Từ tinh thần Đông Khê nhìn về sứ mệnh bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới
Từ tinh thần Đông Khê năm ấy đến yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới hôm nay, lòng yêu nước, ý chí cống hiến và trách nhiệm đặt lợi ích quốc gia lên trên hết vẫn là những giá trị bền vững, tiếp tục soi đường cho các thế hệ Việt Nam.
Ngày 24/6/2026, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân (AHLLVTND) La Văn Cầu từ trần, khép lại hành trình hơn 90 năm của một con người đã đi vào lịch sử dân tộc bằng một trong những biểu tượng sáng ngời nhất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Sự ra đi của ông không chỉ gợi nhắc về một chiến công lừng lẫy trên chiến trường Đông Khê cách đây hơn bảy thập niên mà còn đặt ra những suy ngẫm sâu sắc về nguồn cội sức mạnh làm nên mọi thắng lợi của dân tộc. Đó là lòng yêu nước, ý chí độc lập tự chủ và tinh thần sẵn sàng cống hiến vì Tổ quốc.
Một biểu tượng được dựng nên bằng ý chí vượt lên mọi giới hạn
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, Việt Nam có nhiều anh hùng, nhiều tấm gương chiến đấu quả cảm. Trong đó, AHLLVTND La Văn Cầu là người đã trở thành biểu tượng đặc biệt của ý chí chiến đấu đến cùng.
Tại trận Đông Khê năm 1950, khi cánh tay bị đạn địch bắn nát, người chiến sĩ trẻ tuổi ấy vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Hình ảnh ông ôm bộc phá lao vào lô cốt địch sau khi chặt bỏ cánh tay đã trở thành một phần ký ức lịch sử của nhiều thế hệ.
Ý chí thép ấy tiếp tục là “điểm tựa” để ông hoàn thành nhiệm vụ của người lính, của người cán bộ quân đội trong thời chiến cũng như thời bình.
Đó cũng là nguồn sức mạnh để ông chống chọi với bệnh tật. Ngoài những vết thương thời chiến trên cơ thể, ông còn phải chiến đấu với bệnh tim và sự ảnh hưởng từ ca đại phẫu thuật dạ dày.
Đại tá - AHLLVTND La Văn Cầu, tên thật là Sầm Phúc Hướng, dân tộc Tày, sinh năm 1931 tại xã Phong Nặm, huyện trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng), được phong AHLLVTND năm 1952.
Vào quân đội lúc 16 tuổi, Anh hùng La Văn Cầu đã tham gia chiến đấu 29 trận đánh, trong đó có những trận đánh lớn như: Phục kích đèo Bông Lau - Lũng Phầy tháng 10/1947; trận đánh đồn Đông Khê lần thứ nhất ngày 29/5/1950; trận đánh đồn Đông Khê lần thứ hai ngày 17 - 18/9/1950…
Sau Chiến dịch Đông Khê 1950, bị thương với tỷ lệ 71%, La Văn Cầu được cử đi học văn hóa. Ông đã kinh qua nhiều vị trí công tác khác nhau trong quân đội, được thăng quân hàm Đại tá năm 1985. Từ tháng 8/1996, ông nghỉ hưu, sinh sống tại Hà Nội, được phong tặng danh hiệu “Công dân ưu tú của Thủ đô” năm 2019.
Ông đã được Nhà nước tặng Huân chương Quân công hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương kháng chiến hạng Nhất. Ngoài ra, ông cũng từng là Ủy viên Trung ương MTTQ Việt Nam.
(Nguồn: Sách “Đất và người Cao Bằng” – Nxb Chính trị quốc gia Sự thật)
Nhưng như ông đã từng chia sẻ: “Trái tim còn đập thì còn chiến đấu”. Dù phải mang máy trợ tim trong nhiều năm, trái tim của người chiến sĩ năm xưa vẫn luôn cháy bỏng lòng yêu nước và khát vọng cống hiến.
Với ông, chiến đấu không chỉ là cầm súng trên chiến trường mà còn là vượt lên nghịch cảnh, chiến thắng bệnh tật, sống có ích cho cộng đồng và truyền lửa cho thế hệ trẻ.
Những năm cuối đời, Anh hùng La Văn Cầu vẫn đều đặn tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống, gặp gỡ học sinh, sinh viên, cán bộ, chiến sĩ. Mỗi câu chuyện ông kể không chỉ là ký ức về một thời hoa lửa mà còn là bài học về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua mọi giới hạn.
Từ ý chí Đông Khê đến trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc hôm nay
Một con người rồi sẽ trở về với đất mẹ, một thế hệ rồi cũng hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình. Nhưng những giá trị mà họ để lại tiếp tục soi đường cho nhiều thế hệ mai sau.
Điều làm nên giá trị còn mãi với thời gian của Anh hùng La Văn Cầu không nằm ở sự khốc liệt của chiến tranh hay những chi tiết bi tráng trên chiến trường. Điều làm nên sức sống của biểu tượng đó là tinh thần đặt lợi ích của dân tộc lên trên lợi ích cá nhân, đặt nhiệm vụ lên trên đau đớn và hy sinh của bản thân.
Chính những con người như La Văn Cầu đã góp phần tạo nên bản lĩnh Việt Nam trong thế kỷ XX, giúp dân tộc vượt qua những thử thách tưởng chừng không thể vượt qua để giành độc lập, thống nhất đất nước và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Bản lĩnh của một thời hoa lửa cần tiếp tục được phát huy hơn nữa trong giai đoạn hiện nay. Bởi lẽ, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc hiện không chỉ là bảo vệ biên giới, lãnh thổ hay chủ quyền quốc gia theo nghĩa truyền thống mà còn là bảo vệ an ninh mạng, an ninh kinh tế, an ninh năng lượng; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; bảo vệ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giữ gìn môi trường hòa bình để phát triển đất nước.
Đây cũng là định hướng cốt lõi của Đảng ta hiện nay. Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục yêu cầu xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh; chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy.
Khi lòng yêu nước được viết tiếp bằng hành động
Biểu tượng về ý chí thép của người lính La Văn Cầu được dựng nên khi ông mới 18 tuổi. Có lẽ vì thế, những giá trị mà ông để lại luôn có sự kết nối tự nhiên với thế hệ trẻ - những người đang tiếp tục viết tiếp câu chuyện dựng xây và bảo vệ đất nước trong một bối cảnh mới.
Trong thời đại hội nhập và chuyển đổi số sâu rộng, lòng yêu nước không còn chỉ được thể hiện trong những thời khắc chiến tranh hay trước những thử thách sinh tử.
Tinh thần ấy hiện diện trong ý thức học tập, lao động sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ, bảo vệ chủ quyền trên không gian mạng, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng, cho đất nước.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 (diễn ra từ 24 - 25/6/2026), khát vọng xây dựng lớp thanh niên Việt Nam giàu lý tưởng cách mạng, bản lĩnh, tri thức, trách nhiệm và hoài bão tiếp tục được khẳng định như một yêu cầu của thời đại.
Đó cũng chính là cách để những giá trị được hun đúc từ các thế hệ đi trước, tiếp tục được chuyển hóa thành động lực phát triển đất nước hôm nay.
Phát biểu tại Đại hội sáng 25/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, thanh niên không chỉ là lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng, mà còn trực tiếp tham gia kiến tạo tương lai của đất nước.
Theo Tổng Bí thư, lòng yêu nước trong giai đoạn hiện nay không chỉ dừng lại ở tình cảm hay nhận thức, mà cần được thể hiện bằng trách nhiệm trong học tập, lao động, sáng tạo, tuân thủ pháp luật, giữ gìn nhân cách và phụng sự Nhân dân.
Anh hùng La Văn Cầu đã hoàn thành sứ mệnh của một đời người, nhưng tinh thần Đông Khê mà ông để lại vẫn tiếp tục đồng hành cùng dân tộc qua nhiều thế hệ. Đó là một phần sức mạnh Việt Nam, được hun đúc từ mọi dân tộc anh em, từ chính những vùng đất biên cương nơi phên giậu của đất nước.
