Cô giáo Gen Z biến những câu chuyện bản làng thành bài học hấp dẫn
Không chỉ mang kiến thức đến lớp học, cô giáo gen Z - Vy Thị Hồng Ly, SN 2002, dân tộc Thái còn đưa những làn điệu dân ca, trang phục và câu chuyện văn hóa Thái đến gần hơn với học sinh vùng cao.
Từ bục giảng đến hoạt động Đoàn, cô giáo trẻ đang tìm cách để bản sắc văn hóa dân tộc tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong thế hệ trẻ.
Ảnh: NVCC
Đưa văn hóa dân tộc vào từng bài giảng
Vy Thị Hồng Ly hiện là giáo viên Ngữ văn, Phó Bí thư Đoàn Trường THPT Tương Dương 1. Bên cạnh môn Ngữ văn, cô giáo trẻ Hồng Ly còn giảng dạy Giáo dục địa phương và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.
Qua đó, cô khéo léo lồng ghép phong tục, tập quán, trang phục, ẩm thực, dân ca của đồng bào Thái và các DTTS ở bản làng vùng cao xã Tương Dương vào bài giảng của mình.
Thay vì chỉ thuyết giảng, cô giáo trẻ sử dụng Video, hình ảnh sưu tầm tại địa phương, thậm chí trực tiếp thể hiện một số làn điệu dân ca, điệu múa dân tộc để học sinh quan sát, cảm nhận.
Câu chuyện về trang phục truyền thống của người Thái là một ví dụ. Nếu chỉ nhìn bên ngoài, học sinh khó có thể cảm nhận hết ý nghĩa từng họa tiết, công sức nhuộm vải, sự tỉ mỉ của những người bà, người mẹ và tình cảm gia đình gửi gắm trong bộ váy áo.
Sau khi được cô giáo chỉ dạy, các em dần nhận ra phía sau vẻ đẹp của trang phục là câu chuyện văn hóa của cha ông được gìn giữ suốt bao thế hệ.
“Điều tôi gửi gắm trong từng lời giảng là khơi gợi, gieo vào lòng các em hạt giống tình yêu bản sắc của chính dân tộc các em. Từ niềm tự hào ấy, các em sẽ tự giác gìn giữ và phát huy trong thực tiễn”, cô giáo Ly chia sẻ.
Là giáo viên gen Z, cô giáo Ly đã tận dụng công nghệ số để làm mới cách truyền tải văn hóa. Những bài giảng điện tử, Video Clip và hình ảnh giúp cô tái hiện sinh động trang phục, ẩm thực, dân ca cùng nhiều nét văn hóa đặc sắc của người Thái.
Giúp học sinh tự tin hơn
Sau 3 năm gắn bó với nghề, cô giáo Ly nhận ra khó khăn của học sinh vùng cao không chỉ nằm ở điều kiện học tập, mà rào cản còn đến cả từ sự tự ti của các em.
Trong vai trò giáo viên chủ nhiệm, tư vấn tâm lý học đường và cán bộ Đoàn, cô hiểu rằng người thầy không thể chỉ truyền đạt kiến thức mà cần lắng nghe, chia sẻ, cùng học sinh tháo gỡ vướng mắc.
Nhớ lại trường hợp một học sinh có những khác biệt về giới tính, từng chống đối, ít hợp tác trong giờ học và sống khép kín, cô giáo Ly cho biết: Ban đầu, do chưa có nhiều kinh nghiệm, cô áp dụng những biện pháp khá cứng rắn nhưng không đạt kết quả như mong muốn.
Nhận ra cách tiếp cận ấy càng khiến khoảng cách giữa cô và trò lớn hơn, cô đã chủ động thay đổi, kiên nhẫn lắng nghe và đồng hành với em qua hoạt động tư vấn tâm lý.
Khi cảm nhận được sự tôn trọng, tình thương từ cô giáo và sự đón nhận của bạn bè, em học sinh dần cởi mở, có những tiến bộ rõ rệt.
Trải nghiệm ấy giúp cô hiểu rằng không có khuôn mẫu giáo dục phù hợp với tất cả học sinh. Đôi khi, điều người thầy cần làm trước tiên không phải trách phạt mà là bình tĩnh lắng nghe, thấu hiểu và giúp các em vượt qua mặc cảm.
Ngoài các hoạt động chuyên môn, cô giáo Ly cũng chú trọng tạo không gian để học sinh khám phá năng lực, vượt qua sự rụt rè thông qua Câu lạc bộ nghệ thuật của trường hiện có 60 thành viên do cô điều hành và các hoạt động đoàn do cô tổ chức.
Danh hiệu “Thanh niên DTTS tiêu biểu tỉnh Nghệ An năm 2026” là sự ghi nhận đối với nỗ lực của nữ giáo viên trẻ trên cả hai phương diện chuyên môn và công tác Đoàn.
Với cô giáo Ly, hai vai trò luôn bổ trợ cho nhau: Bài giảng bồi đắp tri thức, tình yêu văn hóa; hoạt động Đoàn tạo cơ hội để trải nghiệm, sẻ chia và trưởng thành.
Điều khiến cô giáo Hồng Ly tự hào không chỉ là thành tích cá nhân, mà còn là sự tiến bộ của học trò, niềm say mê văn hóa dân tộc được khơi dậy và những hành động nhân ái trong đời sống học đường.
