500 ngày đêm không ngủ: Hành trình đưa liệt sĩ trở về từ lòng núi đá
Tuyên Quang phấn đấu tìm kiếm, quy tập từ 600 đến 650 hài cốt liệt sĩ; đồng thời lấy mẫu ADN đối với 84 phần mộ chưa xác định danh tính.
Địa bàn trọng điểm
Trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Tuyên Quang là một trong những địa bàn trọng điểm của cả nước.
Tuyên Quang từng là chiến trường ác liệt trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc. Theo thống kê, trên tuyến biên giới của tỉnh có hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, song đến nay vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy hoặc chưa xác định được danh tính.
Đại tá Nguyễn Minh Khôi, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự (CHQS) tỉnh Tuyên Quang cho biết, địa phương đang tập trung triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Ông nhấn mạnh, đây không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng quân đội hay cơ quan chức năng mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đồng thời, đây cũng là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và sự tri ân các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Để thực hiện nhiệm vụ, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang đã tham mưu kiện toàn Ban Chỉ đạo 515, thành lập các tổ công tác chuyên trách, đồng thời đề nghị Quân khu 2 tăng cường lực lượng, phương tiện kỹ thuật. Quân số trực tiếp thực hiện nhiệm vụ được nâng từ 18 lên 67 cán bộ, chiến sĩ.
Theo mục tiêu đề ra, Tuyên Quang phấn đấu tìm kiếm, quy tập từ 600 đến 650 hài cốt liệt sĩ; đồng thời lấy mẫu ADN đối với 84 phần mộ chưa xác định danh tính. Đến giữa tháng 7/2026, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu 84/84 mộ theo kế hoạch.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã khảo sát nhiều khu vực trọng điểm như các điểm cao 685, 772, 1030, 1688 và nhiều địa bàn dọc tuyến biên giới. Qua đó, xác định 7 khu vực với 147 nguồn thông tin phục vụ công tác tìm kiếm.
Từ tháng 1/2026 đến nay, các lực lượng đã tìm kiếm trên diện tích gần 448 ha, đào đắp hơn 4.500 m3 đất đá, qua đó quy tập được 14 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ tập thể.
Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ: Gian nan giữa những điểm cao
Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Tuyên Quang không chỉ là nhiệm vụ đặc biệt mà còn là hành trình đầy gian nan giữa núi rừng biên giới.
Theo Đại tá Nguyễn Minh Khôi - Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ ngày càng ít và độ chính xác không cao. Nhiều đơn vị từng tham gia chiến đấu đã giải thể, hồ sơ, tài liệu không còn đầy đủ. Trong khi đó, nhân chứng chiến tranh ngày càng thưa vắng, khiến việc xác minh, khoanh vùng và xác định khu vực trọng điểm phục vụ tìm kiếm gặp nhiều khó khăn.
Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang cho biết, tại nhiều điểm cao từng diễn ra các trận đánh ác liệt, địa hình đã thay đổi đáng kể sau nhiều năm. Đặc biệt, cuối những năm 1980, tại một số khu vực quân địch từng chốt giữ, các trận địa cũ đã bị đánh sập bằng lượng lớn thuốc nổ sau khi rút quân. Điều này khiến nhiều hài cốt liệt sĩ có thể nằm sâu dưới các hào, hang đá, khe núi hoặc lớp đất đá sạt lở.
“Có những khu vực được xác định hài cốt liệt sĩ có thể nằm sâu từ 3 đến 4 mét dưới lớp đất đá. Địa hình chủ yếu là núi đá hiểm trở, độ dốc lớn nên rất khó đưa phương tiện cơ giới vào hỗ trợ. Phần lớn công việc vẫn phải dựa vào sức người”, Đại tá Nguyễn Minh Khôi chia sẻ.
Không chỉ đối mặt với địa hình phức tạp, lực lượng làm nhiệm vụ còn phải rà soát trong điều kiện bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh. Trước khi tổ chức tìm kiếm, nhiều khu vực phải được công binh rà phá để bảo đảm an toàn.
Bên cạnh đó, thời tiết vùng núi thường xuyên mưa lớn, sương mù, nguy cơ sạt lở cao cũng ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ nhiệm vụ. Dù vậy, cán bộ, chiến sĩ vẫn bám địa bàn, kiên trì lần theo từng nguồn tin, từng dấu vết với mong muốn không bỏ sót thông tin nào, sớm đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương và đồng đội.
