Chủ tịch UBND xã Trung Lý kiêm Giám đốc Trung tâm HTCĐ, ông Ngân Văn Lon cho biết: Do địa bàn rộng, giao thông cách trở, nhiều lao động đi làm ăn xa khiến việc vận động người dân đến lớp gặp nhiều khó khăn. Nhận thức hạn chế khiến các mô hình “Cộng đồng học tập”, “Dòng họ học tập”, “Gia đình học tập” triển khai chưa đồng đều.
Lớp xóa mù chữ do Đồn Biên phòng Trung Lý phối hợp xã Trung Lý tổ chức, giúp đồng bào Mông tiếp cận con chữ và nâng cao dân trí.Trong thời gian qua, Trung tâm học tập cộng đồng (HTCĐ), đơn vị nòng cốt triển khai mô hình " xã hội học tập", đã chủ động tham mưu cấp ủy Đảng, chính quyền, phối hợp các đoàn thể và Đồn Biên phòng Trung Lý đẩy mạnh tuyên truyền, từng bước nâng cao nhận thức trong đồng bào DTTS về học chữ.
Năm 2023, xã đã mở 2 lớp xóa mù tại các bản Khằm II và Pa Búa, với hơn 100 học viên. Cùng với đó, Trung tâm khảo sát nhu cầu người dân ở các bản để mở lớp dạy nghề phù hợp, gắn học chữ với cải thiện sinh kế.
Theo ông Ngân Văn Lon: Khi người dân biết chữ, việc tuyên truyền kỹ thuật sản xuất, hướng dẫn làm kinh tế hộ sẽ thuận lợi hơn. Đây là điều kiện quan trọng để giảm nghèo bền vững.
Năm 2024, một lớp xóa mù mới được mở tại bản Tà Cóm cho 25 phụ nữ Mông, do Đại úy Hơ Văn Di, cán bộ Đồn Biên phòng Trung Lý trực tiếp giảng dạy. Sau một thời gian kiên trì “cầm tay chỉ chữ”, toàn bộ học viên đã đọc thông, viết thạo.
Chị Phàn Thị Dính, ngụ bản Tà Cóm, xã Trung Lý cho biết: "Ban ngày, mình đi làm nương, làm rẫy. Tối đến lên lớp để học chữ. Mình muốn học chữ để sau này nếu có điều kiện sẽ đi bán hàng. Có biết đọc, biết viết thì mới bán hàng được".
Cán bộ Đồn Biên phòng Trung Lý hướng dẫn học viên lớp xóa mù chữ tại xã Trung Lý viết chữ Đến nay, Đồn Biên phòng Trung Lý đã phối hợp mở 3 lớp xóa mù cho đồng bào Mông, với 30–35 học viên mỗi lớp, chủ yếu là phụ nữ. Dự kiến cuối năm sẽ tiếp tục khai giảng lớp mới tại bản Pa Búa và tiếp tục mở thêm các lớp vào đầu năm 2026.
Hiện tỷ lệ mù chữ của xã Trung Lý còn 2,41%. Thời gian tới, Trung tâm HTCĐ tiếp tục vận động người chưa biết chữ đi học; khuyến khích học viên mới biết chữ học lên lớp tiếp theo để tránh tái mù. Đồng thời, phối hợp các trường rà soát, cập nhật dữ liệu phổ cập giáo dục.
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn I: Từ 2021 đến 2025 cũng đã xác định việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, cán bộ khuyến học ở vùng khó là nhiệm vụ quan trọng.
Theo đó, nguồn lực đầu tư, hỗ trợ từ các nội dung, dự án thành phần của Chương trình thời gian qua, đã và đang tạo điều kiện để xã Trung Lý củng cố hoạt động của Trung tâm HTCĐ và mở rộng mô hình “xã hội học tập”.
Đặc biệt, từ Chương trình, lực lượng giáo viên, cán bộ khuyến học và bộ đội Biên phòng được hỗ trợ bồi dưỡng, cung cấp trang thiết bị dạy học, có thêm điều kiện nâng cao chất lượng các lớp xóa mù, hạn chế tái mù, gắn dạy chữ với hướng dẫn kỹ thuật sản xuất.
Tuy nhiên, theo Chủ tịch UBND xã Trung Lý Ngân Văn Lon, nguồn kinh phí còn hạn chế nên việc đào tạo nâng cao năng lực giáo viên và đầu tư cơ sở vật chất cho hoạt động xóa mù chưa đạt yêu cầu. Xã đang tiếp tục huy động nguồn lực xã hội hóa, để từng bước duy trì và phát triển hoạt động học tập cộng đồng theo hướng bền vững hơn.
