Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đến dự và chủ trì Hội nghị. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Cùng dự tại điểm cầu Hà Nội có: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Đỗ Văn Chiến; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa; Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình; Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang; các Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương…
Muốn giảm nghèo nhanh, bền vững thì người dân phải có nhà ở
Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung - Phó Trưởng ban kiêm Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương Triển khai xóa nhà tạm đã báo cáo kết quả triển khai thực hiện Chương trình và Phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”.
Các đại biểu dự Hội nghị tại điểm cầu Hà Nội. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Bộ trưởng khẳng định, trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, chính sách xã hội của Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, nổi bật là công tác giảm nghèo và một số lĩnh vực xã hội khác đã sớm về đích, vượt xa mục tiêu thiên niên kỷ. Đời sống Nhân dân không ngừng được cải thiện, được cộng đồng quốc tế ghi nhận, thể hiện bản chất ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa, không “hy sinh” tiến bộ, công bằng xã hội và môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.
“Thực tiễn cho thấy, muốn giảm nghèo nhanh, bền vững thì người dân phải có nhà ở, nếu không có nhà ở thì người dân không thể “an cư” và khó có thể thoát nghèo”, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung lưu ý.
Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung báo cáo kết quả triển khai thực hiện Chương trình. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Ngày 24/11/2023, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Nghị quyết số 42-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, trong đó đặt ra mục tiêu đến năm 2030 “xóa bỏ hoàn toàn tình trạng nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu”.
Trên thực tế, công tác hỗ trợ nhà ở cho Nhân dân, nhất là gia đình người có công, đối tượng chính sách, hộ nghèo đã đạt được những kết quả rất đáng trân trọng.
Tuy nhiên, qua rà soát, đến cuối năm 2023 cả nước còn gần 400 nghìn căn nhà tạm, nhà dột nát, chưa bảo đảm “3 cứng”, thiếu hụt về chất lượng; vẫn còn nhiều người dân, gia đình phải sống trong những căn nhà đơn sơ, tạm bợ, không bảo đảm an toàn ở mức tối thiểu.
“Đây là điều trăn trở, niềm day dứt của nhiều đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, địa phương, nhất là khi đất nước đã độc lập 80 năm và 50 năm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước”, Bộ trưởng cho biết.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Việt Nam đã cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Theo Bộ trưởng Đào Ngọc Dung, nếu vẫn tiếp tục với cách làm như trước đây, sẽ dẫn tới phân tán nguồn lực hỗ trợ, không xác định được đối tượng ưu tiên cần hỗ trợ nhà ở, thiếu nhất quán trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện, khó khăn trong huy động nguồn lực, triển khai manh mún, hiệu quả chưa cao... và không thể đạt mục tiêu hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trong những năm tới.
Từ kinh nghiệm của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và một số địa phương, cuối năm 2023, Thủ tướng Chính phủ, Hội đồng Thi đua khen thưởng Trung ương đã quyết định phát động Phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025”.
Ngày 13/4/2024, tại Hòa Bình, Thủ tướng Chính phủ - Chủ tịch Hội đồng thi đua khen thưởng Trung ương, đã phát động và kêu gọi cả nước quyết tâm phấn đấu hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát vào cuối năm 2025.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung giới thiệu với Thủ tướng và các đại biểu một số mô hình nhà đã được xây dựng. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Ngày 5/10/2024, tại Hà Nội, trong Chương trình “Mái ấm cho đồng bào tôi” do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cùng Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã phát động 450 ngày đêm cao điểm hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước, đặt mục tiêu hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát nhanh hơn, phấn đấu hoàn thành trước ngày 31/10/2025.
Quá trình triển khai, nhờ bám sát thực tiễn, nhận định chính xác tình hình, khi thấy có thời cơ kết thúc sớm hơn được nữa, tại Phiên họp thứ tư (tháng 5/2025) Ban Chỉ đạo Trung ương xóa nhà tạm, nhà dột nát, Thủ tướng Chính phủ quyết định chỉ đạo với tinh thần “thực hiện thần tốc, thần tốc hơn nữa, quyết liệt rồi thì quyết liệt hơn nữa” để rút ngắn thời gian hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trước ngày 31/8/2025, đúng vào dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung giới thiệu với Thủ tướng và các đại biểu một số mô hình nhà đã được xây dựng. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Thay đổi tư duy, phương pháp, cách làm
Bộ trưởng đặc biệt đánh giá cao sự thay đổi tư duy và những phương pháp, cách làm mới để người dân có cơ hội “an cư lạc nghiệp”.
Một là, thành lập Ban Chỉ đạo từ Trung ương đến xã, phường: Ở Trung ương, Ban Chỉ đạo do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban; ở địa phương do Bí thư cấp ủy làm Trưởng ban. Định kỳ hàng tháng, tổ chức giao ban toàn quốc để thống nhất chỉ đạo, nhất là giải quyết, khắc phục các khó khăn, vướng mắc. Ban Chỉ đạo Trung ương và các địa phương đã rất chủ động, sáng tạo trong lãnh đạo, chỉ đạo đem lại kết quả thiết thực.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung giới thiệu với Thủ tướng và các đại biểu một số mô hình nhà đã được xây dựng. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Hai là, thay vì từng ngành, từng cấp tự vận động, tự quản lý, tự triển khai, thì đã dồn tổng lực các nguồn lực của tất cả các cấp, các ngành vào một chương trình để tránh dàn trải, manh mún. Trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, đồng thời huy động mọi nguồn lực xã hội cho công tác xóa nhà tạm, nhà dột nát.
Ba là, đề cao tinh thần tự lực, tự cường của các địa phương; phân các địa phương thành 4 nhóm (nhóm phát triển, nhóm khá, nhóm khó khăn, nhóm nghèo) để có cơ chế huy động hỗ trợ phù hợp.
Bốn là, sử dụng một phần nguồn lực Nhà nước đầu tư cho chương trình, như cho phép sử dụng ngân sách tiết kiệm chi thường xuyên, ngân sách vượt thu để hỗ trợ; cho phép các địa phương chủ động ứng kinh phí để triển khai trước bảo đảm tiến độ đề ra.
Theo quy định tại Điều 59 Hiến pháp: “Tạo điều kiện để mọi người có chỗ ở là trách nhiệm của Nhà nước”.
Năm là, phát huy tính tự lực, tự cường, vai trò của người dân và gia đình; huy động sự chung tay góp sức, đồng lòng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, người dân, lan tỏa rộng khắp trong xã hội, cộng đồng theo phương châm xuyên suốt là “Ai có gì góp nấy, người có sức góp sức, người có của góp của, ai có nhiều góp nhiều, ai có ít góp ít”, miễn là cùng đi chung trên 1 con đường, 1 mục tiêu cao cả và thiêng liêng: “Vì mái ấm cho đồng bào tôi”.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung phấn khởi chia sẻ: “Sau 1 năm 4 tháng 13 ngày kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ phát động Phong trào thi đua tại Hòa Bình và sau 10 tháng 21 ngày tổ chức Chương trình thi đua cao điểm 450 ngày đêm với chủ đề “Mái ấm cho đồng bào tôi” tại Thủ đô Hà Nội, hôm nay, Ban Chỉ đạo Trung ương, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương xin trân trọng báo cáo trước Đảng, trước đồng bào, đồng chí, chiến sỹ trong cả nước và bạn bè quốc tế rằng: “Việt Nam đã cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước”, về đích sớm trước 5 năm 4 tháng so với mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 42”.
Công trình quốc gia đặc biệt
Theo thống kê của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, cả nước đã xóa 334.234 căn nhà tạm, nhà dột nát, nhà không bảo đảm 3 cứng.
Gần 50 nghìn tỷ đồng đã được huy động, trong đó 24.761,596 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương (Nhà nước đã cho phép sử dụng 5% tiết kiệm chi thường xuyên năm 2024 là 5.074 tỷ đồng và 1.940 tỷ đồng từ nguồn vượt thu để hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng và thân nhân liệt sỹ).
Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu thăm quan gian trưng bày sản phẩm đặc trưng vùng đồng bào DTTS và miền núi trưng bày tại Hội nghị. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Nhiều địa phương đã chủ động, sáng tạo huy động nguồn lực hỗ trợ cao hơn mức hỗ trợ chung theo quy định của Trung ương, như: Tuyên Quang, Thanh Hóa hỗ trợ 80 triệu đồng, Hà Nam hỗ trợ 120 triệu đồng đối với hộ xây mới…
Khoảng 60% hộ gia đình được hỗ trợ đã tự huy động nguồn lực để xây dựng, sửa chữa cao hơn mức hỗ trợ chung của chương trình.
Trong hơn 1 năm đã huy động hơn 2,7 triệu ngày công lao động với 454 nghìn lượt người tham gia hỗ trợ người dân.
Kết quả này khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước trong việc hỗ trợ để người dân có nhà ở ổn định, an toàn “an cư để lạc nghiệp”. Thành tựu này khẳng định chính sách ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa, chính sách xã hội gắn liền bảo đảm quyền cơ bản của người dân; khẳng định Việt Nam luôn đi đầu trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Đây cũng là hiện thực lời cam kết của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị thượng đỉnh các nước G20 ngày 18/11/2024 tại Brasil, khi Việt Nam được mời tham gia là thành viên sáng lập Liên minh toàn cầu chống đói nghèo.
“Chương trình và Phong trào thi đua xóa nhà tạm, nhà dột nát là “Công trình Quốc gia đặc biệt”, “Công trình của ý Đảng, lòng Dân”, thiết thực góp phần chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, người đứng đầu Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu thăm quan gian trưng bày sản phẩm đặc trưng vùng đồng bào DTTS và miền núi trưng bày tại Hội nghị. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Tự hào với những thành tựu đạt được, nhưng Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cũng lưu ý: Kết quả mới là cơ bản, đây mới chỉ là bước khởi đầu của hành trình tiến tới xóa bỏ hoàn toàn hộ nghèo đa chiều. Thời gian tới chúng ta còn rất nhiều việc phải làm.
Ban Chỉ đạo Trung ương xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi toàn quốc đề nghị các cấp, các ngành, địa phương cần tiếp tục thực hiện tốt các chính sách xã hội, phát huy mọi tiềm năng, sáng tạo của Nhân dân, hướng tới xây dựng lưới an sinh xã hội đa chiều, bao trùm, bền vững, toàn dân.
Các địa phương tiếp tục rà soát, huy động nguồn lực hỗ trợ xóa toàn bộ số nhà còn lại ngoài số liệu đã đăng ký chốt với Trung ương và số nhà phát sinh tiến tới xóa hoàn toàn nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn trong tháng 6/2025.
Đặc biệt, cần tiếp tục chăm lo, hỗ trợ để các hộ không chỉ “an cư”, mà phải “lạc nghiệp”, có công ăn, việc làm, sinh kế, thu nhập để nhanh chóng vươn lên thoát nghèo, “không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Qua Chương trình và Phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc nhất là sự tiên phong, trách nhiệm, hiệu quả cao của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, ngành Ngân hàng, của nhiều địa phương và các Tập đoàn, doanh nghiệp...
Điển hình như Bộ Quốc phòng đã hỗ trợ gần 1.000 tỷ đồng, huy động hơn 140.980 lượt cán bộ, chiến sĩ, dân quân với 414.526 ngày công và 62.916 lượt phương tiện.
Bộ Công an đã hỗ trợ trên 790 tỷ đồng, huy động hơn 27.400 lượt cán bộ, Công an nhân dân với 534.000 ngày công và hỗ trợ nguyên vật liêu xây dựng.
Ngành Ngân hàng đã hỗ trợ khoảng 1.800 tỷ đồng. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã huy động thông qua Quỹ “Vì người nghèo” Trung ương hơn 125,88 tỷ đồng…
Để ghi nhận, biểu dương thành tích đạt được trong đợt thi đua này, Nhà nước tặng thưởng nhiều Huân chương Lao động hạng Ba, Thủ tướng Chính phủ tặng nhiều Bằng khen; các Bộ trưởng quyết định tặng Bằng khen cho các tập thể, cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc.
