Cải cách hành chính đi cùng mở hướng mưu sinh
Chính quyền xã Minh Hợp (Nghệ An) đang lựa chọn một cách phục vụ rộng hơn: Đồng hành cùng người dân từ thủ tục hành chính đến sinh kế lâu dài.
Người dân không còn thấp thỏm chờ cán bộ
Trước cửa từng phòng làm việc của UBND xã Minh Hợp, số điện thoại của Chủ tịch UBND xã, lãnh đạo các bộ phận và cán bộ chuyên môn được dán công khai. Một chi tiết tưởng như rất nhỏ nhưng đang làm thay đổi cách người dân tiếp cận chính quyền.
Sáng 26/6, phần lớn cán bộ xã xuống cơ sở để thực hiện điều tra, đồng bộ dữ liệu đất đai. Trụ sở UBND xã chỉ còn một số bộ phận trực. Nếu như trước đây, nhiều người dân có thể phải ngồi chờ hàng giờ, thậm chí quay về vì không biết cán bộ đang công tác ở đâu, thì nay họ chỉ cần gọi điện trước để được hướng dẫn hoặc hẹn thời gian giải quyết.
Anh Nguyễn Ngọc Sơn, ở xóm Xuân Sơn, đến chứng thực hồ sơ. Cháu Hoàng Viết Tường, xóm Nam Tường, đến làm giấy khai sinh. Cả hai đều chủ động liên hệ với cán bộ phụ trách trước khi đến trụ sở nên mọi thủ tục diễn ra nhanh gọn, không còn tâm lý thấp thỏm chờ đợi như trước.
Theo ông Đinh Viết Hà - Chủ tịch UBND xã Minh Hợp, việc công khai số điện thoại không đơn thuần là thêm một kênh liên lạc, mà còn là cam kết về trách nhiệm phục vụ. Khi người dân có thể gọi trực tiếp cho cán bộ phụ trách, khoảng cách giữa chính quyền và người dân cũng được rút ngắn.
Tinh thần ấy tiếp tục được cụ thể hóa bằng mô hình "Ngày thứ Bảy vì dân". Mỗi tháng, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã bố trí cán bộ làm việc thêm vào ngày nghỉ để giải quyết hồ sơ cho người dân. Vào mùa thu hoạch mía - thời điểm bà con bận rộn nhất trong năm - lịch trực còn được tăng cường hoặc thông báo trước để người dân chủ động sắp xếp công việc.
Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Võ Đình Hậu cho biết, nhiều người dân ở các xóm xa chỉ có thể tranh thủ ngày nghỉ mới lên xã làm thủ tục. Vì vậy, những hồ sơ về chứng thực, hộ tịch, đất đai đủ điều kiện đều được ưu tiên tiếp nhận và giải quyết ngay trong ngày.
Theo ông Hậu, khó khăn hiện nay không còn nằm chủ yếu ở quy trình giải quyết thủ tục mà là khoảng cách số. Không ít người dân quên mật khẩu VNeID, chưa quen thao tác trên môi trường điện tử hoặc thiếu giấy tờ khi đến giao dịch.
Thay vì để người dân tự loay hoay, cán bộ xã trực tiếp cầm tay hướng dẫn từng bước, từ khôi phục tài khoản, cập nhật thông tin đến nộp hồ sơ trực tuyến. Có những thời điểm hệ thống dịch vụ công trực tuyến bị quá tải, cán bộ vẫn kiên trì hỗ trợ cho đến khi hồ sơ được tiếp nhận thành công.
Đó có thể chỉ là những việc rất nhỏ, nhưng lại là điều người dân cảm nhận rõ nhất về sự thay đổi của chính quyền. Cải cách hành chính, vì thế, không chỉ nằm ở những quy trình được rút ngắn mà còn ở thái độ sẵn sàng đồng hành với người dân trong từng việc cụ thể.
Cải cách hành chính đi cùng mở hướng phát triển kinh tế
Với Minh Hợp, phục vụ người dân không chỉ dừng lại ở việc giải quyết thủ tục nhanh hơn. Đó còn là sự trăn trở trong việc đi tìm lời giải cho bài toán sinh kế của người dân.
Là địa phương miền núi thấp với 14 trong số 32 xóm, bản có đông đồng bào dân tộc Thổ sinh sống, sinh kế của người dân vẫn chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Toàn xã hiện có hơn 4.400 ha mía, 910 ha keo, hơn 155 ha chè, gần 400 ha cao su cùng nhiều diện tích sắn và cây ăn quả.
Tuy nhiên, trước yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất, địa phương đang từng bước tìm hướng chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn.
Một trong những hướng đi được lựa chọn là phát triển cây dứa. Hiện xã đã có những diện tích trồng thử nghiệm và hơn 160 ha được người dân đăng ký chuyển đổi với đầu ra được doanh nghiệp cam kết bao tiêu.
Gia đình chị Trương Thị Long (ở xóm Xiểm), hiện canh tác 15 sào mía và 2 ha keo. Riêng cây mía mỗi năm mang lại nguồn thu gần 30 triệu đồng, góp phần ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, khi địa phương vận động chuyển đổi sang cây dứa ở những vùng sản xuất kém hiệu quả, chị cũng bắt đầu tính toán một hướng đi mới.
"Nếu cây dứa thực sự cho hiệu quả cao và đầu ra ổn định, gia đình tôi sẽ chuyển đổi một phần diện tích để tăng thu nhập", chị Long chia sẻ.
Cùng với chuyển đổi sản xuất, bài toán việc làm cũng được địa phương đặc biệt quan tâm.
Trong gần 12.000 người trong độ tuổi lao động, hơn 96% đã có việc làm, khoảng 70% có việc làm ổn định. Hơn 1.000 lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trên địa bàn với mức thu nhập từ 6 - 10 triệu đồng mỗi tháng, góp phần tạo nguồn thu nhập ổn định cho nhiều gia đình.
Đáng chú ý, xuất khẩu lao động đang trở thành một trong những động lực phát triển của địa phương. Hiện Minh Hợp có 1.265 lao động làm việc ở nước ngoài. Mỗi năm, khoảng 350 tỷ đồng kiều hối được gửi về quê hương.
Nguồn lực ấy không chỉ giúp nhiều gia đình xây dựng nhà cửa, nuôi con ăn học mà còn trở thành nguồn vốn để đầu tư sản xuất, mở rộng kinh doanh và tạo thêm việc làm ngay tại địa phương. Những ngôi nhà mới mọc lên, những mô hình kinh tế được hình thành từ đồng vốn tích lũy sau nhiều năm lao động nơi xứ người đang góp phần làm thay đổi diện mạo vùng quê miền núi.
Theo Chủ tịch UBND xã Đinh Viết Hà, trong giai đoạn tới, Minh Hợp sẽ tập trung vào 3 hướng ưu tiên: Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền và phát triển các ngành nông, lâm nghiệp chủ lực theo chuỗi liên kết, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân.
Đó cũng là cách địa phương nhìn nhận cải cách hành chính theo nghĩa rộng hơn. Một chính quyền phục vụ không chỉ giải quyết nhanh những hồ sơ trên bàn làm việc mà còn phải tạo dựng môi trường để người dân yên tâm sản xuất, có việc làm và có cơ hội nâng cao đời sống.
Từ những số điện thoại được dán ngay trước cửa phòng làm việc đến những buổi làm việc vào ngày nghỉ; từ việc cầm tay người dân hoàn thiện hồ sơ trực tuyến đến hành trình mở thêm những sinh kế mới trên đồng đất quê hương, Minh Hợp đang cho thấy cải cách hành chính không chỉ là câu chuyện của thủ tục.
Khi chính quyền lựa chọn đứng cùng người dân trong cả những câu chuyện mưu sinh, cải cách mới thực sự chạm đến mục tiêu cuối cùng: Xây dựng một nền hành chính gần dân, vì dân và tạo dựng niềm tin bằng những đổi thay cụ thể trong đời sống hằng ngày.
