Thủ tướng thăm cảng biển hàng đầu vùng Baltic và tìm hiểu kinh nghiệm phát huy giá trị di sản ở Estonia

Cùng đi có Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn; các thành viên Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.

Chuyến thăm Estonia lần này của Thủ tướng Phạm Minh Chính được kỳ vọng sẽ mở ra những cơ hội hợp tác mới giữa hai nước, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, logistics thông minh, cảng biển số.

Cảng Tallinn là một trong những cửa ngõ hàng hải quan trọng bậc nhất của Cộng hòa Estonia, đồng thời là một trong những cảng biển lớn nhất ở khu vực biển Baltic. Với vị trí chiến lược ngay tại thủ đô Tallinn – trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của Estonia, nằm bên bờ phía Bắc của quốc gia, hướng ra Vịnh Phần Lan, Cảng Tallinn là một trung tâm trung chuyển hàng hải khu vực và là điểm kết nối thiết yếu giữa Tây Âu với các nước Baltic và khu vực Đông Âu; đóng vai trò trọng yếu trong giao thương quốc tế, vận tải hàng hóa và hành khách, cũng như trong việc phát triển du lịch và công nghiệp quốc phòng của Estonia.

Với đặc điểm vùng biển không bị đóng băng trong phần lớn thời gian của năm, Cảng Tallinn có thể hoạt động quanh năm mà không bị gián đoạn-một lợi thế quan trọng so với nhiều cảng biển khác trong khu vực Bắc Âu.

Cảng Tallinn gồm các cảng hành khách, tàu du lịch; cảng hàng hóa lớn nhất và hiện đại nhất ở Estonia, chuyên phục vụ các hoạt động xuất nhập khẩu; hai cảng chuyên dụng phục vụ công nghiệp ô tô, hàng hóa dạng rời và hàng hóa siêu trường siêu trọng; cảng xăng dầu…

Cảng Tallinn là một trong những doanh nghiệp nhà nước lớn nhất Estonia và được niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Nasdaq Tallinn. Hoạt động của cảng không chỉ tạo ra nguồn thu lớn cho ngân sách quốc gia mà còn trực tiếp và gián tiếp tạo việc làm cho hàng chục nghìn người trong các lĩnh vực logistics, du lịch, xây dựng, và thương mại.

Những năm gần đây, Cảng Tallinn đã tập trung vào các chiến lược phát triển bền vững và số hóa. Trong đó tập trung chuyển đổi xanh (Green Port), giảm phát thải carbon, sử dụng năng lượng tái tạo, điện khí hóa hệ thống bến cảng; xây dựng cảng thông minh (Smart Port) áp dụng công nghệ số như trí tuệ nhân tạo, cảm biến IoT và blockchain để tự động hóa các quy trình hậu cần và tăng cường hiệu quả vận hành…

Đặc biệt, với hệ thống liên kết đa phương tiện, từ cảng biển đến đường sắt, đường bộ và hàng không, Tallinn đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm vận tải tích hợp trong khu vực Baltic. Cảng cũng đóng vai trò là điểm đầu mối trong các hành lang vận tải quốc tế như tuyến North Sea – Baltic Corridor thuộc mạng lưới TEN-T của Liên minh châu Âu.

Thăm cảng Tallinn, trao đổi với lãnh đạo Cảng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, Việt Nam có bờ biển dài hơn 3.000km, nằm trên tuyến vận tải biển quốc tế với trên 60% lượng hàng hoá thế giới và khu vực đi qua. Việt Nam có lượng hàng hóa xuất nhập khẩu đạt gần 800 tỷ USD vào năm 2024.

Với hệ thống danh lam thắng cảnh và nền văn hoá đặc sắc, Việt Nam đón hàng chục triệu du khách mỗi năm, năm 2024 đạt gần 17,6 triệu lượt. Trong đó, hàng năm có hàng chục nghìn du khách đa quốc tịch đã đến các cảng Việt Nam trên những tàu biển quốc tế hạng sang.

Hiện nay Việt Nam đã và đang phát triển hệ thống cảng biển và kết cấu hạ tầng cảng biển, với nhiều bến cảng cửa ngõ quốc tế có quy mô lớn như Lạch Huyện, Vân Phong, Cái Mép-Thị Vải, Cần Giờ, cũng như các cảng phục vụ các tàu du lịch như Hạ Long, Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc…

Cho rằng Việt Nam có tiềm năng phát triển cảng biển quốc tế phục vụ vận tải hàng hoá, khách du lịch và đánh giá cao năng lực logistics, vận tải với công nghệ cao của Estonia, Thủ tướng đề nghị Cảng Tallinn hợp tác với Việt Nam để xây dựng cảng biển quốc tế; có các hình thức hợp tác đầu tư; chia sẻ công nghệ, chuyển đổi số, khoa học quản trị, vận hành cảng cho các đối tác Việt Nam trên tinh thần "hai bên cùng có lợi; lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ".

Nhân dịp này, trước sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Phu nhân, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) đã trao đổi và ký thoả thuận (MOU) về hợp tác chuyển giao công nghệ vận hành cảng thông minh với Cảng Talinn.

Đây là hợp tác có tính chiến lược giúp thúc đẩy hiện đại hóa công tác vận hành các cảng, nâng cao hiệu quả khai thác, đồng thời là minh chứng cho tiềm năng và cơ hội hợp tác giữa 2 nước.

Di sản thế giới - điểm đến du lịch hàng đầu của Estonia

Trước đó, Thủ tướng đã thăm phố cổ Tallinn để tìm hiểu về lịch sử văn hoá, công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá phục vụ phát triển bền vững.

Phố cổ Tallinn ở thủ đô Tallinn nằm ngay bên bờ biển Baltic, được hình thành từ thế kỷ 11. Mặc dù trải qua nhiều biến động, khu phố cổ Tallinn vẫn giữ được gần như nguyên vẹn vẻ đẹp kiến trúc và linh hồn của một thành phố Trung cổ. Khu phố cổ có diện tích 113 ha và một vùng đệm rộng 2.253 ha; được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 1997, là điểm đến không thể bỏ qua đối với bất cứ ai muốn tìm hiểu lịch sử, kiến trúc và văn hóa vùng Baltic.

Khu phố cổ Tallinn là điểm đến du lịch hàng đầu của Estonia, thu hút hơn 1,5 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm. Du lịch góp phần quan trọng vào GDP của thành phố Tallinn, đồng thời tạo ra hàng nghìn việc làm trong các lĩnh vực dịch vụ, khách sạn, vận tải và thủ công mỹ nghệ.

Với vị trí là cửa ngõ giao thương trên biển Baltic, Tallinn ngày nay cũng là điểm dừng chân của nhiều tàu du lịch quốc tế. Việc bảo tồn khu phố cổ không chỉ giữ gìn di sản văn hóa mà còn tạo ra bản sắc riêng biệt, giúp Tallinn cạnh tranh với các điểm đến nổi tiếng khác như Riga, Stockholm hay Helsinki.

Thành phố Tallinn rất chú trọng công tác bảo tồn khu phố cổ. Các công trình được sửa chữa và trùng tu theo nguyên tắc giữ nguyên vật liệu và kỹ thuật truyền thống. Kể từ khi được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, chính quyền thành phố đã triển khai nhiều biện pháp quản lý du lịch bền vững như hạn chế xe cơ giới trong khu phố cổ, phát triển du lịch xanh và hỗ trợ cộng đồng địa phương duy trì nghề thủ công truyền thống.

Bày tỏ ngưỡng mộ trước vẻ đẹp cổ kính và cuộc sống sôi động của phố cổ Tallinn, cũng như truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa và niềm tự hào dân tộc Estonia, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, Việt Nam với bề dày lịch sử, văn hoá, có không ít những khu phố, thành phố cổ tương tự, như phố cổ Hà Nội, Hội An… và nhiều di sản văn hoá khác.

Thủ tướng Chính phủ cho rằng phố cổ Tallinn là một mô hình mà Việt Nam có thể tham khảo để giữ gìn, bảo tồn, đồng thời phát huy các giá trị của di sản, biến di sản thành tài sản, nguồn lực cho phát triển; là nơi hội tụ, lan toả giá trị văn hoá Việt Nam với bạn bè thế giới, góp phần dân tộc hóa tinh hoa văn hóa thế giới và quốc tế hóa các giá trị, bản sắc văn hóa Việt Nam.