Nhóm lao động tự do chịu nhiều thiệt thòi do đại dịch Covid-19 gây ra
Người lao động vùng DTTS, miền núi khó tiếp cận
Báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) cho thấy, tính đến giữa tháng 8/2020, chỉ có hơn 16 triệu người thuộc các nhóm đối tượng lao động nhận được hỗ trợ với lượng giải ngân chỉ đạt 19% trong tổng kinh phí gói hỗ trợ. Tuy nhiên, nhóm được hỗ trợ đa phần là lao động thuộc khối bảo trợ, lao động là người có công, hộ nghèo. Trong khi đó, chịu tác động mạnh nhất là NLĐ tự do, nhất là lao động DTTS lại gặp khó khi tiếp cận với gói hỗ trợ này.
Như ở Hà Giang, trong 6 tháng đầu năm 2020, đối với khu vực doanh nghiệp (DN) trên địa bàn tỉnh có gần 2.000 NLĐ bị ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập. Nhưng theo bà Lê Thị Thủy, Trưởng Phòng LĐTB&XH huyện Quản Bạ (Hà Giang), rất khó để thẩm định nhóm đối tượng NLĐ và hộ kinh doanh. Nhất là NLĐ không có giao kết hợp đồng lao động bị mất việc làm thuộc lĩnh vực phi nông nghiệp; cũng như làm các công việc: Bán hàng rong; buôn bán nhỏ lẻ không có địa chỉ cố định; thu gom rác, phế liệu; xe ôm; tự làm hoặc làm việc tại các hộ kinh doanh trong lĩnh vực ăn uống, lưu trú, du lịch, chăm sóc sức khỏe...
Hay như ở Bắc Giang, khó xác minh chính xác được trong thời gian bị mất việc làm do dịch, thu nhập của NLĐ có thấp hơn mức cận nghèo hay không, bởi thông tin này chủ yếu là người dân tự khai. Cùng với đó, các trường hợp lao động đi xa trước khi có quyết định chi trả mà muốn nhận hỗ trợ cũng phải có giấy ủy quyền có xác nhận của UBND cấp xã trở lên tại nơi tạm trú...
“Tất cả những lý do khách quan này đều khiến việc triển khai gói hỗ trợ với nhóm lao động tự do chậm tiến độ”, ông Trần Văn Hà, Phó Giám đốc Sở LĐTB&XH Bắc Giang cho biết thêm.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, hiện cả nước có 18 triệu lao động phi chính thức, trong đó có khoảng 60% lao động phi chính thức tập trung ở khu vực nông thôn, miền núi, nơi có nhiều làng nghề truyền thống, các hộ kinh doanh cá thể phi nông nghiệp và các tổ hợp tác.
Lao động tự do vốn là người phải chịu nhiều thiệt thòi nhất trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cứ rời công việc ra là họ rơi vào cảnh trắng tay, điều này đặc biệt đúng khi dịch Covid-19 bùng phát. Bình thường đã khó khăn, bây giờ gánh nặng cơm áo gạo tiền lại đè nặng lên đôi vai họ. Và hơn ai hết, những con người ấy mới chính là nhóm đối tượng cần nhận tiền nhất từ gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ đồng của Chính phủ.
Được biết, đối với những vướng mắc trong việc hỗ trợ NLĐ và DN trong gói 62 nghìn tỷ đồng và đề xuất kiến nghị của các địa phương, ngày 31/7/2020, Bộ LĐTB&XH đã có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 15/QĐ-TTg. Theo đó, sẽ mở rộng đối tượng thụ hưởng đối với chính sách hỗ trợ cho NLĐ tạm hoãn hợp đồng lao động, điều chỉnh các điều kiện đối với chính sách cho vay để trả lương ngừng việc cho NLĐ.
Cụ thể, Bộ LĐTB&XH đề xuất cho các đối tượng là DN vừa và nhỏ, hợp tác xã, tổ hợp tác; hộ kinh doanh (ưu tiên DN nhỏ và siêu nhỏ dưới 10 lao động), cơ sở sản xuất, kinh doanh; NLĐ tại khu vực nông thôn được vay vốn ưu đãi với lãi suất 3,96%/năm, bằng 50% lãi suất cho vay đối với hộ cận nghèo.
Đối với cơ sở sản xuất kinh doanh được vay tối đa là 2 tỷ đồng, đối với NLĐ là 100 triệu đồng. Thời hạn hỗ trợ lãi suất là 12 tháng đối với các khoản vay mới. Thời gian áp dụng đối với các khoản vay mới phát sinh từ ngày 1/9/2020 - 1/9/2021. Bộ LĐTB&XH ước tính hỗ trợ cho 10.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh và 100.000 lao động, kinh phí khoảng 15.000 tỷ đồng.
