UNESCO Giới thiệu Văn hóa Trà Việt Nam, Khởi đầu Hành trình trở thành Di sản Thế giới

Chuỗi hoạt động do Văn phòng UNESCO tại Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức, đã tái hiện tinh hoa của nghệ thuật trà Việt Nam, một thực hành văn hóa lâu đời thấm đẫm tính thiền và sự gắn kết. Một không gian thưởng trà được thiết kế giản dị nhưng tinh tế đã được dựng lên, gợi nhắc về truyền thống uống trà đã gắn bó hàng trăm năm với đời sống người Việt.

Trong 3 ngày lễ hội, từ 10 - 12/10/2025, UNESCO đã tổ chức 3 phiên trà đặc biệt dành cho các khách mời quốc tế, bao gồm đại diện các cơ quan Việt Nam, các đại sứ, lãnh đạo Liên Hợp Quốc và các nghệ nhân trà nổi tiếng. Mỗi phiên trà không chỉ là một trải nghiệm thưởng thức hương vị, mà còn là một câu chuyện văn hóa, nơi nghi lễ và đối thoại hòa quyện, giúp người tham dự cảm nhận sâu sắc về văn hóa trà Việt. Đây cũng là không gian để thảo luận về vai trò của trà trong ngoại giao văn hóa và phát triển bền vững.

Phát biểu tại sự kiện, ông Jonathan Baker - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhấn mạnh: “Di sản không chỉ là thứ để gìn giữ mà còn là chất liệu để kiến tạo tương lai. Qua trà, chúng ta kể những câu chuyện về bản sắc, về con người, về sự kết nối. UNESCO rất vui mừng được đồng hành cùng Việt Nam trong hành trình biến di sản thành động lực cho sáng tạo, đối thoại và phát triển bền vững”.

Nhận định về hành trình đưa trà Việt trở thành di sản thế giới, ông Cường cho biết: "Tôi hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng. Việt Nam sở hữu những vùng trà cổ thụ hàng trăm năm tuổi mang giá trị sinh học quý hiếm, đồng thời gắn liền với bản sắc văn hóa và kỹ thuật thủ công truyền thống của các cộng đồng dân tộc. Đây là những giá trị cốt lõi để xây dựng hồ sơ trình UNESCO".

Ông cũng nhấn mạnh rằng để hành trình này thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, chuyên gia và đặc biệt là những người dân địa phương, bởi họ chính là chủ thể của di sản.

Theo chị Hoàng Lan Anh - Đại sứ Thương hiệu Dragon Tea Suối Giàng, điểm khác biệt của trà Việt nằm ở giá trị dưỡng sinh và tri thức y học dân gian, thay vì tập trung vào nghi lễ cầu kỳ như trà Nhật, hay tính mỹ học như trà Trung Hoa. Chị chia sẻ rằng từ thời Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông, trà đã được xem là một vị thuốc quý.

Hoạt động tôn vinh trà Việt là một phần của dự án “Nâng cao lợi ích cộng đồng địa phương thông qua tăng cường quan hệ đối tác để thúc đẩy bảo tồn di sản và thực hành bền vững” giai đoạn 2025 - 2029, do UNESCO và IMEXCO triển khai. 

Dự án đặt mục tiêu chuyển đổi từ "bảo tồn thụ động" sang "bảo tồn chủ động gắn với sinh kế", nhằm giúp cộng đồng, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ, phụ nữ và người lao động, hưởng lợi từ việc phát huy giá trị di sản.

Việc giới thiệu văn hóa trà Việt Nam tại một sự kiện quốc tế lớn không chỉ gửi đi thông điệp về một di sản giàu bản sắc, mà còn khẳng định tầm nhìn của Việt Nam và UNESCO: Văn hóa là nền tảng của phát triển bền vững và là cầu nối đưa các dân tộc đến gần nhau hơn bằng sự thấu hiểu và tôn trọng.