Đồng bào Cơ Ho kể chuyện văn hóa qua ẩm thực
Cơm lam, canh thụt, gà nướng, thịt nướng ống tre đến những món chế biến từ bắp, ẩm thực của người Cơ Ho ở Lâm Đồng lưu giữ cách ăn, cách nấu gắn với đời sống cộng đồng.
Câu chuyện từ bếp lửa của đồng bào Cơ Ho
Ẩm thực của đồng bào Cơ Ho bắt đầu từ những nguyên liệu gần gũi với cuộc sống. Gạo nếp được nấu trong ống tre thành cơm lam, dẻo thơm, đượm hương nứa. Gà, thịt được ướp gia vị núi rừng rồi nướng trên than hồng. Rượu cần ủ bằng men lá thường xuất hiện trong những dịp lễ hội, gặp gỡ và sinh hoạt cộng đồng...
Giữa những món ăn ấy, canh thụt tạo dấu ấn từ chính cách chế biến. Rau rừng, măng, thịt, cá suối và các nguyên liệu sẵn có được cho vào ống lồ ô, thụt nhuyễn, rồi nấu trên bếp lửa. Cách làm vừa tận dụng nguyên liệu địa phương, vừa tạo nên một món canh có hương vị riêng.
Người đến trải nghiệm không chỉ nếm một món canh, mà còn có thể quan sát cả quá trình chuẩn bị và chế biến.
Cùng với canh thụt, cơm lam, gà nướng, thịt nướng ống tre và các món từ bắp có thể được giới thiệu trong một bữa ăn đời thường. Giá trị của ẩm thực Cơ Ho nằm không chỉ ở món ăn, mà còn ở cách cộng đồng sử dụng nguyên liệu và tổ chức bữa ăn.
Đưa bữa cơm vào hành trình bảo tồn
Ẩm thực chỉ thực sự được bảo tồn khi món ăn tiếp tục xuất hiện trong đời sống. Khi người lớn tuổi truyền lại cách chọn nguyên liệu, chế biến và nấu nướng cho lớp trẻ, những kinh nghiệm ấy được giữ bằng chính thực hành hằng ngày.
Bên cạnh đó, đưa bữa cơm truyền thống vào du lịch cộng đồng có thể tạo thêm không gian cho quá trình bảo tồn. Người dân vừa giới thiệu món ăn, vừa chia sẻ câu chuyện về nguyên liệu, cách nấu và tập quán gắn với bữa cơm. Từ đó, nguyên liệu địa phương có thêm đầu ra, người nắm giữ kỹ năng có thêm cơ hội tạo thu nhập.
Hướng đi này phù hợp với kế hoạch phát triển du lịch cộng đồng của Lâm Đồng. Thực hiện Đề án Phát triển du lịch cộng đồng Việt Nam, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 3271/KH-UBND ngày 15/3/2026, đề xuất xây dựng 24 điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn.
Lâm Đồng hiện có hơn 40 dân tộc cùng sinh sống, trong đó các dân tộc bản địa như Cơ Ho, Mạ, Mnông, Chăm… lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc. Trong bức tranh ấy, ẩm thực là một phần giá trị văn hóa đặc sắc của người Cơ Ho.
Khi được đưa vào trải nghiệm du lịch một cách phù hợp, ẩm thực không chỉ làm phong phú sản phẩm du lịch mà còn tạo thêm không gian để những giá trị truyền thống tiếp tục được thực hành, trao truyền và tạo sinh kế cho cộng đồng.
