Bưởi Múc dán tem, nông dân vùng cao thu hàng trăm triệu đồng mỗi vụ
Bén rễ ở vùng đất ven sông Hồng hơn 40 năm, bưởi Múc nay trở thành đặc sản của vùng đất Bảo Thắng (Lào Cai), mang về cho nông dân hàng trăm triệu đồng mỗi vụ.
Vị ngọt bưởi Múc từ vùng đất ven sông Hồng
Dọc vùng đất phù sa ven sông Hồng ở thôn Múc, xã Bảo Thắng, những vườn bưởi xanh mướt nối tiếp nhau. Đây được xem là cái nôi của giống bưởi Múc, loại quả đã gắn bó với người dân địa phương qua nhiều thế hệ.
Giống bưởi được người dân di thực từ Hưng Yên lên trồng tại thôn Múc từ nhiều năm trước. Qua thời gian, cây bưởi thích nghi với điều kiện khí hậu, đất đai địa phương và trở thành giống cây ăn quả đặc trưng của vùng.
Bưởi Múc có những đặc điểm riêng, như quả to, vỏ mỏng, cùi mỏng, mọng nước, tép bưởi ráo và vị ngọt thanh, dịu. Đặc biệt, những cây lâu năm thường cho quả ổn định, chất lượng tốt.
Nghiên cứu về giống bưởi Múc tại Bảo Thắng cũng cho thấy, đây là giống có khả năng sinh trưởng khỏe, năng suất và chất lượng quả cao.
Từ chỗ sản xuất chủ yếu trong các hộ gia đình, bưởi Múc từng bước được chuẩn hóa theo hướng hàng hóa. Năm 2017, bưởi Múc được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, tạo thêm cơ sở để xây dựng và bảo vệ thương hiệu sản phẩm.
Năm 2021, sản phẩm được nâng từ 3 sao lên 4 sao OCOP cấp tỉnh, trở thành một trong những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của Bảo Thắng.
Từ kinh nghiệm nhà vườn đến sản xuất an toàn
Giá trị của bưởi Múc không chỉ nằm ở giống cây và điều kiện tự nhiên, mà còn được tạo nên từ sự thay đổi trong cách sản xuất của người dân.
Tại vườn bưởi của gia đình anh Nguyễn Văn Tiến, thôn Múc, việc chăm sóc cây được thực hiện theo từng giai đoạn sinh trưởng. Người trồng phải chủ động từ khâu bón phân, tạo tán, điều tiết nước đến chăm sóc quả, nhằm bảo đảm cây phát triển cân đối, quả đạt chất lượng và mẫu mã đồng đều.
Trong giai đoạn quả phát triển, các nhà vườn chú trọng những biện pháp phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn. Bẫy dụ ruồi đục quả được sử dụng thay cho thuốc bảo vệ thực vật, vừa giảm chi phí, vừa giúp sản phẩm đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm.
Với diện tích khoảng 1 ha, vườn bưởi của anh Tiến cho sản lượng khoảng 15.000 quả mỗi năm, mang lại lợi nhuận hơn 200 triệu đồng. Những con số này cho thấy, cây bưởi không chỉ tạo ra sản phẩm đặc trưng, mà còn trở thành sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân trong vùng.
Không dừng ở những kinh nghiệm truyền thống, người trồng bưởi Múc đang từng bước tiếp cận phương pháp sản xuất khoa học hơn. Tưới nhỏ giọt, kiểm soát quy trình chăm sóc, sử dụng các biện pháp sinh học để hạn chế sâu bệnh là những hướng đi được địa phương khuyến khích nhằm giữ ổn định chất lượng vùng trồng.
Liên kết để mở rộng thị trường
Một trong những bước chuyển quan trọng của bưởi Múc là sự hình thành và phát triển của Hợp tác xã (HTX) Bưởi Múc. Từ sản xuất nhỏ lẻ, các hộ dân liên kết với nhau để thống nhất quy trình, kiểm soát chất lượng và từng bước xây dựng thị trường ổn định.
HTX hiện có 32 thành viên, liên kết và thu mua sản phẩm của người dân với vùng nguyên liệu khoảng 47 ha. Từ năm 2023 đến nay, doanh thu từ bán quả bưởi của HTX đạt khoảng 18 - 20 tỷ đồng/năm.
Mỗi quả bưởi đưa ra thị trường được gắn nhãn hiệu, tem truy xuất nguồn gốc và tem OCOP. Việc minh bạch thông tin sản phẩm không chỉ giúp người tiêu dùng nhận diện đúng thương hiệu bưởi Múc, mà còn nâng trách nhiệm của người sản xuất trong từng khâu chăm sóc, thu hái và tiêu thụ.
Theo bà Lưu Nguyệt Anh, Giám đốc HTX Bưởi Múc, đơn vị đang hướng tới đa dạng hóa sản phẩm, không chỉ tiêu thụ quả tươi mà còn phát triển các sản phẩm chế biến như trà bưởi, cùi bưởi khô. Đây được xem là hướng đi nhằm kéo dài thời gian bảo quản, tận dụng nguyên liệu và gia tăng giá trị cho quả bưởi.
Cùng với đó, việc đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử, mở rộng kết nối với hệ thống phân phối và tăng cường quảng bá trên nền tảng số đang giúp bưởi Múc vượt khỏi thị trường truyền thống. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa của xã Bảo Thắng.
Theo định hướng phát triển của địa phương, bưởi Múc tiếp tục được xác định là một trong những cây ăn quả đặc sản của xã. Năm 2026, xã Bảo Thắng có vùng cây ăn quả đặc sản khoảng 213 ha, trong đó bưởi Múc là sản phẩm tiêu biểu đã đạt OCOP 4 sao.
Từ một giống cây được đưa về trồng trên vùng đất ven sông Hồng, bưởi Múc đã hình thành một vùng sản xuất có thương hiệu. Chặng đường phía trước không chỉ là mở rộng đầu ra, mà còn đòi hỏi người trồng và HTX tiếp tục giữ vững chất lượng, ổn định vùng nguyên liệu, nâng tỷ lệ chế biến và xây dựng chuỗi liên kết bền vững.
Đó là nền tảng để vị ngọt đặc trưng của bưởi Múc có thể đi xa hơn trên thị trường nông sản.
