Bắc Giang: Xây dựng nhiều chính sách hỗ trợ để phát triển sản phẩm OCOP bền vững

Nâng tầm giá trị nông sản

Bắc Giang là một trong những tỉnh có nhiều sản phẩm OCOP của khu vực miền núi phía Bắc và cả nước. Giai đoạn 2021-2025, xác định Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là đòn bẩy phát triển kinh tế gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh Bắc Giang đã và đang tập trung phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm, nâng cao giá trị nông sản.

Bằng các giải pháp xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu linh hoạt, có thể nhận thấy, thị trường tiêu thụ các sản phẩm nông sản, sản phẩm OCOP của tỉnh ngày càng mở rộng, tăng hiệu quả sản xuất, kinh doanh; tác động tích cực vào quá trình xây dựng nông thôn mới (NTM) của tỉnh, đồng thời nâng cao vị thế của nông sản Bắc Giang trên thị trường trong nước và xuất khẩu.

Tính đến hết tháng 5/2025 tỉnh Bắc Giang có 419 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó có 01 sản phẩm 5 sao, 21 sản phẩm 4 sao, 397 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm được công nhận OCOP cơ bản mang tính đặc trưng, phát huy tối đa lợi thế, tiềm năng của mỗi địa phương như: Vải thiều Lục Ngạn, vải sớm Phúc Hòa, mỳ Chũ, gà đồi Yên Thế, rượu Vân, cam Lục Ngạn.... Trong đó, nhiều sản phẩm áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến như: VietGAP, Global GAP, HACCP...

Một số sản phẩm nông sản, sản phẩm OCOP thế mạnh của tỉnh có khả năng đáp ứng yêu cầu sản xuất lớn và đã có hoạt động xuất khẩu trực tiếp sang các thị trường khó tính như: Sản phẩm của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu VIFOCO xuất sang thị trường Hàn Quốc; các sản phẩm của Công ty cổ phần XNK thực phẩm Toàn Cầu xuất khẩu sang thị trường EU...

Đơn cử tại huyện Yên Thế, toàn huyện Yên Thế có 52 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó có 48 sản phẩm đạt 3 sao và và 04 sản phẩm 4 sao. Việc thực hiện Chương trình OCOP đã phát huy được tiềm năng, lợi thế của các sản phẩm nông sản đặc trưng, hình thành các vùng sản xuất nông sản hàng hóa tập trung, chuyên canh. 

Trên địa bàn huyện đã hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, chăn nuôi gà đồi tập trung với quy mô lớn điển hình như: HTX Thân Trường, HTX sản xuất kinh doanh và dịch vụ nông nghiệp Thiên Phú, HTX Nông nghiệp Cao Lan,... được kết nối và tiêu thụ trong toàn bộ chuỗi Hệ thống siêu thị BigC (Go!) và các hệ thống gian hàng OCOP của tỉnh Bắc Giang.

Ông Nguyễn Văn Đông, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Yên Thế cho biết: Để tổ chức triển khai thực hiện chương trình OCOP trên địa bàn, huyện đã tập trung lồng ghép các nguồn lực, hỗ trợ các chủ thể phát triển các sản phẩm, từng bước hình thành liên kết theo chuỗi giá trị, liên kết giữa người dân với doanh nghiệp, hợp tác xã, nâng cao giá trị nông sản. Chương trình OCOP cũng đã góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Hỗ trợ để sản phẩm OCOP vươn xa

Để tiếp tục đưa sản phẩm vươn xa, tỉnh Bắc Giang đã ban hành nhiều chính sách phát triển Chương trình OCOP theo chiều sâu, hiệu quả và bền vững. Tỉnh Bắc Giang đã chú trọng triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, thúc đẩy tiêu dùng sản phẩm OCOP gắn với thị trường du lịch, hỗ trợ chủ thể xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu tập thể, thiết kế mới hoặc nâng cấp mẫu mã, bao bì, hỗ trợ ứng dụng thương mại điện tử để quảng bá, tiếp thị sản phẩm…

Đặc biệt, để hỗ trợ phát triển các sản phẩm OCOP, ngày 13/12/2023 HĐND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Nghị quyết số 67/2023/NQ-HĐND quy định chính sách khuyến khích phát triển sản phẩm OCOP trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, giai đoạn 2024 - 2025.

Điều kiện hỗ trợ là các tổ chức, cá nhân có sản phẩm hàng hóa và dịch vụ được cấp có thẩm quyết định công nhận sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Theo đó, đối với sản phẩm hàng hóa và dịch vụ tham gia đánh giá, phân hạng lần đầu được hỗ trợ 50 triệu đồng/sản phẩm đạt 3 sao, 150 triệu đồng/sản phẩm đạt 4 sao, 300 triệu đồng/sản phẩm đạt 5 sao…

Đây là nguồn khích lệ người dân khai thác các lợi thế của địa phương, không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, thúc đẩy phát triển nhiều sản phẩm OCOP có giá trị cao và để bù đắp được một phần chi phí trong quá trình sản xuất.

Theo ông Nguyễn Văn Luy, Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang: Thời gian qua, tỉnh Bắc Giang đã có nhiều giải pháp để phát triển sản phẩm OCOP. Các chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm, xúc tiến thương mại, triển lãm đã góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, khơi dậy tiềm năng, lợi thế to lớn của các địa phương, góp phần nâng cao giá trị nông sản, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân nông thôn.

Gỡ khó để phát triển sản phẩm OCOP bền vững

Với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, sự vào cuộc của các sở, ngành, địa phương và sự nỗ lực của các chủ thể, Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã tác động mạnh mẽ, có sức lan tỏa lớn, khơi dậy tiềm năng sản xuất, mở ra cơ hội phát triển, gia tăng giá trị nhiều loại sản phẩm đặc trưng của các địa phương.

Tuy vậy, trong quá trình xây dựng sản phẩm OCOP còn gặp một số khó khăn, vướng mắc về thủ tục, quy trình công nhận sản phẩm OCOP, nội dung hỗ trợ phát triển sản phẩm phụ thuộc vào nguồn kinh phí của các huyện, kinh phí để sản phẩm nâng hạng lớn trong khi việc tiếp cận vốn ưu đãi còn hạn chế.

Ông Đỗ Văn Huy - Trưởng phòng Nghiệp vụ, Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang cho biết: Để được công nhận sản phẩm OCOP, các chủ thể phải đạt được nhiều chỉ tiêu, tiêu chí khó, cả định tính và định lượng. Thậm chí có một số chỉ tiêu vượt ngoài khả năng của chủ thể, như: Bảo vệ, bảo tồn các di sản văn hóa, thiên nhiên, đa dạng sinh học liên quan đến sản phẩm dịch vụ du lịch; sở hữu trí tuệ… Do đó, việc đánh giá, chấm điểm đối với nhóm sản phẩm này thường có chênh lệch điểm số lớn hơn các nhóm sản phẩm khác.

Bên cạnh đó, nguồn nguyên liệu chưa ổn định, sản phẩm mang tính chất thời vụ, việc sản xuất đôi khi phụ thuộc vào thời tiết và các yếu tố ngoại cảnh tác động. Mẫu bao bì sản phẩm còn đơn giản, chưa phong phú, hấp dẫn là một trong những nguyên nhân khiến các chủ thể phát triển sản phẩm chưa bền vững.

Mặt khác, việc được công nhận sản phẩm OCOP mới là bước đầu, sau công nhận, một sản phẩm OCOP muốn phát triển bền vững phải đáp ứng được yêu cầu ngày càng khắt khe và sức cạnh tranh gay gắt trên thị trường.

"Để đảm bảo giữ vững và nâng cao tiêu chí sản phẩm OCOP, cấp uỷ, chính quyền các cấp quán triệt sâu sắc tầm quan trọng và ý nghĩa của Chương trình OCOP, xác định đây là nhiệm vụ và giải pháp quan trọng trong triển khai thực hiện Chương trình OCOP nói riêng và phát triển kinh tế xã hội nói chung",  ông Đỗ Văn Huy cho biết.