Khi chính sách trở thành động lực cho phát triển kinh tế rừng

Tạo động lực từ những chính sách đặc thù

Quảng Ninh là tỉnh có diện tích rừng lớn, đa dạng hệ sinh thái và nhiều tiềm năng phát triển kinh tế lâm nghiệp. Nhận diện rõ lợi thế đó, HĐND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm “tiếp sức” cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức tham gia phát triển rừng theo hướng chất lượng cao, hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và bảo vệ môi trường.

Năm 2021, Nghị quyết số 337/2021/NQ-HĐND được ban hành đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển lâm nghiệp của tỉnh. Lần đầu tiên, chính sách hỗ trợ trồng rừng gỗ lớn, cây bản địa cho người dân được thí điểm tại Tp. Hạ Long (cũ) và huyện Ba Chẽ (cũ): Hỗ trợ 100% giống, tạo điều kiện tiếp cận vốn tín dụng và hỗ trợ lãi suất vay lên tới 6%/năm trong suốt chu kỳ trồng rừng...

Anh Triệu Văn Tài, người dân xã Kỳ Thượng hào hứng nói: “Từ khi Nhà nước có chính sách hỗ trợ trồng rừng gỗ lớn, trồng quế, lại được vay vốn ưu đãi, bà con yên tâm hơn và xác định gắn bó lâu dài với rừng”.

Sau 2 năm triển khai, toàn tỉnh Quảng Ninh đã có gần 1.200 hộ gia đình, cá nhân tham gia trồng rừng gỗ lớn, cây bản địa với tổng diện tích hơn 1.430 ha. Tổng kinh phí hỗ trợ gần 29 tỷ đồng, trong đó phần lớn được giải ngân trực tiếp cho người dân và thông qua kênh tín dụng ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Không chỉ giúp mở rộng diện tích rừng gỗ lớn, chính sách hỗ trợ còn góp phần nâng cao chất lượng rừng trồng, từng bước chuyển đổi từ mô hình khai thác ngắn hạn sang phát triển rừng bền vững, đem lại “lợi ích kép” về kinh tế và môi trường.

Mở rộng dư địa, nâng tầm kinh tế rừng

Trên cơ sở những kết quả đạt được, tháng 7/2024, HĐND tỉnh Quảng Ninh tiếp tục ban hành Nghị quyết số 37/2024/NQ-HĐND, thay thế Nghị quyết 337. Phạm vi và đối tượng thụ hưởng được mở rộng; mức hỗ trợ bằng tiền được điều chỉnh tăng; bổ sung thêm các khoản hỗ trợ và danh mục cây lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu phát triển dưới tán rừng.

Một trong những địa phương được hưởng lợi từ chính sách là xã Ba Chẽ - nơi có 76,9% dân số là đồng bào DTTS sinh sống, chủ yếu phát triển kinh tế lâm nghiệp. Từ chỗ chủ yếu trồng keo, địa phương đã và đang đẩy mạnh chuyển đổi sang trồng quế - loại cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng. Hiện, toàn xã Ba Chẽ có khoảng 1.300 ha quế và xã đặt mục tiêu mở rộng lên 5.000 ha vào năm 2030.

“Các chính sách của HĐND tỉnh đã tạo "cú hích" quan trọng để lâm nghiệp vươn lên trở thành ngành kinh tế chủ lực, vừa bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân, vừa đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và gìn giữ môi trường sinh thái”, ông Vi Thanh Vinh, Chủ tịch UBND xã Ba Chẽ khẳng định.

Không dừng lại ở đó, tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2025, HĐND tỉnh Quảng Ninh tiếp tục thông qua Nghị quyết số 59/2025/NQ-HĐND với tổng kinh phí hơn 112 tỷ đồng/năm, điều chỉnh tăng mức hỗ trợ đầu tư và khoán bảo vệ rừng so với quy định của Chính phủ.

Ông Nguyễn Thanh Khương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ninh cho biết: Nghị quyết 59 có nhiều điểm ưu việt khi mở rộng đối tượng được hưởng thụ. Điều này góp phần khuyến khích toàn xã hội tham gia bảo vệ rừng, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ rừng.

Riêng trong năm 2025, ngân sách tỉnh đã bố trí gần 29,1 tỷ đồng để bảo vệ hơn 78.600 ha rừng các loại, tạo nguồn lực ổn định cho công tác giữ rừng, bảo vệ hệ sinh thái và sinh kế người dân miền núi.

Có thể khẳng định, những chính sách kịp thời, nhất quán của HĐND tỉnh Quảng Ninh đã tạo động lực quan trọng để kinh tế rừng phát triển theo hướng bền vững. Từ bảo vệ rừng, lâm nghiệp đang từng bước trở thành ngành kinh tế chủ lực, góp phần ổn định sinh kế cho người dân vùng cao.