An yên cho người Đan Lai

Gỡ "nút thắt" cấp sổ hồng

Nhắc đến bản Búng, Co Phạt (xã Môn Sơn), người ta lại nghĩ ngay đến vùng đất đặc biệt khó khăn của tỉnh Nghệ An. Dẫu đã được thụ hưởng nhiều đầu tư từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: Từ 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719), thì vùng đất ấy, đến tận hôm nay vẫn chưa hết khó. Cái khó hiện hình ngay trên cung đường gần 20 km từ trung tâm xã đến các bản, lởm chởm và trơn trượt. Còn thủy trình theo dòng sông Giăng, thì không phải lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió.

Sống gần như biệt lập giữa Vườn Quốc gia Pù Mát, cuộc sống người dân Đan Lai đối diện với muôn vàn khó khăn, bất cập. Một trong những điều bất cập nhất, ảnh hưởng đến quá trình an cư của đồng bào, chính là việc họ chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Dù rằng, người Đan Lai đã định cư nơi đây từ rất lâu, trước cả thời điểm quy hoạch Vườn Quốc gia Pù Mát được công bố. Nhưng khi tiến hành khoanh rừng, quy hoạch Vườn Quốc gia Pù Mát, người ta đã “ôm” luôn khoảng không gian sinh sống của người Đan Lai, dẫn đến những chồng chéo trong việc cấp đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hỗ trợ xây dựng nhà ở.

Để tháo gỡ khó khăn này, các cấp ngành từ tỉnh đến xã đã vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm. Đích thân Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hồ Vinh đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan khẩn trương đo đạc, lập quy hoạch, đề nghị đưa diện tích người Đan Lai đang sinh sống ra khỏi quy hoạch Vườn Quốc gia Pù Mát… đến việc lấy kinh phí ở đâu để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.

Và rồi, lần đầu tiên trong lịch sử của một tộc người, người Đan Lai ở các bản Búng và Cò Phạt đã chạm đến tài sản giá trị của đời mình, là những Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 

Trong chuyến khảo sát, kiểm tra tình hình hỗ trợ xóa nhà tạm và nhà dột nát, Phó Bí thư Tỉnh ủy Võ Thị Minh Sinh cùng quyền địa phương đã trao 231 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại bản Co Phạt và 224 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại bản Búng. Tổng diện tích đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng khoảng 360 ha (gồm cả đất ở và đất nông nghiệp).

Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát

Song hành cùng với thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các cấp ngành đã chung tay trên hành trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cho người dân. Trên tinh thần hỗ trợ tối đa để người dân có nhà ở đảm bảo, UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND huyện Con Cuông (cũ) và ngay cả xã Môn Sơn phải bằng mọi cách, khắc phục khó khăn, xóa nhà tạm, nhà dột cho đồng bào.

Để có mặt bằng thi công, lãnh đạo huyện Con Cuông (cũ), đã chỉ đạo và trực tiếp cùng cán bộ, đảng viên xã Môn Sơn trước thời điểm sáp nhập, phối hợp cùng các lực lượng tại chỗ cắt rừng, vượt suối vào các bản Búng và Co Phạt cùng bà con Đan Lai dỡ nhà cũ, san nền, xây móng.

Ông Vi Văn Bạch, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ xã Môn Sơn kể lại: Xã đã huy động tổng lực lực lượng ở địa phương trong Ngày hội Dựng nhà. Mọi người đều xem đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng, nên đã không nề hà khó khăn, thách thức gì.

Và rồi, từ sự đăng ký nhu cầu hỗ trợ làm mới và sửa chữa nhà ở của người dân, từ những ngày công của các lực lượng tham gia… 78 ngôi nhà (xây mới 58 căn nhà, sửa chữa 20 căn nhà) kín trên, bền dưới đã hoàn thành; khang trang, đẹp đẽ.

Trong đó, bản Co Phạt có 41 nhà, bản khe Búng có 37 nhà; mỗi căn nhà xây mới có mẫu diện tích 50 m2 với kinh phí hỗ trợ 90 triệu đồng, và nhà sửa chữa có kinh phí hỗ trợ 45 triệu đồng.

Ông Vi Văn Bạch, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ xã Môn Sơn cho biết: Đến ngày 31/7, toàn bộ 78 ngôi nhà của người Đan Lai đã được đưa vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, ổn định cuộc sống cho người dân. Chúng tôi cũng vui lây với bà con, nhẹ nhõm hơn phần nào trách nhiệm của mình.

Hôm nay, nhìn từ trên đỉnh đồi, bản làng người Đan Lai như khoác áo mới. Lấp lóa sau những màu xanh sẫm của núi rừng là những nóc nhà sơn màu xanh, đỏ của người dân vừa được dựng nên; như một bằng chứng hiện hữu về một chốn an cư mới giữa đại ngàn.

Đón khách trong căn nhà vừa mới sửa chữa xong, anh La Văn Bốn - bản Co Phạt xã Môn Sơn rạng rỡ: Mình rất vui vì đã được cấp trên quan tâm, hỗ trợ để sửa chữa lại căn nhà. Nay, trời mưa gió, không còn lo dột nữa, yên tâm lắm.

Chị La Thị Thúy, cũng ở bản Co Phạt hồ hởi: Nhà tôi được hỗ trợ xây dựng mới hoàn toàn. Chính quyền xã, các chú Công an, Bộ đội cùng tham gia cả đó. Từ ngày dọn vào nhà mới ở, ai cũng vui.

Niềm vui an yên trong những ngôi nhà mới của đồng bào Đan Lai, cứ thế nhen lên từ nhà nọ đến nhà kia, từ bản trong ra bản ngoài. Trong niềm rộn rã ấy, là bao câu chuyện làm ăn, bao dự định mới mẻ sẽ được thực hiện trong nay mai, vì một cuộc sống ổn định và phát triển.