Vui cũng phải có văn hoá

Nhiều trò chơi quá “bựa” 

Chiều 27/7 vừa qua, tại bãi biển Cửa Lò, sau khi chơi xong 4 trò chơi do đơn vị tổ chức sự kiện đưa ra, một nhóm du khách tiếp tục chơi thêm 2 trò chơi nữa, trong đó có trò tiếp nước biển.

Vật dụng tiếp nước ban đầu là áo phông, khăn, mũ… Tiếp đó có yêu cầu “cởi áo ngực” để tiếp nước biển cho đồng đội. Lúc đầu chỉ có một người chơi cởi áo ngực. Sau đó một người trong nhóm du khách có vẻ là người thuộc công ty hô lớn "thưởng nóng 200 nghìn đồng". Khi cuộc thi vào đoạn nước rút, có thêm một số người nữa cởi áo ngực. Trong thời điểm diễn ra trò chơi, trên bãi biển có rất nhiều du khách và trẻ nhỏ.

Tất nhiên, khi bị “tuýt còi” cùng với phản ứng dữ dội từ dư luận, người chơi trong video gây nhức mắt tại Cửa Lò đã lên tiếng xin lỗi. Nhưng tồn tại sự thật đáng buồn là những vụ việc như xảy ra ở Cửa Lò không phải thiểu số. Những trò chơi tập thể (teambuilding) có hơi hướng dung tục, phản cảm xuất hiện ngày càng nhiều.

Như trò dưa chuột dập tắt nến, những người đàn ông (và đôi khi cả phụ nữ) đeo sợi dây buộc quả dưa chuột giữa 2 chân, dùng cơ thể để đung đưa trái dưa chuột dập tắt ngọn nến bên dưới. Hay trò bú bia, thường là phụ nữ, kẹp bình sữa chứa bia ở nách, gần với ngực, để đàn ông bú bình bia đó mà cả 2 không được dùng tay. Rồi trò hít đất đôi, phụ nữ nằm dưới, đàn ông chống tay nằm trên và thực hiện động tác hít đất trên người phụ nữ.

Team building về bản chất là hoạt động nên tổ chức ở các công ty, cơ quan. Bởi nó sẽ xóa đi khoảng cách của các nhân viên, tạo ra sự gắn kết, kỷ niệm đẹp cũng như nhiều ý nghĩa khác qua mỗi trò chơi tập thể.

Thế nhưng, chỉ cần tìm kiếm trên Google, chúng ta cũng thấy hàng loạt trang web giới thiệu, hướng dẫn cách chơi những trò phản cảm như vậy, cùng với video minh hoạ những người đã chơi.

Chúng ta từng phải chơi hoặc chứng kiến những trò chơi tập thể có tính tương tác giữa nam và nữ như thế. Nếu thế hệ trước tăng tính đoàn kết bằng những trò chơi có tính thể thao, kéo co, nhảy bao bố, chạy tiếp sức... thì ngày nay, có vẻ như kho trò chơi tập thể đã cạn, nhiều anh quản trò chỉ biết dựa vào tính tục để gây cười, gây hoạt náo cho các trò chơi.

Nhìn họ chơi, không ít người lớn còn thấy đỏ mặt, bởi những động tác nhạy cảm, hơn nữa những động chạm trong quá trình chơi ấy cũng gây phiền toái cả cho chính người tham gia. Những điều này khiến chúng ta phải đặt ngược lại câu hỏi, mục đích thực sự của trò chơi là gì?

Vui cũng phải có văn hoá

Nhiều người bao biện, chơi trò gì, như thế nào là quyền cá nhân của họ và của cả tập thể ấy, miễn là không vi phạm pháp luật nên đừng phán xét. Nhưng trong phạm trù văn hoá, có những điều đã là luật bất thành văn, phải nhận thức rõ ràng ranh giới giữa văn hoá và phi văn hoá.

Bà Nguyễn Thùy Trang, Giám đốc công ty JOIE Travel VN cho rằng, team building phải đặt sự văn minh của tập thể lên đầu. Bởi lẽ, các hoạt động thiếu văn minh và sáng tạo không những khiến nhân viên chán ghét, ngại tham gia mà còn làm xấu đi hình ảnh công ty.

Chỉ xét trong vụ việc ở Cửa Lò nói trên, giữa chốn công cộng hàng nghìn du khách đang tắm, lại có không ít trẻ em thì hành động của họ đang xâm phạm đến không gian chung của mọi người. Phụ huynh sẽ giải thích như thế nào cho con họ về những người lớn trước mắt? Khi mà video cởi áo ngực múc nước được chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội nhận được vô vàn lời bình phẩm, thì câu chuyện kiểm soát hình ảnh cá nhân đã vượt khỏi một tập thể. Liệu người thân, bạn bè, gia đình của người chơi có hoàn toàn không bị liên quan, ảnh hưởng?

Không có lý do nào đủ thuyết phục để đem những chuyện vốn chỉ diễn ra riêng tư, ra một không gian công cộng với mục đích để vui cả! Những hậu quả từ văn hoá khó được đo lường bằng con số và hiếm khi nhìn thấy ngay lập tức. Tôi nghĩ về những người sếp đồng tình khi cho phép các nhà tổ chức team building như vậy. Tôi nghĩ về những nhân viên tham gia những trò chơi như thế...

Đó không chỉ là câu chuyện của trò chơi. Nhiều người không thích vẫn miễn cưỡng tham gia với lý do không muốn mình bị đánh quá là thiếu hoà đồng. Nhưng không chỉ dừng lại ở mức độ phản cảm, cũng không ít kẻ lợi dụng trò chơi này để cố tình động chạm đồng nghiệp. Các nạn nhân cũng khó lòng mà lên tiếng. Bởi “chỉ là trò chơi thôi mà”? Dường như họ quên mất mình là ai, làm gì và đang ở đâu!

Chính những điều ấy đã manh nha khởi nguồn, tiếp tay cho vấn nạn quấy rối nơi công sở. Thật nghịch lý khi mà chúng ta đang đấu tranh, xây dựng môi trường làm việc lành mạnh, không có quấy rối tình dục mà lại cổ suý những trò chơi chỉ cần nhìn là liên tưởng ngay đến những chuyện tình dục.

Có lẽ, đã đến lúc chúng ta phải cứng rắn khai tử những trò chơi có tính phản cảm như vậy. Chơi cũng phải có văn hoá, không thể tuỳ tiện!