Chương trình MTQG ở Thanh Hóa: Ưu tiên nguồn lực cho nhu cầu thiết yếu
Trưởng đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị tỉnh tập trung nguồn lực cho những nhu cầu thiết yếu, trực tiếp phục vụ đời sống người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Ngày 9/10, Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo do ông Hà Việt Quân - Chánh Văn phòng Quốc gia về Dân tộc và Miền núi, làm Trưởng đoàn, tiếp tục làm việc với tỉnh Thanh Hóa về việc triển khai Chương trình MTQG, tập trung rà soát khó khăn và đề xuất giải pháp tháo gỡ. Tham gia đoàn công tác có đại diện một số bộ, ngành.
Rà soát khó khăn từ thực tiễn cơ sở
Thanh Hóa có 78 xã thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó có 57 xã khu vực III, 17 xã khu vực II và 4 xã khu vực I. Toàn vùng có hơn 1,1 triệu người sinh sống, trong đó hơn 740.000 người là đồng bào DTTS.
Những năm qua, các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống người dân. Đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo tại vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh còn 3,81%; tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS là 5,1%.
Đối với Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025, Thanh Hóa được giao hơn 2.705 tỷ đồng. Trong đó, hơn 462,2 tỷ đồng được kéo dài sang năm 2026.
Đến thời điểm báo cáo, tỉnh đã giải ngân hơn 2.360 tỷ đồng, đạt 87,2% kế hoạch vốn Trung ương giao. Riêng nguồn vốn kéo dài sang năm 2026 mới giải ngân 111,5 tỷ đồng.
Theo tỉnh Thanh Hóa, một số chính sách còn vướng do điều kiện thực tế. Chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất gặp khó vì một số địa bàn thiếu quỹ đất hoặc người dân không còn nhu cầu, không đủ điều kiện thụ hưởng. Công tác đào tạo nghề cũng khó triển khai do số lượng người đủ điều kiện tham gia còn hạn chế.
Ở các dự án đầu tư, tiến độ bị ảnh hưởng bởi giải phóng mặt bằng, điều chỉnh hồ sơ thiết kế, thủ tục đầu tư và thời tiết, thiên tai.
Tại buổi làm việc, bà Vũ Thị Hương - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa, cùng đại diện các sở, ngành đã trao đổi về những khó khăn trong quá trình thực hiện chương trình, tập trung vào các chính sách thiết yếu đối với người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đại diện các sở Công thương, Nông nghiệp và Môi trường cũng nêu những khó khăn liên quan đến điện, nước sạch, việc làm và sinh kế. Một số bản chưa được tiếp cận điện lưới quốc gia; tại một số nơi, nguồn điện chưa ổn định. Việc đầu tư, quản lý và vận hành công trình cấp nước sạch ở địa bàn khó tiếp cận cũng còn nhiều vướng mắc.
Bên cạnh hạ tầng thiết yếu, đại diện Bộ Quốc phòng trao đổi về các chính sách hỗ trợ việc làm, sinh kế cho người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi thông qua các Chương trình MTQG. Đây cũng là nội dung cần được quan tâm để hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, cải thiện thu nhập và ổn định đời sống.
Ưu tiên nguồn lực cho nhu cầu thiết yếu
Đối với Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030, tổng kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn từ ngân sách Trung ương phân bổ cho Thanh Hóa là hơn 3.561 tỷ đồng, đã được giao chi tiết. Riêng năm 2026, tổng vốn ngân sách Trung ương bố trí cho chương trình tại tỉnh là hơn 510 tỷ đồng, gồm hơn 378,6 tỷ đồng vốn đầu tư và 131,65 tỷ đồng vốn sự nghiệp.
Kết luận buổi làm việc, ông Hà Việt Quân - Chánh Văn phòng Quốc gia về Dân tộc và Miền núi đề nghị tỉnh Thanh Hóa tiếp tục rà soát các chỉ tiêu còn hạn chế, chuẩn hóa số liệu sau sắp xếp đơn vị hành chính, xác định đúng đối tượng thụ hưởng và nhu cầu đầu tư ưu tiên.
Ông Quân lưu ý, tỉnh cần tập trung nguồn lực cho những nhu cầu thiết yếu, trực tiếp phục vụ đời sống người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi. Đối với nguồn vốn được kéo dài sang năm 2026, địa phương cần tăng cường chỉ đạo, đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân, bảo đảm sử dụng nguồn lực đúng mục đích, hiệu quả, hoàn thành nhiệm vụ theo thời hạn.
Đoàn công tác cũng đề nghị các sở, ngành, địa phương chủ động rà soát, làm rõ nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp xử lý theo thẩm quyền. Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan xem xét, tháo gỡ những kiến nghị thuộc thẩm quyền; đồng thời tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền đối với các vấn đề vượt thẩm quyền.
