Bánh A Yớh - “Lương khô” của đồng bào vùng Trường Sơn
Từ gạo nếp, mè và muối, đồng bào Cơ Tu, Bru Vân Kiều ở vùng Trường Sơn làm nên bánh A Yớh dẻo thơm. Loại bánh truyền thống này thường xuất hiện trong các dịp lễ, Tết và được người dân mang theo khi đi rừng, làm nương rẫy.
Đồng bào dùng cối gỗ để giã bánh. Nguyên liệu làm bánh khá giản dị, gồm gạo nếp, mè đen (vừng đen) hoặc mè trắng và muối hạt.
Trong các dịp cúng tổ tiên, lễ cưới, mừng mùa hay Tết Nguyên đán, đồng bào Cơ Tu, Bru Vân Kiều ở vùng Trường Sơn thường làm nhiều loại bánh truyền thống, trong đó có bánh A Yớh.
Nguyên liệu làm bánh khá đơn giản, gồm gạo nếp, mè đen hoặc mè trắng và muối hạt. Dụng cụ quan trọng nhất là chiếc cối gỗ dùng để giã nếp.
Công việc làm bánh thường do phụ nữ đảm nhiệm. Gạo nếp được đồ chín thành xôi, trong khi mè trộn với muối rồi rang thơm.
Sau đó, xôi được cho vào cối giã cùng mè. Người làm bánh phải giã đều và liên tục cho đến khi hạt nếp nhuyễn, quyện với mè thành khối dẻo, thơm.
Bánh A Yớh có thể ăn ngay sau khi làm, dùng kèm thịt nướng hoặc rau rừng. Nhờ dễ bảo quản và thuận tiện mang theo, bánh còn được người dân sử dụng khi đi rừng, làm nương rẫy hoặc trong những chuyến đi xa.
Với đồng bào vùng Trường Sơn, bánh A Yớh không chỉ là món ăn trong các dịp lễ, Tết mà còn gắn với đời sống lao động thường ngày. Bởi vậy, loại bánh này được ví như “lương khô của đại ngàn”.
Cùng với nhiều món ăn được chế biến từ sản vật địa phương, bánh A Yớh góp phần thể hiện nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực của đồng bào Cơ Tu, Bru Vân Kiều ở vùng Trường Sơn.
