Thúc đẩy phát triển trong kỷ nguyên mới nhìn từ vùng DTTS Tây Nam Bộ: Chính sách dân tộc khơi dậy khát vọng vươn lên (Bài 1)

Sức sống mới ở biên giới Tây Nam

Xã Ô Lâm, tỉnh An Giang là một trong những địa bàn khó khăn, có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống (chiếm khoảng 65% dân số toàn xã). Những năm gần đây, đồng bào Khmer ở địa phương đã và đang được thụ hưởng nhiều ưu đãi với nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn I: Từ 2021 đến 2025 (Chương trình MTQG 1719). Nhờ vậy, diện mạo nông thôn ở Ô Lâm đã đổi thay rõ rệt.

Ông Chau Sóc Sa, Người có uy tín ấp Phước Thọ, xã Ô Lâm, là người chứng kiến rõ nhất những chuyển biến đó. Ông kể: “Chỉ mấy năm trước, đường sá còn đất gập ghềnh, mùa nắng bụi bay mù mịt, mùa mưa lầy lội. Bà con chở nông sản ra chợ phải chất lên xe bò. Nhưng nay, Nhà nước đầu tư làm đường bê tông, xe tải nhỏ có thể vào tận sân, thương lái thu mua tận nơi. Đời sống bà con khá lên nhiều. Con em được học hành đầy đủ”.

Theo ông Phan Thanh Lương, Chủ tịch UBND xã Ô Lâm, gần 5 năm qua, xã đã triển khai hiệu quả các dự án thuộc Chương trình MTQG 1719. Nhờ đó, kinh tế - xã hội có bước phát triển, sản xuất nông nghiệp ổn định, đời sống Nhân dân cải thiện, an sinh xã hội được đảm bảo. Nhiều lao động được đào tạo nghề, giải quyết việc làm; tỷ lệ huy động học sinh các cấp đến trường đạt trên 96,7%, học sinh tốt nghiệp cuối cấp đạt hơn 99%.

Tỉnh An Giang hiện có 102 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 65 xã và 46 ấp thuộc vùng đồng bào DTTS. Giai đoạn 2021 - 2025, ngân sách Trung ương bố trí hơn 1.000 tỷ đồng đầu tư cho các dự án thuộc Chương trình MTQG 1719.

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang, việc triển khai hiệu quả nguồn lực từ Chương trình MTQG 1719 đã giúp thu nhập bình quân của đồng bào DTTS tăng trên 1,2 lần; tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào Khmer giảm từ  3 - 4%/năm.

Đến nay, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm, được nhựa hóa hoặc bê tông hóa; trên 90% khóm, ấp có đường giao thông cứng hóa; 100% xã có trường học và trạm y tế đạt chuẩn quốc gia; hộ sử dụng điện đạt 99,6%, hộ dùng nước hợp vệ sinh đạt trên 90%.

Nguồn lực đầu tư từ Chương trình MTQG 1719 cũng góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS. Các lễ hội như Chôl Chnăm Thmây, Sene Dolta, Oóc Om Bók… được tổ chức trang trọng, trở thành sản phẩm du lịch độc đáo của địa phương.

Ông Lê Trung Hồ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang khẳng định, từ các dự án thành phần, Chương trình MTQG 1719 đã hỗ trợ xây dựng những công trình hạ tầng thiết yếu tại vùng “lõi nghèo”, có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Các công trình này góp phần hình thành, kết nối hạ tầng liên vùng, phục vụ dân sinh, sản xuất, lưu thông hàng hóa; thúc đẩy tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Khát vọng vươn lên đã “nảy mầm”

Đến xã Thới Bình, tỉnh Cà Mau, chúng tôi cảm nhận được niềm vui hiện hữu trong ánh mắt của từng người dân khi được hỗ trợ xây dựng căn nhà mới từ nguồn lực của Chương trình MTQG 1719. 

Bà Hữu Thị Lan, ngụ ấp 11, xã Thới Bình chia sẻ: “Trước đây nhà tôi xập xệ lắm. Được hỗ trợ làm căn nhà mới, kiên cố, tôi rất mừng. Căn nhà chính là động lực để gia đình tôi cố gắng vươn lên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo”.

Tại xã Hòa Bình, tỉnh Cà Mau, ông Trần Si Nha cũng được hỗ trợ xây nhà mới từ nguồn lực của Chương trình MTQG 1719. Ông Nha chia sẻ: “Trước sống trong căn nhà xiêu vẹo, mùa mưa bão rất lo lắng. Bây giờ, đã có nhà kiên cố, gia đình tôi yên tâm làm ăn”.

Từng là hộ nghèo ở ấp Kinh Đứng B, xã Khánh Hưng, tỉnh Cà Mau, gia đình ông Huỳnh Thanh Bình, dân tộc Khmer đã được xét vay vốn chuyển đổi nghề. Ông Bình đã cùng con trai mở tiệm sửa xe, thuê thêm đất trồng lúa và hoa màu, nhờ đó, kinh tế gia đình hiện đã có bước phát triển.

Theo bà Nguyễn Thu Tư, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau, Chương trình MTQG 1719 đã giúp đồng bào DTTS ổn định đời sống, tạo việc làm, hỗ trợ sinh kế và tăng thu nhập. Nhờ đó, nhiều hộ có điều kiện vươn lên, thoát nghèo bền vững.

Còn tại TP. Cần Thơ, từ nguồn lực Chương trình MTQG 1719, thành phố đã triển khai 218 công trình hạ tầng cơ sở, gồm 213 công trình giao thông nông thôn, 5 nhà sinh hoạt cộng đồng; đầu tư xây mới 6 công trình và nâng cấp 9 công trình mạng lưới chợ; duy tu, bảo dưỡng 224 công trình cơ sở hạ tầng.

Nắm bắt cơ hội khi hạ tầng phát triển, anh Nguyễn Trung Hà ở phường Bình Thủy đầu tư mô hình nhà vườn sinh thái tại xã Định Môn. Anh Hà chia sẻ: “Gia đình làm nhà kính trồng dưa lưới, tiến tới trồng nho, đào ao nuôi cá và xây nhà sàn đón khách. Mô hình sinh thái hướng tới nghỉ dưỡng, ăn uống, câu cá… để thu hút du khách từ trung tâm thành phố đến thư giãn cuối tuần. Nhà nước đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng đã giúp người dân chúng tôi tìm thấy được cơ hội để tạo nguồn thu nhập”.

Từ đường mới, nhà mới và những sinh kế mới, chính sách dân tộc, đặc biệt là Chương trình MTQG 1719 đã thắp lên khát vọng thoát nghèo trong từng nóc nhà. Điều đáng mừng là cùng với sự thay đổi về hạ tầng và sinh kế, bản sắc văn hóa dân tộc vẫn được gìn giữ và lan tỏa mạnh mẽ, trở thành sợi dây bền chặt nối “ý Đảng” với “lòng dân”, vun đắp niềm tin và là nguồn lực góp phần phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS trong kỷ nguyên mới.