Thứ sáu, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, quán triệt và thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Trung ương về đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội các dự án đầu tư công qua từng bước trước, trong và sau đầu tư; khẩn trương tổng hợp, trình Chính phủ phân bố kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, bảo đảm thực hiện hạch toán kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư theo đúng Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương và Chỉ thị số 16/CT-TTg. Bố trí vốn tập trung, trọng điểm, kiên quyết chống dàn trải, manh mún; trong đó tổng số dự án sử dụng vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026-2030 giảm ít nhất 30% so với giai đoạn 2021-2025.

Thứ bảy, có các giải pháp đủ mạnh để phát triển thị trường chứng khoán thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Khẩn trương sửa đổi, hoàn thiện Nghị định về trái phiếu doanh nghiệp; hoàn thiện các quy định liên quan và kiểm tra, giám sát việc thực hiện để thúc đẩy phát triển Trung tâm tài chính quốc tế; cơ cấu lại hoạt động của Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước, tiến tới thành lập Quỹ đầu tư quốc gia (hoàn thành trong quý II/2026); hoàn thiện phương án đẩy mạnh sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước bảo đảm hiệu quả, không thất thoát, lãng phí (hoàn thành trong tháng 5/2026); đề xuất giải pháp tiếp tục thu hút các nhà đầu tư nước ngoài; xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045, báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý II/2026.

Thứ tám, về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, Thủ tướng yêu cầu triển khai nghiêm, đúng thời hạn các chỉ đạo về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, thời gian thực hiện, chi phí tuân thủ nói chung, cũng như các thủ tục, ngành nghề kinh doanh thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ.

Khẩn trương hoàn thiện Quyết định về tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước, vốn nhà nước tại doanh nghiệp, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trước ngày 15/5/2026. Phối hợp, chỉ đạo các tập đoàn, tổng công ty hoàn thành chỉ tiêu kinh doanh, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm.

Chủ động xây dựng Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, báo cáo cấp có thẩm quyền ngay sau khi Nghị quyết của Bộ Chính trị được ban hành.

Thứ chín, triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về dự trữ quốc gia; tăng cường khả năng phân tích, dự báo nắm tình hình để chủ động chuẩn bị các nguồn lực dự trữ, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống; đặc biệt là phối hợp với Bộ Công Thương nghiên cứu, xây dựng kho dự trữ chiến lược xăng dầu quốc gia, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Chỉ rõ một số nhiệm vụ quan trọng khác và cho ý kiến về các đề xuất, kiến nghị, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hướng dẫn về tiêu chí, quy trình, đối với chi đầu tư, chi ngân sách cho dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hoàn thiện cơ chế tài chính, kinh phí cho phát triển công nghệ chiến lược; theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc xử lý các dự án tồn đọng kéo dài; nâng cao chất lượng thông tin thống kê; chủ động phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Chính sách Chiến lược khi đề xuất cải cách tiền lương, phù hợp với nguồn lực…