"Cây xóa nghèo" ở Co Hón
Giữa núi rừng Tây Bắc trùng điệp, khi cơn mưa đầu mùa rơi xuống sau những ngày khô hạn, là lúc bản Co Hón, xã Mường Lạn (Điện Biên) bước vào mùa thu hái chè.
Những đồi chè thức giấc sau mưa
Buổi sáng ở Co Hón bắt đầu rất sớm. Khi sương vẫn còn vương trên những tán lá, từng tốp người đã đeo gùi lên đồi. Những bàn tay thoăn thoắt lựa từng búp chè non, bỏ vào gùi sau lưng. Màu áo lao động thấp thoáng giữa màu xanh ngút mắt của nương chè tạo nên khung cảnh vừa bình dị vừa đẹp đến nao lòng.
Năm nay, do thời tiết diễn biến thất thường, mùa mưa đến muộn nên vụ chè cũng bắt đầu chậm hơn gần một tháng so với mọi năm. Thế nhưng, điều đó không làm giảm đi niềm vui của bà con.

“Chè năm nay ra búp đẹp, lá dày. Dù thu hoạch muộn nhưng ai cũng phấn khởi vì có thêm nguồn thu nhập cho gia đình”, chị Lò Thị Phiếng, người dân bản Co Hón phấn khởi chia sẻ.
Nhìn từ trên cao, những đồi chè trải dài như tấm thảm xanh mềm mại ôm lấy sườn núi. Xen giữa màu xanh ấy là tiếng cười nói râm ran của những người đang cần mẫn làm việc. Không khí lao động khiến vùng đất biên giới vốn yên bình trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết.
Chị Lò Thị Phiếng cho biết, đối với nhiều gia đình ở Co Hón, cây chè không chỉ là cây trồng, mà còn là “cây xóa nghèo”. Sau khi hoàn thành vụ cấy lúa, thời điểm nông nhàn cũng là lúc bà con tập trung cho việc thu hái chè.
"Công việc không quá nặng nhọc nhưng mang lại nguồn thu nhập ổn định. Mỗi lao động có thể hái khoảng 40 kg chè tươi mỗi ngày", chị Phiếng cho hay.
Cùng với đó, những cơ sở chế biến chè trên địa bàn thường xuyên tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương, với mức thu nhập khoảng 200 nghìn đồng/người/ngày.
Đối với nhiều hộ dân vùng cao, đây là khoản thu đáng kể, giúp trang trải sinh hoạt, mua sắm vật dụng gia đình và đầu tư cho con em đến trường.
Từ búp chè non đến sản phẩm mang hương vị núi rừng
Trước đây, không ít thanh niên phải đi làm thuê xa nhà để kiếm thêm thu nhập. Nay nhờ cây chè phát triển, nhiều người có thể ở lại quê hương, vừa chăm sóc gia đình, vừa có việc làm ổn định.
Anh Lò Văn Thương, Trưởng bản Co Hón, nhận xét: “Ngày trước bà con chỉ trông vào nương ngô, ruộng lúa. Giờ có thêm cây chè, cuộc sống đỡ vất vả hơn. Người trẻ cũng có thêm động lực bám bản, bám đất".
Câu chuyện ấy không chỉ diễn ra ở Co Hón, mà còn phản ánh hiệu quả của việc phát triển các loại cây trồng phù hợp điều kiện tự nhiên ở nhiều vùng đồng bào DTTS.

Để tạo ra những mẻ chè thơm ngon không hề đơn giản. Sau khi được thu hái, chè tươi phải trải qua nhiều công đoạn chế biến công phu như ốp tái, vò chè, tái chè và sấy khô. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm của người làm nghề.
Những chiếc máy sấy hoạt động liên tục. Hương chè lan tỏa khắp không gian. Từng mẻ chè khô sau khi hoàn thiện mang màu xanh ánh vàng đặc trưng, giữ được vị chát dịu nơi đầu lưỡi và hậu ngọt sâu lắng.
Theo các cơ sở sản xuất, để làm ra 1 tấn chè khô cần tới hơn 5 tấn chè tươi. Chính vì vậy, mỗi búp chè được thu hái đều chứa đựng công sức và sự cần mẫn của người dân vùng cao.
Hướng đi bền vững cho kinh tế vùng DTTS
Những năm gần đây, cùng với cây mắc ca, cà phê hay dược liệu, cây chè đang trở thành một trong những cây trồng mang lại giá trị kinh tế đáng kể cho nhiều địa phương miền núi.
Tại Điện Biên, ngoài những vùng chè Shan tuyết nổi tiếng ở Tủa Chùa, các vùng chè như Co Hón, đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.
Không chỉ tạo việc làm, cây chè còn góp phần giữ gìn đất đai, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững.
Nếu được đầu tư bài bản về kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, chè Co Hón hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương, góp phần nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS.

Chiều muộn, khi nắng vàng dần khuất sau những dãy núi, những gùi chè đầy ắp cũng lần lượt được đưa xuống chân đồi. Khuôn mặt ai nấy lấm tấm mồ hôi nhưng ánh lên niềm vui.
Giữa miền biên viễn Điện Biên, cây chè đang lặng lẽ "kể câu chuyện" về sự đổi thay. Từ những búp chè non mơn mởn trên đồi, những mùa vụ no ấm đang dần hiện hữu trong từng nếp nhà, từng bản làng.
Mùa chè Co Hón không chỉ mang hương thơm của núi rừng, mà còn mang theo niềm tin về một tương lai tươi sáng hơn cho đồng bào nơi phên giậu Tổ quốc.


![[Video] Đánh thức giá trị chè Shan tuyết - Hành trình đổi thay từ cộng đồng](https://vnn.1cdn.vn/2026/06/16/tra-shan.jpg)