Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

“Giải mã” những phục sức trong lễ hội của người Gié Triêng

Tấn Vịnh - 19:34, 22/08/2024

Dân tộc Gié Triêng sinh sống tập trung ở tỉnh Kon Tum và một bộ phận cư trú ở huyện Nam Giang, Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Đây là dân tộc còn bảo tồn nhiều dấu ấn văn hóa cổ xưa, đặc biệt là trong tập quán, lễ hội và phục sức và những trang phục truyền thống để thực hành trong sinh hoạt văn hóa, lễ hội mang đậm sắc màu hoang sơ và giàu tính nhân văn.

Trong Lễ hội ăn than, những người ăn than đội chiếc mũ làm bằng lá cây vừa gùi than về làng, vừa thổi đinh tút
Trong Lễ hội ăn than, những người ăn than đội chiếc mũ làm bằng lá cây vừa gùi than về làng, vừa thổi đinh tút

Trong Lễ hội ăn than, người được cử đi đốt than phải đội chiếc mũ làm bằng lá của cây thuộc họ lồ ô, gọi là long kliă klao. Lá của cây này có cọng dài, lá mỏng, màu sáng hơi trắng và chắc bền, không dễ bị rách. Phía trước mũ tạo hình chóp như mỏ chim và phía sau tạo tua rua. Theo quan niệm của đồng bào Gié Triêng, chiếc mũ chính là lễ vật kết nối con người với thần linh.

 Những người ăn than được cõng lên nhà rông để ăn mừng
Những người ăn than được cõng lên nhà Rông để ăn mừng

Khi thực hành nghi lễ, thanh niên trai tráng, khỏe mạnh cõng những người đi đốt than lên nhà Rông để ăn mừng. Sau khi già làng cầu khấn thì những người đi lấy than đồng loạt ném chiếc mũ hình chim lên trên mái nhà, nơi đặt các sọ thú. Khi những chiếc mũ ấy trúng đích, vành mũ treo vào chiếc sừng tức là lời khấn đã linh ứng, mọi người đều toại nguyện, hứa hẹn mùa rẫy mới bội thu, ngô, lúa đầy kho, cuộc sống dân làng no ấm.

Những người đàn ông mặc váy, cải trang thành phụ nữ khi thổi đinh tút
Những người đàn ông mặc váy, cải trang thành phụ nữ khi thổi đinh tút

Nét khác lạ trong trang phục truyền thống dân tộc Gié Triêng so với các dân tộc khác thể hiện ở tấm áo khoác thổ cẩm. Tấm áo khoác được đồng bào sử dụng khá phổ biến trong cuộc sống hằng ngày cũng như trong các sinh hoạt lễ hội. 

Những người ăn than ném chiếc mũ hình chim lên nơi đặt các sọ thú trong nhà làng để mong những lời cầu khấn được linh ứng
Những người ăn than ném chiếc mũ hình chim lên nơi đặt các sọ thú trong nhà làng để mong những lời cầu khấn được linh ứng

Phụ nữ khoác tấm áo choàng lên vai, thả dài xuống lưng, buộc cố định về trước ngực. Tấm áo choàng vào thân người, tạo nên nét dịu dàng, nữ tính của các cô gái Gié Triêng. Khi múa, tấm áo khoác nhẹ nhàng chuyển động theo nhịp điệu nhún nhảy, tạo thành “dòng suối” thổ cẩm tươi tắn sắc màu.

Trước Lễ hội cúng lúa trăm, bà chủ nhà cùng một số phụ nữ trong làng sẽ đi hái lá, hoa cỏ để chuẩn bị kết thành từng chùm trang trí trên mái tóc
Trước Lễ hội cúng lúa trăm, bà chủ nhà cùng một số phụ nữ trong làng sẽ đi hái lá, hoa cỏ để chuẩn bị kết thành từng chùm trang trí trên mái tóc

Một điều đặc biệt nữa trong phục sức của người Gié Triêng là khi thổi đinh tút - một loại nhạc cụ làm bằng ống nứa, thường được sử dụng trong Lễ cúng lúa thì người thổi phải cải trang. Chỉ có cánh mày râu mới được biểu diễn loại nhạc cụ này. Dẫu già hay trẻ họ đều phải cải trang thành phụ nữ. Theo quan niệm của đồng bào, âm thanh của đinh tút có thể mời gọi hồn lúa từ nương rẫy về với buôn làng. Nữ thần lúa là một cô gái hồn nhiên, xinh đẹp nhưng rất yếu đuối và nhút nhát. Nếu thấy bóng dáng đàn ông, thần lúa sẽ xấu hổ, bỏ chạy, không về với buôn làng nữa. Cho nên khi thổi nhạc cụ đinh tút, đàn ông dứt khoát phải mặc trang phục của phụ nữ!

Nghi thức cúng thần lúa linh thiêng xung quanh ché rượu cần
Nghi thức cúng thần lúa linh thiêng xung quanh ché rượu cần

Đặc biệt, trước Lễ hội cúng lúa trăm, bà chủ nhà cùng một số người đi hái lá, hoa tươi để bó lại thành hoa cúng và trang trí lên ché rượu cần. Chủ nhà cùng 12 cô gái (đều là chủ bếp) tham gia lễ cúng đều có 2 bó hoa, 1 bó để cài lên đầu, 1 bó cầm trên tay nhằm thực hiện nghi thức cúng. Mọi người ngồi xung quanh mâm cúng và ché rượu cần để thực hiện Lễ cúng mời gọi thần lúa.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tết té nước: Nét văn hóa độc đáo giữa đại ngàn Tây Bắc

Tết té nước: Nét văn hóa độc đáo giữa đại ngàn Tây Bắc

Giữa tiết trời tháng 4 rực rỡ của vùng Tây Bắc, khi hoa ban cuối mùa còn vương sắc trắng trên sườn núi, đồng bào dân tộc Lào tại tỉnh Điện Biên lại nô nức đón Tết té nước - hay còn gọi là “Bun Huột Nặm”. Đây không chỉ là một lễ hội truyền thống, mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc, mang đậm dấu ấn tâm linh và đời sống cộng đồng của người Lào nơi biên cương Tổ quốc.
Tin nổi bật trang chủ
Tết té nước: Nét văn hóa độc đáo giữa đại ngàn Tây Bắc

Tết té nước: Nét văn hóa độc đáo giữa đại ngàn Tây Bắc

Sắc màu 54 - Hoàng Quý - 12 phút trước
Giữa tiết trời tháng 4 rực rỡ của vùng Tây Bắc, khi hoa ban cuối mùa còn vương sắc trắng trên sườn núi, đồng bào dân tộc Lào tại tỉnh Điện Biên lại nô nức đón Tết té nước - hay còn gọi là “Bun Huột Nặm”. Đây không chỉ là một lễ hội truyền thống, mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc, mang đậm dấu ấn tâm linh và đời sống cộng đồng của người Lào nơi biên cương Tổ quốc.
Gìn giữ hồn rừng, lan tỏa giá trị văn hóa Cơ Tu

Gìn giữ hồn rừng, lan tỏa giá trị văn hóa Cơ Tu

Xã hội - H.Trường - T.Nhân - 16:37, 05/04/2026
Ngày 5/4, tại xã Hùng Sơn (Đà Nẵng), lễ hội khai năm tạ ơn rừng của đồng bào Cơ Tu diễn ra trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Người Đan Lai đã an cư nhưng chưa lạc nghiệp!

Người Đan Lai đã an cư nhưng chưa lạc nghiệp!

Xã hội - Thanh Nguyễn - 11:51, 05/04/2026
Những mái ấm an cư bền chắc, những hạng mục hạ tầng dân sinh được đầu tư đồng bộ… đang khiến bản làng người Đan Lai sáng hơn giữa thâm sơn Vườn Quốc gia Pù Mát, tỉnh Nghệ An. Nhưng, ẩn sâu phía trong vẫn là những gam màu xám se sắt khi mà tỷ lệ hộ nghèo còn rất cao, người dân còn thiếu tư liệu sản xuất…
Siết chặt kiểm soát khai thác cây Muội hồng

Siết chặt kiểm soát khai thác cây Muội hồng

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 11:49, 05/04/2026
Thời gian gần đây, tình trạng khai thác, mua bán, vận chuyển và tiêu thụ trái phép cây Muội hồng từ rừng tự nhiên diễn biến phức tạp, không chỉ gây suy giảm tài nguyên rừng, ảnh hưởng hệ sinh thái mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh, trật tự.
Xe máy điện VinFast lập kỷ lục doanh số chưa từng có

Xe máy điện VinFast lập kỷ lục doanh số chưa từng có

Kinh tế - PV - 11:00, 05/04/2026
Hà Nội, ngày 03/04/2026 - VinFast đã nhận hơn 135.000 đơn đặt hàng, xuất xưởng ra thị trường hơn 93.000 xe máy điện trong tháng 3/2026, đạt mức doanh số tháng cao nhất từ trước đến nay. Mức tăng cao kỷ lục cho thấy làn sóng chuyển đổi xanh đang tiến triển mạnh mẽ, đồng thời khẳng định vị thế vững chắc và tầm ảnh hưởng ngày càng gia tăng của VinFast trên thị trường xe máy Việt Nam.
Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Trước đây, việc đi lại của đồng bào Xơ Đăng ở thôn Krong Đuân, xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi sinh sống dọc hai bên bờ sông Đăk Pxi gặp rất nhiều khó khăn. Cây cầu treo cũ kỹ, xuống cấp theo thời gian là con đường duy nhất để người dân qua lại. Mỗi khi mùa mưa đến, nước chảy xiết khiến việc di chuyển trở nên vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thời điểm giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Chuyển tiền du học – Không lo tỷ giá giải pháp tối ưu chi phí cho phụ huynh và du học sinh từ BAC A BANK

Chuyển tiền du học – Không lo tỷ giá giải pháp tối ưu chi phí cho phụ huynh và du học sinh từ BAC A BANK

Kinh tế - PV - 09:36, 05/04/2026
Nhằm hỗ trợ Khách hàng có nhu cầu chuyển đổi ngoại tệ đáp ứng nhu cầu học tập ở nước ngoài với tỷ giá ưu đãi, Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) chính thức triển khai chương trình “Chuyển tiền du học - Không lo tỷ giá” từ tháng 4/2026.
Cấm chơi trét bột, chọi bột, tạt nước trong Tết Chôl Chnăm Thmây ở các chùa Khmer tại Cần Thơ

Cấm chơi trét bột, chọi bột, tạt nước trong Tết Chôl Chnăm Thmây ở các chùa Khmer tại Cần Thơ

Tin tức - Tào Đạt - 20:32, 04/04/2026
Hòa thượng Tăng Nô, Hội trưởng Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước TP. Cần Thơ, vừa có thông báo về việc tổ chức đón mừng Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer trên địa bàn.
Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ thi công 6 trường nội trú liên cấp biên giới

Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ thi công 6 trường nội trú liên cấp biên giới

Giáo dục - T.Nhân - H.Trường - 20:24, 04/04/2026
Ngày 4/4, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Anh Tuấn chủ trì cuộc họp trực tuyến với các địa phương, đơn vị về tiến độ thi công các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học – THCS tại 6 xã biên giới đất liền.
Lượng khách quốc tế đến Gia Lai trong quý I tăng 72%

Lượng khách quốc tế đến Gia Lai trong quý I tăng 72%

Du lịch - T.Nhân-H.Trường - 16:04, 04/04/2026
Theo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh Gia Lai, trong Quý I năm 2026, toàn tỉnh đón hơn 4,2 triệu lượt khách (tăng 3,6% so với kế hoạch đề ra), tăng 14% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế ước đạt 64.900 lượt (tăng 72%) và khách nội địa ước đạt trên 4,1 triệu lượt (tăng 13,7%).
TP. Huế: Đưa văn hóa dân tộc vào danh mục nhóm du lịch cộng đồng đặc trưng

TP. Huế: Đưa văn hóa dân tộc vào danh mục nhóm du lịch cộng đồng đặc trưng

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 15:54, 04/04/2026
UBND TP. Huế đã ban hành Kế hoạch 188/KH-UBND, đặt mục tiêu phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng theo hướng bền vững. Theo kế hoạch, văn hóa dân tộc được xác định là hạt nhân tạo sản phẩm du lịch đặc trưng.