Cần tự trang bị kiến thức bảo vệ trước thông tin xấu, độc trên không gian mạng

Tràn lan tin giả, tin xấu độc

Mới đây, ngày 5/9, trên không gian mạng, một số Clip của các đối tượng người nước ngoài có chứa nội dung xuyên tạc, bịa đặt về phong tục, tập quán và đời sống văn hóa của đồng bào DTTS tại xã Tả Van, tỉnh Lào Cai. Nội dung trong các Clip không chỉ sai sự thật, mà còn mang tính bôi nhọ, làm lệch lạc hình ảnh văn hóa của đồng bào các DTTS.

Hay như tại tỉnh Lâm Đồng, hồi đầu tháng 4/2025, Công an địa phương này, đã mời 4 người lên làm việc vì chia sẻ bài viết xuyên tạc việc sáp nhập đơn vị hành chính, bịa đặt rằng lực lượng Công an “hợp thức hóa thâm hụt ngân sách”.

Trước đó, một số tin giả lan tràn trên các trang mạng xã hội về Tập đoàn Vingroup, trong đó, một tin giả gây chấn động là cáo buộc Vingroup sắp “phá sản” vì gánh khoản nợ tới 800 ngàn tỷ đồng.

Nhưng trên thực tế, báo cáo tài chính hợp nhất cho thấy, tổng nợ vay của Tập đoàn này chỉ khoảng 283.000 tỷ đồng, hệ số nợ vay/vốn chủ sở hữu là 1,8 lần - một mức an toàn theo thông lệ quốc tế. Không dừng lại ở con số, các đối tượng còn quy chụp rằng ô tô, xe máy điện VinFast là “hàng Trung Quốc đội lốt Việt Nam”. Thậm chí, có tài khoản còn bịa đặt thông tin về chuyện người lao động của Vingroup “nghỉ việc hàng loạt”…

Theo chia sẻ của ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, tin giả tác động rất lớn đến kinh tế - xã hội, nhất là với doanh nghiệp vì khi có một thông tin chưa chính xác đưa ra về hoạt động, về ban lãnh đạo công ty, doanh nghiệp lập tức sẽ bị tác động từ người mua hàng, từ ngân hàng, của đối tác của doanh nghiệp.

Nếu như trước đây, những thông tin xấu độc thường ẩn náu trong các trang Web mờ ám, ít người truy cập, thì giờ đây, những thông tin dạng này đã dịch chuyển gần như hoàn toàn lên các trang mạng xã hội như Facebook, Tiktok, YouTube… và trở thành “mảnh đất màu mỡ”. Dù các nền tảng có cơ chế kiểm duyệt, song tốc độ phát tán của tin giả vượt xa khả năng xử lý.

Hành động có trách nhiệm trên không gian mạng

Liên quan đến Clip đăng tải thông tin xấu độc có liên quan đến đồng bào DTTS ở xã Tả Van, tỉnh Lào Cai, ngày 9/9, Công an tỉnh Lào Cai đã phối hợp với Công an xã Tả Van phát hiện, đấu tranh, xử lý nhóm người Trung Quốc có hành vi đăng tải thông tin xấu độc, sai sự thật trên không gian mạng.

Lực lượng chức năng đã mời những người liên quan về trụ sở Công an xã Tả Van để làm việc, đồng thời tiến hành các biện pháp nghiệp vụ nhằm xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Qua vụ việc này, Công an tỉnh Lào Cai khuyến cáo người dân, cần nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động phát hiện và kịp thời thông tin cho cơ quan Công an khi phát hiện các trường hợp đăng tải, chia sẻ nội dung sai sự thật, góp phần bảo vệ an ninh mạng, giữ gìn hình ảnh văn hóa, du lịch của tỉnh Lào Cai ngày càng trong sạch, an toàn và thân thiện.

Quay trở lại câu chuyện của Tập đoàn Vingroup, cách đây chỉ 3 ngày, Tập đoàn này đã quyết định khởi kiện 68 tổ chức và cá là chủ tài khoản trên TikTok, Facebook, Youtube… đã đăng tải và chia sẻ thông tin sai sự thật về tập đoàn này, từ tài chính, chất lượng sản phẩm, vấn đề pháp lý cho đến chuyện bịa đặt liên quan đến lãnh đạo.

Theo thông tin từ Tập đoàn Vingroup, chưa đầy 24 giờ sau khi tập đoàn này công bố khởi kiện, đã có 50 kênh, trang mạng xã hội chủ động gỡ Clip và các nội dung bịa đặt, xuyên tạc; một số khác gửi thư xin lỗi đến doanh nghiệp và các cơ quan chức năng.

Theo báo cáo của DataReportal, một trang Web cung cấp miễn phí các báo cáo và thông tin chi tiết về kỹ thuật số toàn cầu, được quản lý bởi công ty Kepios, giúp mọi người và tổ chức hiểu rõ hơn về xu hướng và hành vi trực tuyến, thì tính đến tháng 1/2025, Việt Nam có khoảng 79 triệu người dùng Internet và 76 triệu tài khoản mạng xã hội, như Facebook, Tiktok, Zalo, YouTube… 

Đây là lợi thế đối với công tác truyền thông, giáo dục, lan tỏa tri thức, nhưng cũng là nơi để các thế lực thù địch triệt để lợi dụng để gieo rắc tin giả, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Trước ma trận tin tức trên không gian mạng, mỗi cá nhân cần phân biệt, đâu là nguồn chính thống và đâu là nội dung không rõ nguồn gốc, chưa kiểm chứng. Khi có nền tảng hiểu biết vững vàng, người dân sẽ tự nhận diện và phản bác thông tin sai lệch. Từ đó, hành động có trách nhiệm để bảo vệ mình và cộng đồng, góp phần giữ gìn môi trường mạng trong sạch.