Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

“Giải mã” những phục sức trong lễ hội của người Gié Triêng

Tấn Vịnh - 19:34, 22/08/2024

Dân tộc Gié Triêng sinh sống tập trung ở tỉnh Kon Tum và một bộ phận cư trú ở huyện Nam Giang, Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Đây là dân tộc còn bảo tồn nhiều dấu ấn văn hóa cổ xưa, đặc biệt là trong tập quán, lễ hội và phục sức và những trang phục truyền thống để thực hành trong sinh hoạt văn hóa, lễ hội mang đậm sắc màu hoang sơ và giàu tính nhân văn.

Trong Lễ hội ăn than, những người ăn than đội chiếc mũ làm bằng lá cây vừa gùi than về làng, vừa thổi đinh tút
Trong Lễ hội ăn than, những người ăn than đội chiếc mũ làm bằng lá cây vừa gùi than về làng, vừa thổi đinh tút

Trong Lễ hội ăn than, người được cử đi đốt than phải đội chiếc mũ làm bằng lá của cây thuộc họ lồ ô, gọi là long kliă klao. Lá của cây này có cọng dài, lá mỏng, màu sáng hơi trắng và chắc bền, không dễ bị rách. Phía trước mũ tạo hình chóp như mỏ chim và phía sau tạo tua rua. Theo quan niệm của đồng bào Gié Triêng, chiếc mũ chính là lễ vật kết nối con người với thần linh.

 Những người ăn than được cõng lên nhà rông để ăn mừng
Những người ăn than được cõng lên nhà Rông để ăn mừng

Khi thực hành nghi lễ, thanh niên trai tráng, khỏe mạnh cõng những người đi đốt than lên nhà Rông để ăn mừng. Sau khi già làng cầu khấn thì những người đi lấy than đồng loạt ném chiếc mũ hình chim lên trên mái nhà, nơi đặt các sọ thú. Khi những chiếc mũ ấy trúng đích, vành mũ treo vào chiếc sừng tức là lời khấn đã linh ứng, mọi người đều toại nguyện, hứa hẹn mùa rẫy mới bội thu, ngô, lúa đầy kho, cuộc sống dân làng no ấm.

Những người đàn ông mặc váy, cải trang thành phụ nữ khi thổi đinh tút
Những người đàn ông mặc váy, cải trang thành phụ nữ khi thổi đinh tút

Nét khác lạ trong trang phục truyền thống dân tộc Gié Triêng so với các dân tộc khác thể hiện ở tấm áo khoác thổ cẩm. Tấm áo khoác được đồng bào sử dụng khá phổ biến trong cuộc sống hằng ngày cũng như trong các sinh hoạt lễ hội. 

Những người ăn than ném chiếc mũ hình chim lên nơi đặt các sọ thú trong nhà làng để mong những lời cầu khấn được linh ứng
Những người ăn than ném chiếc mũ hình chim lên nơi đặt các sọ thú trong nhà làng để mong những lời cầu khấn được linh ứng

Phụ nữ khoác tấm áo choàng lên vai, thả dài xuống lưng, buộc cố định về trước ngực. Tấm áo choàng vào thân người, tạo nên nét dịu dàng, nữ tính của các cô gái Gié Triêng. Khi múa, tấm áo khoác nhẹ nhàng chuyển động theo nhịp điệu nhún nhảy, tạo thành “dòng suối” thổ cẩm tươi tắn sắc màu.

Trước Lễ hội cúng lúa trăm, bà chủ nhà cùng một số phụ nữ trong làng sẽ đi hái lá, hoa cỏ để chuẩn bị kết thành từng chùm trang trí trên mái tóc
Trước Lễ hội cúng lúa trăm, bà chủ nhà cùng một số phụ nữ trong làng sẽ đi hái lá, hoa cỏ để chuẩn bị kết thành từng chùm trang trí trên mái tóc

Một điều đặc biệt nữa trong phục sức của người Gié Triêng là khi thổi đinh tút - một loại nhạc cụ làm bằng ống nứa, thường được sử dụng trong Lễ cúng lúa thì người thổi phải cải trang. Chỉ có cánh mày râu mới được biểu diễn loại nhạc cụ này. Dẫu già hay trẻ họ đều phải cải trang thành phụ nữ. Theo quan niệm của đồng bào, âm thanh của đinh tút có thể mời gọi hồn lúa từ nương rẫy về với buôn làng. Nữ thần lúa là một cô gái hồn nhiên, xinh đẹp nhưng rất yếu đuối và nhút nhát. Nếu thấy bóng dáng đàn ông, thần lúa sẽ xấu hổ, bỏ chạy, không về với buôn làng nữa. Cho nên khi thổi nhạc cụ đinh tút, đàn ông dứt khoát phải mặc trang phục của phụ nữ!

Nghi thức cúng thần lúa linh thiêng xung quanh ché rượu cần
Nghi thức cúng thần lúa linh thiêng xung quanh ché rượu cần

Đặc biệt, trước Lễ hội cúng lúa trăm, bà chủ nhà cùng một số người đi hái lá, hoa tươi để bó lại thành hoa cúng và trang trí lên ché rượu cần. Chủ nhà cùng 12 cô gái (đều là chủ bếp) tham gia lễ cúng đều có 2 bó hoa, 1 bó để cài lên đầu, 1 bó cầm trên tay nhằm thực hiện nghi thức cúng. Mọi người ngồi xung quanh mâm cúng và ché rượu cần để thực hiện Lễ cúng mời gọi thần lúa.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tết té nước: Nét văn hóa độc đáo giữa đại ngàn Tây Bắc

Tết té nước: Nét văn hóa độc đáo giữa đại ngàn Tây Bắc

Giữa tiết trời tháng 4 rực rỡ của vùng Tây Bắc, khi hoa ban cuối mùa còn vương sắc trắng trên sườn núi, đồng bào dân tộc Lào tại tỉnh Điện Biên lại nô nức đón Tết té nước - hay còn gọi là “Bun Huột Nặm”. Đây không chỉ là một lễ hội truyền thống, mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc, mang đậm dấu ấn tâm linh và đời sống cộng đồng của người Lào nơi biên cương Tổ quốc.
Tin nổi bật trang chủ
Giữ “mạch nguồn” thông tin chính thống trong kỷ nguyên số

Giữ “mạch nguồn” thông tin chính thống trong kỷ nguyên số

Dân tộc - Tôn giáo - Sỹ Hào - 1 giờ trước
Trong kỷ nguyên số, khi thông tin lan truyền chỉ trong vài giây và tin giả có thể len lỏi đến từng bản làng, việc giữ vững nguồn thông tin chính thống cho Người có uy tín trở thành yêu cầu cấp thiết.
Quốc hội tiến hành quy trình bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI

Quốc hội tiến hành quy trình bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Sáng 6/4, sau phiên khai mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội họp riêng về công tác nhân sự, bầu Chủ tịch Quốc hội bằng hình thức bỏ phiếu kín. Ngay sau khi được bầu, Chủ tịch Quốc hội khóa XVI sẽ tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.
Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh thăm, tặng quà chức sắc Công giáo, Tin lành dịp Phục sinh 2026

Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh thăm, tặng quà chức sắc Công giáo, Tin lành dịp Phục sinh 2026

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Mỹ Dung - 3 giờ trước
Nhân dịp lễ Phục sinh 2026, lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh tổ chức các Đoàn công tác thăm, tặng quà chức sắc tôn giáo trên địa bàn. Hoạt động diễn ra tại 20 điểm, thể hiện sự quan tâm, đồng hành của chính quyền với các tổ chức tôn giáo.
Khi Người có uy tín là Hòa thượng bước vào nghị trường: Kỳ vọng mới cho chính sách dân tộc, tôn giáo

Khi Người có uy tín là Hòa thượng bước vào nghị trường: Kỳ vọng mới cho chính sách dân tộc, tôn giáo

Người có uy tín - Như Tâm - 3 giờ trước
Việc nhiều vị Hòa thượng, chức sắc Phật giáo Nam tông Khmer tại khu vực Tây Nam Bộ là những Người có uy tín trong đồng bào DTTS trúng cử đại biểu HĐND cấp tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2026 - 2031 không chỉ khẳng định niềm tin của cử tri, mà còn mở ra kỳ vọng lớn về những đóng góp thiết thực trong hoạch định chính sách dân tộc, tôn giáo, góp phần củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Sở Dân tộc và Tôn giáo Lào Cai thăm chúc mừng một số Giáo xứ nhân dịp Lễ Phục sinh

Sở Dân tộc và Tôn giáo Lào Cai thăm chúc mừng một số Giáo xứ nhân dịp Lễ Phục sinh

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Trọng Bảo - 3 giờ trước
Nhân dịp Lễ Phục sinh năm 2026, vừa qua lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai đã đi thăm, chúc mừng tại một số Giáo xứ trên địa bàn.
Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Trước đây, việc đi lại của đồng bào Xơ Đăng ở thôn Krong Đuân, xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi sinh sống dọc hai bên bờ sông Đăk Pxi gặp rất nhiều khó khăn. Cây cầu treo cũ kỹ, xuống cấp theo thời gian là con đường duy nhất để người dân qua lại. Mỗi khi mùa mưa đến, nước chảy xiết khiến việc di chuyển trở nên vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thời điểm giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

Khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

Thời sự - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Sáng 6/3, tại Hà Nội, Quốc hội khóa XVI đã khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ Nhất.
Sa Pa lọt Top thị trấn nhỏ đẹp nhất thế giới 2026: Niềm tự hào mới của du lịch Việt Nam

Sa Pa lọt Top thị trấn nhỏ đẹp nhất thế giới 2026: Niềm tự hào mới của du lịch Việt Nam

Du lịch - Việt Hà - 4 giờ trước
Trong bức tranh sôi động của du lịch toàn cầu năm 2026, Việt Nam đón nhận một tin vui đầy tự hào, khi Sa Pa chính thức góp mặt trong danh sách 53 thị trấn nhỏ đẹp nhất thế giới do độc giả của Condé Nast Traveller bình chọn. Đây không chỉ là sự ghi nhận về vẻ đẹp thiên nhiên, mà còn là minh chứng cho sức hút bền vững của một điểm đến giàu bản sắc văn hóa và trải nghiệm.
Tết té nước: Nét văn hóa độc đáo giữa đại ngàn Tây Bắc

Tết té nước: Nét văn hóa độc đáo giữa đại ngàn Tây Bắc

Sắc màu 54 - Hoàng Quý - 5 giờ trước
Giữa tiết trời tháng 4 rực rỡ của vùng Tây Bắc, khi hoa ban cuối mùa còn vương sắc trắng trên sườn núi, đồng bào dân tộc Lào tại tỉnh Điện Biên lại nô nức đón Tết té nước - hay còn gọi là “Bun Huột Nặm”. Đây không chỉ là một lễ hội truyền thống, mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc, mang đậm dấu ấn tâm linh và đời sống cộng đồng của người Lào nơi biên cương Tổ quốc.
Từ hỗ trợ sang trao quyền - Lối đi căn cơ cho giảm nghèo bền vững

Từ hỗ trợ sang trao quyền - Lối đi căn cơ cho giảm nghèo bền vững

Công tác Dân tộc - Sỹ Hào - 20:51, 05/04/2026
Tỷ lệ nghèo đa chiều đã giảm xuống mức rất thấp, nhưng “lõi nghèo” vẫn bám chặt ở những địa bàn khó khăn nhất. Thực tiễn đó đặt ra một câu hỏi lớn: Khi nghèo đói không còn là câu chuyện diện rộng, thì giảm nghèo phải được tiếp cận như thế nào để không chỉ “thoát nghèo”, mà còn “không tái nghèo”?
Gìn giữ hồn rừng, lan tỏa giá trị văn hóa Cơ Tu

Gìn giữ hồn rừng, lan tỏa giá trị văn hóa Cơ Tu

Xã hội - H.Trường - T.Nhân - 16:37, 05/04/2026
Ngày 5/4, tại xã Hùng Sơn (Đà Nẵng), Lễ hội khai năm tạ ơn rừng của đồng bào Cơ Tu diễn ra trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.