Xây dựng nông thôn mới ở miền núi Quảng Ninh: Sức bật từ Nghị quyết 06

Động lực giảm nghèo

Thôn Bằng Anh, xã Tân Dân, TP. Hạ Long có 74 hộ, với 96% là đồng bào dân tộc Dao. Bằng Anh từng là một trong những thôn đặc biệt khó khăn của TP. Hạ Long, tỷ lệ nghèo còn cao. Nhưng đến năm 2022, thôn không còn hộ nghèo, 100% hộ đã xây dựng được nhà ở khang trang, sạch đẹp.

Ông Lý Tài Thông, Người có uy tín thôn Bằng Anh, phấn khởi cho biết: “Giờ nhiều hộ trong thôn đã có xe ô tô, phương tiện sản xuất hiện đại, thu nhập bình quân đạt trên 100 triệu đồng/người/năm. Nhiều chính sách thiết thực của tỉnh đã hỗ trợ người dân rất nhiều, tạo động lực vươn lên phát triển sản xuất và làm giàu”.

Một trong những động lực để thôn Bằng Anh bứt phá là nhờ cấp ủy Đảng, chính quyền xã Tân Dân, TP. Hạ Long triển khai hiệu quả Nghị quyết 06 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh gắn với thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025. Nghị quyết 06 là sự tiếp nối của Đề án “Nhiệm vụ và giải pháp đưa các xã, thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn, hoàn thành mục tiêu Chương trình 135 giai đoạn 2017 - 2020 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” theo Quyết định số 196/QĐ-UBND ngày 17/1/2017, nhưng đã cụ thể hóa mục tiêu của Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết Đại hội lần thứ XV của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh.

Theo đó, Nghị quyết 06 xác định 3 khâu đột phá: Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, kinh tế - xã hội đồng bộ theo hướng hiện đại; phát triển giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng lao động gắn với chuyển đổi cơ cấu lao động, thu nhập cho người dân trong vùng đồng bào DTTS, biên giới, hải đảo; tập trung vốn hóa các giá trị văn hóa bản địa, phát triển du lịch bản địa.

Triển khai Nghị quyết 06, tỉnh Quảng Ninh tập trung, ưu tiên dành nguồn lực rất lớn từ ngân sách, đồng thời huy động tổng thể các nguồn lực xã hội. Nhờ đó, những địa bàn khó khăn trên địa bàn tỉnh như thôn Bằng Anh của xã Tân Dân đã được đầu tư, hỗ trợ để phát triển bứt phá, nhất là trong giảm nghèo.

Cũng như thôn Bằng Anh, các địa bàn có đông đồng bào DTTS sinh sống, miền núi, biên giới, hải đảo của tỉnh Quảng Ninh nay đã “vắng bóng” hộ nghèo. Đến hết năm 2023, Quảng Ninh không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021 – 2025 của Trung ương. Thu nhập vùng đồng bào DTTS ở Quảng Ninh cao hơn 1,23 lần so với bình quân chung cả nước.

Sức bật cho nông thôn mới

Số liệu được đưa ra tại Hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết 06, đánh giá kết quả 3 năm thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2025 tổ chức ngày 10/4/2024 cho thấy, trong 3 năm (2021 - 2023) tỉnh đã huy động trên 114 ngàn tỷ đồng, trong đó ưu tiên đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông thúc đẩy liên kết vùng động lực với vùng khó khăn.

Cũng trong 3 năm qua, tỉnh đã đầu tư 18 công trình cấp nước tập trung trên địa bàn các xã trên lộ trình hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới (NTM), NTM nâng cao, kiểu mẫu; đầu tư nâng cấp 24 trường học, trong đó có 3 trường ở vùng đồng bào DTTS và miền núi được xây dựng theo tiêu chí chất lượng cao. Đến nay cơ bản 727/727 thôn có nhà văn hóa; 98/98 xã có Trung tâm thể thao hoặc sân tập thể thao...

Với sự đầu tư đó, hết năm 2023, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu xây dựng NTM ở cả ba cấp: tỉnh, huyện, xã để bước vào giai đoạn xây dựng NTM nâng cao và NTM kiểu mẫu. Huyện Đầm Hà và huyện Tiên Yên là hai địa phương đầu tiên của cả nước trong bộ tiêu chí quốc gia 2021 - 2025 đạt chuẩn NTM nâng cao; đặc biệt huyện Bình Liêu là huyện dân tộc miền núi, biên giới đầu tiên của cả nước đạt chuẩn NTM.

“Từ nay đến hết nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, toàn tỉnh nỗ lực củng cố thành quả xây dựng NTM, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân; hoàn thành 100% mục tiêu của Nghị quyết 06 và các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn; thực hiện đồng bộ các giải pháp để nâng cao thu nhập cho người dân vùng nông thôn, vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo theo cơ cấu nguồn thu nhập, phù hợp với lợi thế của từng địa bàn”, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Nguyễn Xuân Ký khẳng định.

Tại Hội nghị sơ kết tổ chức ngày 10/4/2024, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Y Vinh Tơr nhấn mạnh, những quyết tâm, cách làm và kết quả của Quảng Ninh trong triển khai Nghị quyết 06 là điển hình, hình mẫu để các cơ quan Trung ương, đặc biệt là Ủy ban Dân tộc, nghiên cứu, nhân rộng tại các địa phương đặc thù tự cân đối ngân sách như Quảng Ninh trong việc thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đối với địa bàn DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo.