Giữ nghề dệt zèng bằng tư duy mới
Nghề dệt zèng của đồng bào Tà Ôi ở vùng cao A Lưới (TP. Huế) đang được tiếp nối, bởi những người trẻ mang tư duy mới. Từ bản làng xa xôi, sản phẩm dệt zèng đã vươn ra thị trường, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho nhiều phụ nữ DTTS.
Khởi nghiệp từ nghề dệt zèng
Nhiều thanh niên vùng cao lựa chọn rời quê để tìm việc tại các khu công nghiệp, thành phố lớn. Nhưng chị Nguyễn Thị Tứa (SN 1996), dân tộc Tà Ôi, ở xã A Lưới 4 (TP. Huế), lại quyết định đi theo hướng khác.
Chị chọn trở về với nghề dệt zèng truyền thống đã gắn bó với nhiều thế hệ người Tà Ôi, để làm sinh kế bền vững cho mình ngay tại quê hương.
Sau khi lập gia đình với người chồng dân tộc Cơ Tu, chị chuyển đến sinh sống tại thôn Mu Nú Tà Rá, xã A Lưới 5. Quá trình sinh sống tại địa phương, giúp chị nhận ra nghề dệt zèng vẫn có chỗ đứng trong đời sống đồng bào.
Những tấm thổ cẩm không chỉ được sử dụng để may trang phục truyền thống, mà còn được nhiều gia đình gìn giữ như tài sản quý. Trong khi nhu cầu đối với các sản phẩm thổ cẩm vẫn hiện hữu, mà số người theo nghề ngày càng ít dần đi.
Trước thực tế đó, chị Tứa dã quyết định lựa chọn khởi nghiệp từ nghề truyền thống của dân tộc mình.
Ngoài trực tiếp dệt zèng, chị còn thu mua sản phẩm của bà con để gia công thành các mặt hàng phù hợp với nhu cầu thị trường như túi xách, ví, khăn choàng và đồ lưu niệm. Các sản phẩm vẫn giữ được nét đặc trưng của văn hóa Tà Ôi, nhưng có thêm tính ứng dụng trong đời sống hiện đại.
Để nhiều người biết đến sản phẩm, chị đã chủ động dùng mạng xã hội như Facebook, TikTok và Zalo, để quảng bá sản phẩm, đưa những hình ảnh về nghề dệt, những hoa văn truyền thống cùng câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm để nhiều người biết đến.
Chị Nguyễn Thị Tứa chia sẻ: “Không chỉ bà con vùng cao A Lưới mà nhiều khách hàng trong và ngoài nước quan tâm mua các sản phẩm thổ cẩm khiến tôi rất vui. Có khi hàng vừa đăng lên đã có người đặt mua hết. Nhiều sản phẩm làm ra không đủ bán. Đây là động lực để tôi gắn bó và quyết tâm theo đuổi nghề truyền thống của quê hương”.
Giữ nghề để giữ sinh kế
Giá trị của mô hình mà chị Nguyễn Thị Tứa xây dựng không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế. Điều đáng quý hơn, nghề dệt zèng mà chị đang theo đuổi, đã góp phần tạo việc làm cho nhiều phụ nữ DTTS ở vùng cao A Lưới.
Chị A Viết Thị Thỏa, dân tộc Tà Ôi, ở xã A Lưới 4 cho biết, trước đây sản phẩm làm ra chủ yếu tiêu thụ trong bản nên đầu ra không ổn định. Từ khi được chị Tứa thu mua, hàng dệt có đầu ra ổn định. Nhờ đó, thu nhập của gia đình được cải thiện, bản thân chị cũng có thêm động lực để tiếp tục giữ nghề.
Theo chị Nguyễn Thị Tứa, khó khăn hiện nay là, nguồn nguyên liệu vẫn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, trong khi thị trường ngày càng đòi hỏi sản phẩm có mẫu mã đẹp, chất lượng cao và đa dạng hơn.
Tuy nhiên, từ những khung cửi nơi vùng cao A Lưới, nghề dệt truyền thống của đồng bào Tà Ôi vẫn đang có được chỗ đứng nhất định trên thị trường, nhờ đó sinh kế của người dân và bản sắc văn hóa cũng được gìn giữ bền vững hơn
