Người giữ lửa

Hơn 20 năm giữ tiếng đàn bầu, trao truyền tình yêu âm nhạc dân tộc

Việt Hà • 18/11/2026 06:13

Từ những âm thanh đàn bầu của cha thuở nhỏ, NSƯT, Trung tá Nguyễn Thị Thủy đã dành hơn 20 năm đứng lớp, biểu diễn và nghiên cứu âm nhạc truyền thống.

Với chị, niềm vui lớn nhất không chỉ là những danh hiệu đạt được mà còn là khi học trò tiếp tục đưa tiếng đàn, điệu nhạc dân tộc đến với cộng đồng.

Nhà giáo, NSƯT, Trung tá Nguyễn Thị Thủy dành hơn 20 năm gắn bó với công tác giảng dạy và lan tỏa tình yêu âm nhạc dân tộc. Ảnh: NVCC
Nhà giáo, NSƯT, Trung tá Nguyễn Thị Thủy dành hơn 20 năm gắn bó với công tác giảng dạy và lan tỏa tình yêu âm nhạc dân tộc. Ảnh: NVCC

Từ tiếng đàn của cha đến hành trình hơn 20 năm đứng lớp

Tình yêu âm nhạc dân tộc đến với Nguyễn Thị Thủy từ những ngày thơ ấu, khi chị thường ngồi nghe cha chơi đàn bầu. Chưa biết đọc, biết viết, cô bé đã tò mò xin cha dạy đàn theo cách truyền khẩu. Những âm thanh khi trầm, khi bổng của cây đàn một dây dần trở nên thân thuộc, khơi dậy niềm say mê âm nhạc.

Từ những bài học đầu tiên bên cha, chị Nguyễn Thị Thủy theo học đàn bầu tại Nhạc viện Hà Nội, nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Suốt 16 năm, từ bậc sơ cấp đến đại học, cây đàn bầu trở thành người bạn đồng hành trong học tập và rèn luyện.

Có những ngày, chị dành 6 - 7 giờ luyện đàn, kiên trì trau dồi kỹ thuật và tìm hiểu những nét tinh tế trong cách diễn tấu nhạc cụ truyền thống.

Niềm vui biểu diễn cũng đến từ sớm. Những lần được thầy cô đưa đi biểu diễn tại trường học, nhận những tràng vỗ tay của khán giả đã tiếp thêm động lực để chị gắn bó với cây đàn. Từ niềm yêu thích thuở nhỏ, âm nhạc dân tộc dần trở thành con đường nghề nghiệp mà chị lựa chọn.

Sau quá trình học tập, biểu diễn và tích lũy kinh nghiệm, chị Nguyễn Thị Thủy trở thành giảng viên đàn bầu tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Hơn 20 năm đứng lớp, chị không chỉ truyền dạy kỹ thuật diễn tấu, mà còn giúp học viên hiểu, trân trọng những giá trị của âm nhạc truyền thống.

Với chị, học đàn không đơn thuần là làm chủ kỹ thuật, mà còn phải cảm nhận được âm sắc, tình cảm và chiều sâu văn hóa gửi gắm trong từng giai điệu.

Tiếng đàn bầu gắn bó với NSƯT Nguyễn Thị Thủy từ những năm tháng tuổi thơ và trở thành con đường nghệ thuật chị bền bỉ theo đuổi. Ảnh: NVCC
Tiếng đàn bầu gắn bó với NSƯT Nguyễn Thị Thủy từ những năm tháng tuổi thơ và trở thành con đường nghệ thuật chị bền bỉ theo đuổi. Ảnh: NVCC

Đổi mới cách truyền dạy, giữ hồn nhạc cụ truyền thống

Song song với giảng dạy, NSƯT Nguyễn Thị Thủy tham gia nhiều chương trình biểu diễn âm nhạc dân tộc trong nước và giao lưu văn hóa ở nước ngoài. Những trải nghiệm trên sân khấu giúp chị tích lũy thêm kiến thức thực tiễn, bổ sung chất liệu cho công tác nghiên cứu và đào tạo.

Chị cũng dành thời gian biên soạn giáo trình, tham luận và các bài viết chuyên môn về đàn bầu. Năm 2023, chị được giao xây dựng khung chương trình, đề cương học phần Nghệ thuật thực hành, góp phần đưa nghệ thuật truyền thống vào chương trình đào tạo của nhà trường.

Không chỉ đào tạo sinh viên chuyên ngành nghệ thuật, chị còn tham gia giảng dạy đàn bầu cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị, giúp các học viên sử dụng nhạc cụ trong hoạt động văn hóa, văn nghệ tại đơn vị.

Bên cạnh đàn bầu, NSƯT Nguyễn Thị Thủy còn quan tâm nghiên cứu, bổ sung nguồn tác phẩm và tài liệu thực hành cho những nhạc cụ truyền thống có nguy cơ mai một như K’long put, Đing pâng, Chinh gram, đàn đá. Những tài liệu này góp phần phục vụ công tác giảng dạy, đồng thời mở rộng khả năng giới thiệu các loại hình âm nhạc dân tộc trên sân khấu.

“

Ngày 12/11/2026, NSƯT Nguyễn Thị Thủy đã giành giải Xuất sắc nội dung độc tấu đàn bầu với tác phẩm Vũ điệu ngày mùa của NSND Trường Giang tại Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026, đợt 2.

Giải thưởng tiếp tục ghi dấu những nỗ lực của chị trong hoạt động biểu diễn, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Với những đóng góp trong biểu diễn và đào tạo, chị nhiều năm đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi, Chiến sĩ thi đua cơ sở; được nhận Bằng khen của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị năm 2017. Năm 2019, chị được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.

Theo NSƯT Nguyễn Thị Thủy, trong bối cảnh âm nhạc hiện đại ngày càng có sức lan tỏa, việc đưa nhạc cụ truyền thống đến gần giới trẻ vừa là cơ hội, vừa là thách thức.

Để âm nhạc dân tộc không xa rời đời sống đương đại, chị khuyến khích học viên tìm tòi những cách thể hiện mới, kết hợp nhạc cụ truyền thống với dàn dây, nhạc cụ phương Tây hoặc phương pháp hòa âm hiện đại.

Tuy nhiên, sự sáng tạo phải dựa trên nền tảng hiểu biết sâu sắc về âm nhạc truyền thống, giữ được âm sắc và tinh thần riêng của từng nhạc cụ, làn điệu.

Chị cũng mong muốn các chương trình biểu diễn, hội thi nghệ thuật dành thêm không gian cho nhạc cụ dân tộc, giúp công chúng, đặc biệt là người trẻ, có nhiều cơ hội tiếp cận và thưởng thức.

Từ những giờ lên lớp, NSƯT Nguyễn Thị Thủy góp phần đào tạo các thế hệ học viên tiếp nối, lan tỏa giá trị âm nhạc truyền thống. Ảnh: NVCC
Từ những giờ lên lớp, NSƯT Nguyễn Thị Thủy góp phần đào tạo các thế hệ học viên tiếp nối, lan tỏa giá trị âm nhạc truyền thống. Ảnh: NVCC

Niềm vui khi học trò mang âm nhạc dân tộc trở về bản làng

Trong hành trình hơn 20 năm giảng dạy, NSƯT Nguyễn Thị Thủy dành nhiều sự quan tâm đến các học viên đến từ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện tiếp cận và học tập nghệ thuật còn hạn chế.

Chị luôn động viên học trò trân trọng vốn văn hóa của quê hương, coi đó là nền tảng để học tập, sáng tạo và tiếp tục lan tỏa những giá trị truyền thống.

Điều khiến chị vui nhất là sau khi tốt nghiệp, nhiều học viên tiếp tục gắn bó với âm nhạc dân tộc theo những cách khác nhau. Có người trở thành nghệ sĩ tại các đoàn nghệ thuật, đơn vị quân đội; có người về địa phương làm giáo viên âm nhạc, tham gia các hoạt động văn hóa ở cơ sở.

Đặc biệt, tại Tây Nguyên, một số học viên sau khi ra trường tiếp tục biểu diễn, chế tác các loại nhạc cụ tre nứa và nhạc cụ truyền thống, đưa những âm thanh quen thuộc của buôn làng vào chương trình nghệ thuật và hoạt động giảng dạy.

Từ những kiến thức được tiếp nhận trong nhà trường, họ trở thành người tiếp nối, góp phần gìn giữ và truyền lại vốn âm nhạc của dân tộc mình cho thế hệ trẻ.

Với NSƯT Nguyễn Thị Thủy, thành quả của nghề giáo không chỉ được đo bằng số học viên trở thành nghệ sĩ chuyên nghiệp, mà còn ở những người dù lựa chọn công việc khác vẫn yêu thích, biết chơi nhạc cụ và có ý thức gìn giữ văn hóa quê hương.

Từ tiếng đàn bầu của người cha năm nào đến những giờ lên lớp hôm nay, hành trình của Trung tá Nguyễn Thị Thủy vẫn được nối dài qua từng thế hệ học trò.

    Hơn 20 năm giữ tiếng đàn bầu, trao truyền tình yêu âm nhạc dân tộc
    • Mặc định