“Kho báu xanh” nơi đại ngàn Trường Sơn
Tỉnh Quảng Trị hiện có độ che phủ rừng lên đến 61%. Đây được xem là "kho báu xanh", giúp đồng bào DTTS ở vùng cao tỉnh Quảng Trị có thêm sinh kế bền vững.
Trồng dược liệu dưới tán lá rừng
Đồng bào các DTTS ở tỉnh Quảng Trị sinh sống chủ yếu dọc phía Đông dãy Trường Sơn, từ Giăng Màn (xã Dân Hóa) đến động Voi Mẹp (xã Hướng Phùng).
Theo báo cáo từ UBND tỉnh Quảng Trị, tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh hiện đạt 61,01%. Ngoài độ che phủ, vùng đất phía Đông dãy Trường Sơn có điều kiện về khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi để phát triển nghề trồng, chế biến cây dược liệu theo hướng bền vững.
đại ngàn Trường Sơn. (Ảnh: PT)
Phát huy những lợi thế đó, tỉnh Quảng Trị từng bước quy hoạch các vùng trồng dược liệu tập trung. Nhiều loại cây dược liệu bản địa và cây có giá trị kinh tế cao được đưa vào sản xuất thành hàng hóa.
Đến nay, toàn tỉnh Quảng Trị đã phát triển được hơn 500 ha cây dược liệu. Trong đó, sản lượng bình quân hằng năm của cà gai leo đạt khoảng 440 tấn; chè vằng đạt khoảng 395 tấn; cây an xoa đạt hơn 510 tấn, nghệ gần 594 tấn, sa nhân tím đạt hơn 100 tấn.
Các loại dược liệu này đang có thị trường tiêu thụ khá ổn định. Nhiều sản phẩm được sử dụng trong sản xuất thuốc, trà thảo dược và thực phẩm chức năng.
Không chỉ tập trung vào cây dược liệu, nhiều địa phương miền núi ở Quảng Trị đang phát triển các mô hình trồng dược liệu có giá trị kinh tế cao dưới tán rừng.
Như tại xã Đakrông, mô hình trồng sa nhân tím mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân. Nhiều hộ đồng bào DTTS có thêm việc làm và tăng thu nhập từ chính diện tích rừng được giao quản lý.
Còn ở xã Hướng Phùng, mô hình trồng nấm Linh chi đỏ và sâm Ngọc Linh đang mở ra hướng phát triển mới. Đây là loại dược liệu có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện khí hậu vùng núi cao ở đèo Sa Mù.
Đặc biệt, mô hình trồng nấm linh chi đỏ đang được nhân rộng ở nhiều địa phương. Một số hợp tác xã bước đầu liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ sản phẩm.
Điểm đáng chú ý là, các mô hình này không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng. Ngược lại, khi sinh kế gắn với rừng, người dân có thêm trách nhiệm trong việc bảo vệ và phát triển rừng.
Nâng cao giá trị sản phẩm
Cùng với phát triển vùng nguyên liệu, tỉnh Quảng Trị đang chú trọng đầu tư vào khâu chế biến dược liệu, nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Hiện toàn tỉnh có hơn 90 cơ sở sơ chế, chế biến dược liệu quy mô vừa và nhỏ. Các cơ sở này tập trung chế biến trà thảo dược, tinh bột nghệ, cao dược liệu và nhiều sản phẩm chăm sóc sức khỏe.
Trong đó, có nhiều cơ sở chế biến dược liệu đã có sản phẩm OCOP 4 sao, OCOP 5 sao được xuất khẩu trực tiếp sang Hoa Kỳ.
Mới đây, Nhà máy sản xuất dược liệu Gold Herbal đi vào hoạt động đã mở ra cơ hội lớn để đưa dược liệu ở Quảng Trị bước vào giai đoạn chế biến sâu để nâng cao giá trị.
Đây là nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP được đầu tư bài bản, ứng dụng công nghệ chiết xuất cô đặc tuần hoàn chân không hiện đại, có công suất từ 2 - 5 tấn nguyên liệu tươi/ngày.
Nhờ đầu tư công nghệ, nhiều sản phẩm dược liệu của Quảng Trị từng bước chuyển từ bán nguyên liệu thô sang chế biến sâu. Vì thế, giá trị sản phẩm cũng được nâng lên. Đây được xem là yếu tố quan trọng để ngành dược liệu ở tỉnh Quảng Trị phát triển bền vững
Theo định hướng của tỉnh Quảng Trị, trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục mở rộng thêm 200 ha vùng trồng dược liệu tập trung tại vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đồng thời, phát triển thêm 200 ha dược liệu dưới tán rừng giúp đồng bào các DTTS có sinh kế gắn liền với bảo vệ rừng bền vững. Trong đó, nhiều loại dược liệu có giá trị cao như sâm Ngọc Linh, Ba kích, Đẳng sâm, Khôi tía, Sa nhân, sâm Bố Chính cũng được đưa vào danh mục mở rộng diện tích vùng trồng.
Trao đổi với phóng viên, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết, ngày càng có nhiều hợp tác xã và doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị dược liệu.
Khi các đơn vị này vào đầu tư, họ sẽ đi từ sản xuất giống, trồng trọt đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đây là cơ hội lớn để đồng bào các DTTS ở Quảng Trị có thêm cơ hội việc làm, tăng thu nhập.
Từ tiềm năng về rừng, Quảng Trị đang từng bước đánh thức “kho báu xanh” để phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Hướng đi này, không chỉ tạo sinh kế cho đồng bào DTTS, mà còn góp phần giữ màu xanh cho rừng, phát triển kinh tế theo hướng bền vững.
