Dữ liệu dân tộc từng bước hòa vào hệ sinh thái dữ liệu quốc gia
Sau hơn 100 ngày triển khai, dữ liệu chuyên ngành dân tộc đã được kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số ngành công tác dân tộc, tạo nền tảng quản lý thống nhất, nâng cao hiệu quả hoạch định và thực hiện chính sách dân tộc.
Chuẩn hóa dữ liệu từ Trung ương đến cơ sở
Thực hiện Quyết định số 259/QĐ-BDTTG ngày 12/5/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo triển khai các nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) về dân tộc và tôn giáo, từ hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng phần mềm đến thu thập, chuẩn hóa dữ liệu và kết nối hạ tầng dữ liệu quốc gia.
Ngày 30/6/2026, tại cuộc họp về xây dựng CSDL chuyên ngành, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang yêu cầu triển khai đồng thời các nhóm nhiệm vụ về pháp lý, dữ liệu, phần mềm - nền tảng và kết nối; hoàn thành phiên bản 1.0 của CSDL về dân tộc và tôn giáo trước ngày 20/9.
Theo kế hoạch, CSDL về dân tộc gồm 15 hạng mục với 2.236 trường thông tin, bao quát nhiều lĩnh vực: đặc điểm của 53 DTTS; Người có uy tín; học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu; phân định vùng đồng bào DTTS và miền núi; khoa học, công nghệ, đào tạo; bình đẳng giới, phụ nữ và trẻ em DTTS; đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là người DTTS... và các vấn đề dân tộc khác.
Một trong những khó khăn lớn là dữ liệu được hình thành qua nhiều năm, lưu trữ ở nhiều cấp, nhiều nguồn với định dạng và phương thức thống kê khác nhau, đòi hỏi phải rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa để bảo đảm tính thống nhất và khả năng khai thác.
Do đó, Bộ Dân tộc và Tôn giáo xác định xây dựng CSDL theo nguyên tắc “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”, phục vụ hiệu quả công tác quản lý và hoạch định chính sách.
Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh yêu cầu các đơn vị rà soát, phân loại rõ dữ liệu, xác định những thông tin cần bổ sung căn cứ pháp lý, bảo đảm chất lượng, tính chính xác và khả năng khai thác, tránh chạy theo số lượng bản ghi.
Phân rõ trách nhiệm, hỗ trợ cán bộ cơ sở
Ở Trung ương, Trung tâm Chuyển đổi số thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo phụ trách nền tảng kỹ thuật, quản lý, vận hành và kết nối. Vụ Chính sách phối hợp với các cơ quan, địa phương hoàn thiện thông tin, theo dõi tiến độ và tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai.
Tại địa phương, cán bộ có trách nhiệm rà soát hồ sơ, đối chiếu với thực tế, cập nhật thông tin và bảo đảm tính chính xác của dữ liệu.
Tại Lạng Sơn, đến ngày 15/10, tỉnh đã cập nhật 929 hồ sơ Người có uy tín trên nền tảng CSDL về dân tộc, đạt 100% chỉ tiêu Bộ giao.
Ông Lăng Văn Thiết, Trưởng phòng Dân tộc và Tôn giáo, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn cho biết, địa phương đang tiếp tục đôn đốc các xã, phường hoàn thiện dữ liệu Người có uy tín, cập nhật thông tin về hợp tác quốc tế, phổ biến, giáo dục pháp luật và đăng ký tài khoản phê duyệt.
Tuy nhiên, một số địa phương còn lúng túng khi đăng nhập, sử dụng mật khẩu và thao tác nhập dữ liệu, cần được Sở và bộ phận kỹ thuật của Bộ hỗ trợ.
Từ thực tế này, Bộ Dân tộc và Tôn giáo yêu cầu việc hoàn thiện hệ thống phải gắn với phân quyền phù hợp, quy trình rõ ràng và hỗ trợ kỹ thuật kịp thời, bảo đảm cán bộ cơ sở có thể thực hiện nhiệm vụ đúng yêu cầu.
Để triển khai đồng bộ trên toàn quốc, Bộ đã tổ chức hội nghị trực tuyến với sự tham gia của 34/34 tỉnh, thành phố, hơn 1.000 điểm cầu tại các xã, phường và các điểm cầu liên quan. Hơn 3.100 cán bộ từ Trung ương đến địa phương trực tiếp tham gia tạo lập dữ liệu, được hướng dẫn thao tác kỹ thuật, xác định phạm vi thông tin và trách nhiệm của từng cấp.
Ông Trịnh Văn Bẩy, chuyên viên Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Bắc Ninh cho biết: Dù đã được tập huấn, hướng dẫn, quá trình triển khai vẫn gặp khó khăn do cấp tỉnh chưa được phân quyền cập nhật các hạng mục tiếp theo, trong khi cán bộ cấp xã còn thiếu và phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Địa phương mong muốn sớm được phân quyền để tiếp tục cập nhật, kết nối và đối chiếu dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, kịp thời điều chỉnh sai sót, bảo đảm thông tin thống nhất, chính xác.
Kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu
Sau hơn 100 ngày triển khai, CSDL dân tộc đã chính thức được kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia.
Theo báo cáo của Vụ Chính sách, dữ liệu đặc điểm của 53 DTTS đã hoàn thành cập nhật và kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia ngày 25/9/2026; dữ liệu phân định vùng đồng bào DTTS và miền núi đã cập nhật 13.205 thôn đặc thù, 1.612 xã thuộc 15 tỉnh.
Hệ thống cũng đã ghi nhận 9.511 hồ sơ Người có uy tín, 1.087 hồ sơ học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu và 219 văn bản chính sách dân tộc. Các nhóm dữ liệu còn lại đang tiếp tục được thu thập, cập nhật, hoàn thiện chức năng và xác thực theo lộ trình.
Sau kết nối, hiện nay Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an đánh giá an toàn thông tin, chuẩn bị đối soát với CSDL quốc gia về dân cư và VNeID. Đồng thời, Bộ phối hợp với FPT hoàn thiện các module phục vụ tạo lập dữ liệu, quản lý quá trình nhập liệu và phân công trách nhiệm giữa các đơn vị.
Với tinh thần quyết liệt, khẩn trương, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện và chia sẻ dữ liệu, phấn đấu hoàn thành mục tiêu trước ngày 10/11/2026.
Việc kết nối CSDL về dân tộc với Trung tâm Dữ liệu quốc gia là bước đi quan trọng trong chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành, đưa dữ liệu dân tộc từng bước hòa vào hệ sinh thái dữ liệu quốc gia, phục vụ hiệu quả công tác quản lý và hoạch định chính sách dân tộc.
