Chương trình MTQG ở Xuân Chinh: Ưu tiên nhu cầu thiết yếu
Kiểm tra việc thực hiện Chương trình MTQG tại xã Xuân Chinh, Đoàn công tác Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị địa phương rà soát đúng địa bàn, đúng đối tượng. Đồng thời, đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn; trong đó, ưu tiên nước sinh hoạt và các công trình trực tiếp phục vụ đời sống người dân.
Nhiều nhu cầu thiết yếu cần được ưu tiên
Ngày 8/10, Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo do ông Hà Việt Quân - Chánh Văn phòng Quốc gia về Dân tộc và Miền núi, làm Trưởng đoàn đã đi kiểm tra tình hình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) và kết quả xác định, phân định địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi tại xã Xuân Chinh, tỉnh Thanh Hóa.
Tham dự Đoàn công tác có ông Cầm Bá Tường, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Thanh Hóa.
Báo cáo Đoàn công tác, lãnh đạo UBND xã Xuân Chinh cho biết: Sau sắp xếp đơn vị hành chính và thôn, Xuân Chinh còn 6 thôn, đều thuộc diện đặc biệt khó khăn. Xã có diện tích 172,48 km², dân số 7.307 người, trong đó đồng bào DTTS chiếm khoảng 97%. Năm 2025, toàn xã có 541 hộ nghèo, chiếm 33,64% và 579 hộ cận nghèo, chiếm 36,01%.
Theo Chủ tịch UBND xã Xuân Chinh, ông Đỗ Đình Minh: Do địa bàn rộng, nhu cầu đầu tư lớn trong khi nguồn lực còn hạn chế, xã xác định việc triển khai Chương trình MTQG phải bám sát nhu cầu thực tế, tập trung vào những công trình, nội dung trực tiếp phục vụ đời sống và sản xuất của người dân.
Trong đó, xã đang rà soát thứ tự ưu tiên đối với các nhu cầu về nước sinh hoạt, giao thông, điện và hạ tầng phục vụ sản xuất, tránh đầu tư dàn trải.
Nước sinh hoạt là một trong những vấn đề cấp thiết. Toàn xã có 1.594 hộ, trong đó khoảng 1.500 hộ sử dụng nước hợp vệ sinh, đạt 94,1%; vẫn còn 94 hộ chưa được tiếp cận nguồn nước hợp vệ sinh.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, xã Xuân Chinh chưa có công trình cấp nước tập trung. Việc hỗ trợ chủ yếu là cấp 150 bồn chứa nước cho 150 hộ, tổng kinh phí 450 triệu đồng.
Theo địa phương, bồn chứa mới giải quyết nhu cầu tích trữ trước mắt, chưa khắc phục tình trạng thiếu nước tại những khu vực xa, địa hình khó khăn, nguồn nước không ổn định. Giai đoạn 2026 - 2030, xã đề nghị ưu tiên đầu tư nước sinh hoạt cho các khu vực còn thiếu, trong đó có thôn Giang và khu vực Tú Ạc cũ.
Cùng với nước sinh hoạt, giao thông và điện cũng là những nhu cầu cấp thiết. Một số tuyến đường tại Bọng Nàng, Liên Sơn vừa phục vụ người dân, vừa phục vụ nhiệm vụ của Lữ đoàn 272. Một số hộ dân phải tự kéo điện ở khoảng cách xa, tình trạng điện yếu, thiếu tải, mất điện vẫn xảy ra.
Gần 900 triệu đồng vốn Chương trình MTQG chưa được giải ngân
Theo báo cáo của UBND xã, nguồn vốn được giao năm 2025 thực hiện Chương trình MTQG 1719 là hơn 11,15 tỷ đồng.
Trong đó, số vốn chuyển nguồn sang năm 2026 hơn 5,62 tỷ đồng. Đến thời điểm báo cáo, địa phương đã giải ngân hơn 4,73 tỷ đồng, đạt 84%; còn khoảng 898 triệu đồng chưa giải ngân.
Đến nay, một số nội dung giải ngân chậm do địa phương phải thực hiện nhiều bước rà soát đối tượng thụ hưởng, xác định nhu cầu, hoàn thiện hồ sơ, thủ tục.
Việc chuyển giao nhiệm vụ, nguồn vốn trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời với việc sắp xếp lại thôn, cũng đặt ra yêu cầu cập nhật lại đối tượng, địa bàn và nhu cầu đầu tư.
Theo ông Cầm Bá Tường, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Thanh Hóa, những khó khăn của xã Xuân Chinh trong quá trình triển khai Chương trình MTQG đang được địa phương và các ngành liên quan rà soát, tháo gỡ.
Theo ông Tường, Sở Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp tục phối hợp với xã trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, xử lý những vướng mắc phát sinh, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nội dung, dự án trên địa bàn.
Kết luận buổi làm việc, ông Hà Việt Quân đề nghị xã Xuân Chinh quan tâm công tác chuyển nguồn, đẩy nhanh giải ngân, đồng thời theo dõi, xây dựng lộ trình tổ chức thực hiện Chương trình MTQG, nhất là các nhiệm vụ chuẩn bị cho giai đoạn 2026 - 2030.
"Nguồn lực cần được tập trung, ưu tiên cho các thôn, bản đặc biệt khó khăn và những nhu cầu thiết yếu, trực tiếp của người dân như nhà ở, nước sinh hoạt, điện, đường giao thông và hạ tầng kinh tế. Xã cần rà soát kỹ nhu cầu thực tế để xác định thứ tự ưu tiên, tránh đầu tư dàn trải", ông Hà Việt Quân nhấn mạnh.
Đối với mục tiêu, nhiệm vụ trong giai đoạn tới, ông Quân lưu ý, địa phương cần tính toán phù hợp trong điều kiện nguồn lực có thể giảm, hạn chế yêu cầu đối ứng vốn.
Đồng thời, tiếp tục rà soát nhu cầu về nhà ở, điện, nước sinh hoạt, bảo đảm các chính sách đến đúng đối tượng, không để đồng bào DTTS ở những địa bàn khó khăn bị thiệt thòi.
Ngày 9/10, Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục làm việc với tỉnh Thanh Hóa về tình hình thực hiện các Chương trình MTQG và những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ.
