Đồng bào Cơ Tu ở vùng cao Đà Nẵng giữ gìn và phát huy nghề dệt thổ cẩm. (Ảnh HT)Từ khung cửi ở nhà gươl…
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, đồng bào Cơ Tu tại các xã miền núi TP. Đà Nẵng vẫn bền bỉ giữ nghề dệt thổ cẩm. Không chỉ gìn giữ bản sắc văn hóa, nghề truyền thống này đang dần mở lối phát triển du lịch cộng đồng và tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.
Không chỉ là nơi sản xuất, nhà gươl truyền thống tại làng du lịch Dhroồng, xã Đông Giang bây giờ còn trở thành điểm dừng chân của du khách. Chị Bhling Treng, Tổ trưởng Tổ dệt thổ cẩm làng Dhroồng cho biết: Trong thời gian qua, đã có nhiều đoàn khách quốc tế tìm đến để trải nghiệm không gian văn hóa dệt truyền thống của đồng bào Cơ Tu.
“Trước đây, bà con thường nhận nguyên liệu về dệt tại nhà. Nay có điểm trưng bày chung, mọi người vừa sản xuất vừa giới thiệu sản phẩm cho du khách”, chị Treng chia sẻ.
Những chiếc khăn choàng thổ cẩm của đồng bào Cơ Tu. (Ảnh HT)Theo chị, nếu chăm chỉ, mỗi thành viên trong tổ có thể thu nhập hơn 3 triệu đồng mỗi tháng từ nghề dệt. Dù không quá khó, nhưng nghề dệt thổ cẩm đòi hỏi sự tỷ mỉ, kiên nhẫn và thời gian. Những ngày có nhiều đơn hàng, không khí lao động càng thêm khẩn trương.
Gắn bó với nghề dệt thổ cẩm từ nhỏ, đến nay, chị Bloong Thị Tơn (37 tuổi) thành thạo từng đường kim mũi chỉ. Chị cho biết trước đây, hầu như nhà nào cũng có khung dệt, nguyên liệu chủ yếu lấy từ rừng như bông kéo sợi hay vỏ cây nhuộm màu, nên việc làm ra một bộ trang phục rất công phu.
Chị Bling Treng chia sẻ về công việc dệt thổ cẩm của đồng bào Cơ Tu. (Ảnh HT)Ngày nay, nhờ nguồn nguyên liệu phong phú, sản phẩm do chị em làm ra khá đa dạng cả về mẫu mã lẫn công năng. Ngoài trang phục truyền thống, chị em còn sáng tạo nhiều sản phẩm như túi xách, ví, khăn choàng, quà lưu niệm… phục vụ nhu cầu thị trường.
Theo chia sẻ của các thành viên trong Tổ dệt thổ cẩm, một chiếc khăn choàng cần khoảng 4 ngày để hoàn thành, có giá bán khoảng 250.000 đồng. Trong khi đó, áo hoặc váy truyền thống phải mất gần nửa tháng, giá từ 700.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng. Các sản phẩm nhỏ như ví, túi xách cũng mất 3 - 5 ngày, có giá vài trăm nghìn đồng.
Trang phục truyền thống từ thổ cẩm của người Cơ Tu. (Ảnh HT)… đến những sản phẩm đặc trưng
Những năm gần đây, khi du lịch cộng đồng tại khu vực miền núi Đà Nẵng khởi sắc, thổ cẩm của đồng bào Cơ Tu dần tìm được chỗ đứng trên thị trường. Sản phẩm được cải tiến về mẫu mã, phù hợp hơn với thị hiếu du khách nhưng vẫn giữ được nguyên vẹn những giá trị truyền thống.
Thành viên Tổ dệt thổ cẩm làng Dhroồng giới thiệu phương pháp dệt thổ cẩm của đồng bào Cơ Tu với du khách. (Ảnh XS)Bà Bling Trưi (48 tuổi), thành viên Tổ dệt thổ cẩm làng Dhroồng cho biết: "Lượng khách tăng đã kéo theo nhu cầu trải nghiệm và mua sắm sản phẩm thổ cẩm. Chúng tôi nhận được nhiều đơn hàng hơn, thu nhập cũng khá hơn nên ai cũng phấn khởi”.
Không dừng lại ở việc bán sản phẩm, nhiều hộ dân còn kết hợp làm du lịch trải nghiệm. Du khách có thể trực tiếp quan sát quy trình dệt, thử dệt, hoặc tìm hiểu ý nghĩa hoa văn truyền thống. Chính những trải nghiệm chân thực này đã tạo sức hút riêng cho du lịch cộng đồng vùng cao.
Rực rỡ màu sắc thổ cẩm Cơ Tu tại các lễ hội. (Ảnh HT)Theo ông Coor Le - Chủ tịch UBND xã Đông Giang, địa phương xác định bảo tồn nghề thổ cẩm phải gắn với phát triển du lịch mới có thể bền vững. Thời gian qua, xã đã hỗ trợ thành lập các nhóm dệt, kết nối với các điểm du lịch cộng đồng, đồng thời đẩy mạnh quảng bá sản phẩm trong các sự kiện văn hóa.
Đặc biệt, từ các chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó có Dự án 6, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, địa phương đã hỗ trợ đồng bào trưng bày, giới thiệu sản phẩm, từng bước nâng cao giá trị thổ cẩm của dân tộc Cơ Tu.
Những chuỗi hạt truyền thống và thổ cẩm được trưng bày để giới thiệu cho du khách. (Ảnh HT)“Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục định hướng xây dựng thương hiệu thổ cẩm của đồng bào Cơ Tu, hỗ trợ đào tạo kỹ năng, cải tiến mẫu mã và tìm đầu ra ổn định. Quan trọng nhất là giữ được người làm nghề. Khi nghề mang lại thu nhập, người dân sẽ tự nguyện gắn bó và truyền lại cho thế hệ sau”, ông Coor Le nhấn mạnh.
Sản phẩm thổ cẩm của đồng bào Cơ Tu ngày càng đa dạng. (Ảnh HT)Từ những khung cửi giản dị trong nhà gươl, thổ cẩm của đồng bào Cơ Tu không chỉ là di sản văn hóa, mà còn đang mở ra hướng đi mới cho phát triển du lịch cộng đồng, góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.
