Giấc mơ nông nghiệp công nghệ cao ở Nghệ An

Diện tích, giá trị sản phẩm tăng

Trồng trọt là lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao (CNC) chiếm ưu thế của ngành Nông nghiệp ở tỉnh Nghệ An. Các phương thức ứng dụng chủ yếu là công nghệ sản xuất giống cây trồng; tưới phun, tưới nhỏ giọt (ngoài trời); nhà kính, nhà lưới; thâm canh cây trồng (SRI, ICM); canh tác quy trình VietGap, Organic; cơ giới hóa đồng bộ (sản xuất, chế biến, bảo quản)...

Hiện tại, diện tích trồng lúa ứng dụng CNC của tỉnh Nghệ An đang chiếm số lượng lớn với hơn 24.000 ha; tiếp đến là chè và mía với hơn 6.516 ha; rau, củ, quả trên 2.680 ha; cây ăn quả hơn 1.780 ha… Riêng lĩnh vực chăn nuôi ứng dụng CNC đạt hơn 3.800 ha và chủ yếu là của Tập đoàn TH và trang trại bò sữa Vinamilk.

Một trong những doanh nghiệp tiên phong, đầu tư quy mô, bài bản trong ứng dụng CNC là Tập đoàn TH. Từ việc chăn nuôi bò sữa, đến trồng dược liệu, hoa quả, rau sạch và khâu chế biến sau chăn nuôi, sản xuất thì đã được ứng dụng CNC tối đa. Điều này không chỉ làm tăng chất lượng, giá trị sản phẩm, mà còn giúp đơn vị củng cố vị thế tốp đầu trong lĩnh vực nông nghiệp CNC ở Nghệ An cũng như trên cả nước.

Nafood Group cũng là cái tên nằm trong tốp đầu ở đất Nghệ An khi ứng dụng mạnh mẽ CNC từ khâu sản xuất đến chế biến. Nhờ ứng dụng CNC mà các sản phẩm của Nafoods Group rất đa dạng, gồm nước ép trái cây cô đặc, nước ép trái cây puree/NFC, rau củ quả đông lạnh IQF, trái cây sấy dẻo, các loại hạt và cây giống chanh leo.

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, đến cuối năm 2024, toàn tỉnh đang có khoảng gần 40.000 ha đất sản xuất nông nghiệp ứng dụng CNC, chiếm khoảng 13% diện tích đất sản xuất nông nghiệp của toàn tỉnh.

Hiện, tỉnh Nghệ An có 8 doanh nghiệp nông nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận ứng dụng CNC; 94 HTX có ứng dụng CNC; 84 trang trại ứng dụng CNC vào sản xuất, 4 trang trại có áp dụng quy trình thực hành sản xuất tốt (VietGAP), 2 trang trại áp dụng quy trình canh tác hữu cơ.

Nhờ ứng dụng CNC, Nghệ An đã vươn lên thứ hai cả nước về số lượng sản phẩm đạt hạng sao được công nhận với khoảng 740 sản phẩm đạt tiêu chuẩn từ 3 sao trở lên, trong đó có 37 sản phẩm đạt 4 sao, 1 sản phẩm đạt 5 sao và 2 sản phẩm đạt tiềm năng 5 sao. Có 121 HTX có sản phẩm đạt hạng sao OCOP với tổng 204 sản phẩm; Có 278 hợp tác xã liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Đáng chú ý, các sản phẩm ứng dụng CNC hầu hết được xác định là sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh Nghệ An và đang có mức tăng trưởng tốt. Mức tăng trung bình của 7 nhóm sản phẩm chủ lực (gạo, trái cây, sản phẩm cây nguyên liệu, thịt, sữa, gỗ và tôm cá) cuối năm 2024 là 3,74% so với cùng kỳ năm 2023. Giá trị xuất khẩu các ngành hàng từ sản phẩm chủ lực như dăm gỗ đạt 277 triệu USD, viên nén gỗ đạt 27 triệu USD, thuỷ sản đạt 130 triệu USD, gạo đạt 46 triệu USD, hoa quả chế biến và nước hoa quả đạt 23 triệu USD.

Bà Võ Thị Nhung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, đánh giá: Việc ứng dụng CNC vào trồng trọt, chăn nuôi làm đa dạng hóa sản phẩm, nâng tầm thương hiệu và sức cạnh tranh của nông sản Nghệ An trên thị trường. Nông nghiệp ứng dụng CNC đã góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng của ngành Nông nghiệp và nền kinh tế của tỉnh Nghệ An.

Giấc mơ không xa

Một trong những mục tiêu của Nghệ An ở nhiệm kỳ 2025 - 2030 là trở thành trung tâm khu vực Bắc Trung Bộ về nông nghiệp ứng dụng CNC. Ngay từ các nhiệm kỳ trước, nhất là việc thực hiện Nghị quyết 39-NQ/TW ngày 18/7/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nông nghiệp CNC ở Nghệ An đã được quan tâm, đẩy mạnh.

Có hành lang pháp lý vững mạnh, cùng với những trăn trở của lãnh đạo tỉnh, của mỗi doanh nghiệp và người dân, việc hiện thực giấc mơ trung tâm vùng Bắc Trung Bộ về nông nghiệp CNC không phải là không làm được.

Hiện nay, các giải pháp tỉnh Nghệ An đang triển khai để biến giấc mơ trung tâm vùng thành hiện thực, chính là tiếp tục thực hiện “Đề án phát triển, mở rộng diện tích cây ăn quả gắn với công nghiệp chế biến, tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2021 - 2030”, “Đề án phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2021 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030”; “Đề án phát triển chăn nuôi gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm tỉnh Nghệ An giai đoạn 2021 - 2030”; “Đề án Phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2022 - 2030”...

Cùng với đó, tỉnh sẽ chú trọng thực hiện tốt các chính sách về hỗ trợ phát triển nông nghiệp CNC, tập trung xây dựng các mô hình quy mô lớn, thu hút đầu tư, đẩy mạnh kết nối cung cầu…

Nhìn từ Tập đoàn TH, các chính sách hỗ trợ tiền thuê đất, thủ tục thuê đất nhanh gọn… đã là cơ sở tốt để hình thành nên một nông trại với các chuỗi chế biến, cung ứng sản phẩm CNC nơi miền Tây xứ Nghệ.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An Võ Thị Nhung, tỉnh đang tiếp tục đẩy nhanh tiến độ xây dựng các Đề án Khu Nông nghiệp ứng dụng CNC; Phát triển nông nghiệp ứng dụng CNC gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông lâm sản trọng tâm thuộc hành lang kinh tế Đường Hồ Chí Minh đến năm 2030; phát triển cây trồng, vật nuôi chủ lực gắn với chế biến, bảo quản liên kết chuỗi giá trị sản phẩm trên địa bàn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045...

"Những đề án, định hướng phát triển này sẽ là trụ cột chính của việc ứng dụng CNC vào lĩnh vực nông nghiệp. Và khi các đề án được thực hiện, sẽ tạo bàn đạp rất lớn để các sản phẩm nông nghiệp CNC của tỉnh Nghệ An vươn tầm", bà Võ Thị Nhung nhận định.